Ένα graphic novel για μια πολεμίστρια που αναζητά ένα θρυλικό κειμήλιο, ενώ η αποστολή της την οδηγεί πίσω σε όσα πίστευε πως είχε αφήσει οριστικά στο παρελθόν.
Στην εφημερίδα «Corfupress» φιλοξενούμε τον δημιουργό κύριο Στέφανο Βλασακάκη, με αφορμή το graphic novel «Ινγκερούα: Μέρος Πρώτο-Η Κρυστάλλινη Ασπίδα», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Anubis. Ο Στέφανος Βλασακάκης δραστηριοποιείται επαγγελματικά στον χώρο της εικονογράφησης και των κόμικς, έχοντας σπουδάσει εφαρμοσμένες τέχνες στη Σχολή Ορνεράκη. Η δουλειά του συνδέει την ψηφιακή σχεδίαση με τη δημιουργία χαρακτήρων και την ανάπτυξη storyboard, δεξιότητες που αξιοποιεί εδώ για να οικοδομήσει έναν ολόκληρο φανταστικό κόσμο, αναλαμβάνοντας τόσο την ιστορία όσο και την οπτική της απόδοση.
Η ιστορία ανοίγει το έτος 1246 και μας συστήνει την Ινγκερούα μέσα σε έναν κόσμο τζόγου, χρεών, συμπλοκών και επικίνδυνων συμφωνιών. Έχοντας υπηρετήσει στο παρελθόν σε τάγμα Αμαζόνων, ζει πλέον ως μισθοφόρος και δεν δείχνει πρόθυμη να δεθεί με ανθρώπους, βασίλεια ή ιδανικά. Όταν, όμως, άνθρωπος της βασίλισσας Σκιθέας τής αναθέτει να ταξιδέψει στο Νησί του Κόκκινου Φεγγαριού και να αναζητήσει την Κρυστάλλινη Ασπίδα, η αμοιβή δεν είναι το μόνο κίνητρο που την κάνει να δεχτεί. Οι φήμες για δράκους, οι αποστολές που απέτυχαν και οι πληροφορίες για τον χαμένο πατέρα της μετατρέπουν σταδιακά την αναζήτηση ενός θρυλικού αντικειμένου σε μια βαθιά προσωπική διαδρομή.
Μέσα από βασιλικές αίθουσες, καπηλειά, δάση, πλοία, άγνωστα νησιά και αιματηρές συγκρούσεις, η Ινγκερούα συναντά συμμάχους, παράξενα πλάσματα και ανθρώπους των οποίων τις προθέσεις δεν μπορεί εύκολα να διακρίνει. Οι εναλλαγές των χρωμάτων, τα κοντινά πλάνα στα πρόσωπα, οι σκηνές μάχης και τα διαφορετικά σχέδια των χαρακτήρων δεν υπηρετούν μόνο τη δράση, αλλά φανερώνουν φόβο, απώλεια, δυσπιστία και την ανάγκη της ηρωίδας να ανακαλύψει αν μπορεί τελικά να ανήκει κάπου χωρίς να χάσει την ελευθερία της.
Συνέντευξη στη Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Κύριε Βλασακάκη, η πρώτη γνωριμία μας με την Ινγκερούα γίνεται μέσα από ένα στοίχημα, μια οικονομική διαφορά και μια βίαιη συμπλοκή. Επιλέξατε, λοιπόν, να μη μας τη συστήσετε ως μια αψεγάδιαστη ηρωίδα, αλλά ως μια γυναίκα που επιβιώνει με τους δικούς της κανόνες. Ποιες αντιφάσεις θελήσατε να συγκεντρώσετε στον χαρακτήρα της και πού τοποθετεί η ίδια τα ηθικά της όρια;
Σ.Β.: Αυτό ακριβώς ήθελα να δείξω για το χαρακτήρα της ηρωίδας, όπως αναφέρετε. Δεν πρόκειται για αψεγάδιαστη ηρωίδα, δεν με ενδιέφερε κάτι τέτοιο. Έχει τα πάθη της και αυτό φαίνεται από την πρώτη κιόλας σελίδα. Τη βλέπουμε στην ουσία να τζογάρει σε ένα παιχνίδι, πιθανόν έναν συνδυασμό ντάμας-σκακιού της “τότε εποχής” για να βγάλει λίγα χρήματα και να πληρώσει κάποια χρωστούμενα. Τα λεφτά του στοιχήματος τα διεκδικεί μέχρι τέλους, ακόμη και με τη χρήση βίας.
Ήθελα να είναι μια γυναίκα δυναμική, ικανή, έξυπνη, τολμηρή από τη μια πλευρά, ενώ επίσης διακρίνουμε και τις ανθρώπινες αδυναμίες της, την ξεροκεφαλιά της, αν μπορούμε να πούμε, τα φαντάσματα του παρελθόντος που καθορίζουν ίσως κάποιες αποφάσεις της, τις διάφορες εμμονές της, και όλα αυτά συνθέτουν τον χαρακτήρα της. Ο παρορμητισμός και η περηφάνια της πολλές φορές καθορίζουν τις αντιδράσεις της σε κρίσιμες στιγμές.
Εκπαιδεύτηκε στις Γεντσίν Αμαζόνες και αυτό έβαλε όρια και πειθαρχία σε μια χαοτική και δύσκολη περίοδο στη ζωή της. Η “τάξη” στη ζωή της χάνεται όταν παύει να ανήκει στο τάγμα των Αμαζόνων. Κάθε σιγουριά εξαφανίζεται. Η Ινγκερούα προσπαθεί να βρει τα πατήματά της, όμως τα πράγματα, επειδή μόνο ρόδινα δεν είναι, την βάζουν αντιμέτωπη με τις ηθικές αξίες της που ούτως ή άλλως υπάρχουν αν και είναι κλονισμένες.
Τώρα πρέπει πρώτα να επιβιώσει και γι’ αυτό είναι έτοιμη να δεχτεί κάθε πρόκληση στη ζωή της. Και ίσως, όσο μεγαλύτερες είναι οι προκλήσεις που συναντά, τόσο πιο πολύ δοκιμάζονται οι ηθικές αντοχές της.
Η Ινγκερούα έχει εγκαταλείψει το τάγμα των Αμαζόνων και δηλώνει πίστη μόνο στον εαυτό της, όμως η αποστολή που της ανατίθεται συνδέεται ξανά με τη βασίλισσα Σκιθέα και με έναν μηχανισμό εξουσίας που γνωρίζει από το παρελθόν. Γιατί απομακρύνθηκε από το τάγμα και τι εξακολουθεί να κουβαλά από εκείνη την περίοδο, ακόμη κι αν δεν θέλει να το παραδεχτεί;
Σ.Β.: H απομάκρυνση από το τάγμα των Αμαζόνων βλέπουμε στο βιβλίο πως δεν ήταν δική της ευθύνη και δεν συνέβη μόνο σε εκείνη. Ήταν όμως κάτι ξαφνικό. Οι Αμαζόνες για την Ινγκερούα ήταν η οικογένειά της, θα μπορούσε να πει κανείς.
Η εκπαίδευσή της σε αυτές ήταν κάτι που την βοήθησε να σταθεί στα πόδια της και να δείξει ένα ταλέντο που και η ίδια δεν γνώριζε πως είχε. Το τσαγανό της την οδήγησε εκεί αρχικά ως μόνη λύση σε μια δύσκολη περίοδο. Στη συνέχεια όμως, η ζωή της με τις συντρόφισσές της ήταν πλέον μια σταθερά, παρόλο που, φυσικά, η ζωή τους ήταν διαρκώς σε κίνδυνο.
Αυτό που της έμεινε από εκείνη την περίοδο είναι πως οι Αμαζόνες ήταν μια στρατιωτική ελίτ, μια θαυμάσια πολεμική μηχανή, ικανή να αντιμετωπίσει κάθε κίνδυνο και δυσκολία, ώστε να μπορεί να προσαρμόζεται σε νέα δεδομένα. Όμως, ακόμη και με μια τέτοια προσαρμοστικότητα, βλέπει πως, σαν μια ανεξάρτητη επαγγελματίας πολεμίστρια που αναλαμβάνει ακραίες αποστολές συναντά δυσκολίες να συνηθίσει τη νέα της ζωή.
Αν μου επιτρέπετε, θυμίζει ίσως την ταινία της Kathryn Bigelow, The Hurt Locker, στην τελευταία σκηνή, όπου ο στρατιώτης-ήρωας της ταινίας, εξουδετερωτής βομβών και -προσοχή, ακολουθεί spoiler- μετά την τελευταία του αποστολή, γυρίζοντας στην πατρίδα του δεν μπορεί να χωνέψει την απλή ζωή του πολίτη και τελικά επιστρέφει στην εμπόλεμη ζώνη. Έτσι και η Ινγκερούα. Την μάχη, την εξουδετέρωση απειλών, τις επικίνδυνες αποστολές τις έχει στο αίμα της πλέον. Αυτό θέλει να κάνει. Απλά τώρα μπαίνουν νέα δεδομένα και καινούργιες συνθήκες.
Η Κρυστάλλινη Ασπίδα βρίσκεται στο Νησί του Κόκκινου Φεγγαριού, έναν τόπο γύρω από τον οποίο κυκλοφορούν ιστορίες για εξαφανίσεις και δράκους. Είναι η ασπίδα κυρίως ένα πολύτιμο κειμήλιο που επιθυμεί η βασίλισσα ή αποτελεί το κλειδί για μια παλαιότερη αλήθεια, ικανή να ανατρέψει όσα γνωρίζουν οι ήρωες για τον κόσμο τους;
Σ.Β.: Η αλήθεια είναι πως οι περισσότερες απαντήσεις σχετικά με την Κρυστάλλινη Ασπίδα θα δοθούν στο δεύτερο μέρος της ιστορίας, που ετοιμάζεται όσο μιλάμε. Αυτό που μπορώ να πω είναι πως η Κρυστάλλινη Ασπίδα είναι κάτι παραπάνω από ένα απλό κειμήλιο, και έχει ιδιαίτερη σημασία για την βασίλισσα Σκιθέα, αλλά και γενικότερα για το βασίλειο των Σιδεράδων. Πρέπει να το φέρει στην πρωτεύουσα του βασιλείου, Νάζκο Εσπάτα, η ίδια η Ινγκερούα. Θα μπορούσαμε να πούμε πως η αλήθεια για το μέλλον του βασιλείου κρύβεται στο παρελθόν.
Οι φήμες για τον χαμένο πατέρα της μετατρέπουν την αποστολή της Ινγκερούα από επαγγελματική συμφωνία σε προσωπική αναζήτηση. Πώς έχει διαμορφώσει αυτή η απουσία τη δυσπιστία, την οργή και την ανάγκη της να παραμένει ανεξάρτητη; Αναζητά τον ίδιο τον πατέρα της ή περισσότερο τις απαντήσεις που εκείνος πήρε μαζί του;
Σ.Β.: Η Ινγκερούα μεγάλωσε περνώντας όχι απλά δύσκολα, αλλά ιδιαίτερα φρικτά κάποια χρόνια και έμαθε να στέκεται μόνη της. Η απουσία του πατέρα της γίνεται μέρος της ζωής της, αφήνοντας το δύσκολο αυτό παρελθόν κατά μέρος, χωρίς στην ουσία να έχει ψάξει να βρει απαντήσεις για αυτό το παρελθόν της.
Πλέον, ως πρώην πολεμίστρια-Αμαζόνα όχι μόνο δεν έχει εμπιστοσύνη στην κεντρική εξουσία του βασιλείου των Σιδεράδων, αλλά κάθε τι που έχει να κάνει με αυτήν την εξοργίζει. Και έχει σημαντικούς λόγους για αυτό. Ωστόσο δεν το βάζει κάτω. Αυτό που ξυπνάει μέσα της με την αποδοχή της αποστολής είναι πιθανόν η αναζήτηση απαντήσεων σε παλαιές απορίες της, που είχε αφήσει κρυμμένες ή δεν αναζητούσε απαντήσεις πλέον.
Η Ινγκερούα σκέφτεται ή ίσως και ξυπνάει μια επιθυμία της, πως πιθανότατα μπορεί να μάθει κάτι παραπάνω για τον πατέρα της και το παρελθόν της αναλαμβάνοντας την δύσκολη αποστολή και αυτό την ιντριγκάρει, σε βαθμό που τα χρήματα -που τα έχει ανάγκη, είναι σχεδόν απένταρη- μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα.
Στο ταξίδι εμφανίζονται άνθρωποι διαφορετικής προέλευσης, ναυτικοί, πολεμιστές, αλλόκοτες μορφές και νέοι σύντροφοι, ενώ ο Ρόγκι από τις πρώτες σελίδες δείχνει μια πιο καθημερινή πλευρά της ηρωίδας. Ποιοι από αυτούς τους χαρακτήρες θα δοκιμάσουν περισσότερο την πεποίθησή της ότι δεν χρειάζεται κανέναν και πώς θα αλλάξει η έννοια της συντροφικότητας για εκείνη;
Σ.Β.: Η Ινγκερούα έχει θάρρος και δεν προσπαθεί να κρύβεται παρά τους εχθρούς του παρελθόντος. Παραμένει όμως πάντα σε επιφυλακή. Συνήθως έχει κάποιους ανθρώπους που γνωρίζει και συναλλάσσεται χωρίς να είναι ακριβώς φίλοι της. Βλέπουμε πως έχει δύο πρόσωπα (Τζες και Φαλκ) που μπορούν να θεωρηθούν φίλοι της. Μπορούμε να πούμε πως έχει σχέσεις αμοιβαίου ή καλοπροαίρετου συμφέροντος κρατώντας πάντα αποστάσεις απέναντί τους. Ως πολεμίστρια έχει την (ίσως και αλαζονική) πεποίθηση πως μπορεί να πετύχει τα πάντα μόνη της, πράγμα ομολογουμένως παράδοξο, καθώς ως πρώην Αμαζόνα έμαθε να μάχεται με συντρόφισσες και να στηρίζεται στις τακτικές που ακολουθούσαν όλες μαζί. Ίσως αυτό συνέβη και λόγω της απογοήτευσής της όταν έπαψε να είναι Αμαζόνα. Αν και μέσα της δεν μπορεί να αποχωριστεί το κομμάτι αυτό…
Η κατάσταση όπου σύντροφοι βρίσκονται στο διάβα της, μετά την έναρξη της αποστολής, είναι κάτι πρωτόγνωρο για την Ινγκερούα που φαίνεται πως ίσως και να αναζητούσε κάτι τέτοιο. Καταλαβαίνει πως θα χρειαστεί βοήθεια στην αποστολή που έχει αναλάβει. Η σχέση της μαζί τους θα δοκιμαστεί. Αυτό θα φανεί κυρίως στο δεύτερο μέρος του βιβλίου.
Μπορούμε να πούμε αρχικά για τον Τζέικ, το νάνο, πως είναι ο πιο κοντινός της σύντροφος από την αρχή παρά τον παράξενο τρόπο που γνωριστήκανε. Όμως υπάρχουν και άλλοι χαρακτήρες, και θα πρέπει να περιμένουμε ώστε κάθε σύντροφος, κάθε νέος σύντροφος, να αποδείξει την αξία του στην εξέλιξη αυτής της περιπέτειας. Αυτό νομίζω περιμένει να δει και η ίδια η Ινγκερούα.
Οι εικόνες περνούν από τον σαρκασμό και τις σκηνές των καπηλειών στη βία, στην απώλεια, στις πολιτικές συνωμοσίες και στις σκληρές συνέπειες του ταξιδιού. Ως δημιουργός τόσο του σεναρίου όσο και της εικονογράφησης, πώς αποφασίσατε ποιες πληροφορίες θα δοθούν μέσα από τους διαλόγους και ποιες θα μείνουν στα βλέμματα, στα χρώματα και στη σύνθεση των καρέ;
Σ.Β.: Οι σημαντικές πληροφορίες δίνονται στο κείμενο, είτε διάλογος είτε λεζάντα, και η εικόνα λειτουργεί συμπληρωματικά αλλά και το αντίστροφο. Είναι αλληλένδετα στοιχεία. Γράφοντας το σενάριο, περιγράφω και τις εικόνες. Αυτό, κατά τη διάρκεια της δημιουργίας των εικόνων, μπορεί να αλλάξει για τον καλύτερο δυνατό συνδυασμό και των δύο. Κάποιες φορές αφήνω την εικόνα να λειτουργήσει μόνη της, επιλέγοντας εκφράσεις που δε χρειάζονται λόγια ή λίγα λόγια που ενισχύονται από την εκφραστικότητα των χαρακτήρων. ή ακόμα και συμβολικά ώστε να καταλάβει ο αναγνώστης και να “μπει” πιο μέσα στην ιστορία ή στον χαρακτήρα ή απλά να αναρωτηθεί για να λάβει κάποιες απαντήσεις στη συνέχεια. Με λίγα λόγια τα πάντα πλάθονται με την ένταση ή ηρεμία της σκηνής.
Πιστεύετε ότι η δύναμη της λογοτεχνίας μπορεί από μόνη της να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βλέπουν τα βιβλία και την ανάγνωση; Μπορεί ειδικότερα ένα graphic novel, μέσα από τη συνεργασία λόγου και εικόνας, να οδηγήσει και αναγνώστες που δεν πλησιάζουν εύκολα τη λογοτεχνία σε μια ολοκληρωμένη αναγνωστική εμπειρία; Ποια είναι η δική σας άποψη;
Σ.Β.: Νομίζω πως ένα graphic novel έχει τη δική του δυναμική και ίσως είναι και ένας προθάλαμος ώστε κάποιος να κινηθεί και προς τη λογοτεχνία. Βλέπω όμως ότι συμβαίνει και το αντίστροφο σε κάποιες περιπτώσεις. Δηλαδή, κάποιος που διαβάζει λογοτεχνία να κινηθεί και προς το graphic novel. Όχι συχνά, αλλά συμβαίνει.
Εξάλλου, μην ξεχνάμε ότι και τα Κλασικά Εικονογραφημένα, πολλές φορές ήταν κλασική λογοτεχνία σε μορφή κόμικ… Πολλοί μάθανε σπουδαίους συγγραφείς μέσω αυτών και πιθανότατα διαβάσαν αργότερα τα αυθεντικά τους έργα.
Από την άλλη, βέβαια, παίζει ρόλο και η θεματολογία. Άλλο είναι να μιλάμε για υπερήρωες με ανεξάντλητες υπερφυσικές δυνάμεις, και διαφορετικό να μιλάμε για ιστορίες ανθρώπινες, ακόμα και σε έναν κόσμο φανταστικό ή μελλοντικό κ.λπ. Είναι μια κουβέντα που μπορεί να συνεχίζεται διαρκώς. Γενικά όμως θα “πρέπει” να διαβάζουμε και λογοτεχνία και graphic novel ή κόμικ. Πιθανότατα αυτά τα δύο “είδη” Τέχνης είναι περισσότερο κοντά από ότι πιστεύουμε…
