Την Κυριακή αναμένεται να ξεκινήσει η αποκομιδή των χιλιάδων τόνων σκουπιδιών που πνίγουν τη Νότια Κέρκυρα, καθώς η περιοχή τέθηκε επισήμως σε τρίμηνη κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η κυβερνητική παρέμβαση επιχειρεί να δώσει άμεση λύση στο υγειονομικό αδιέξοδο που προκάλεσε το μπλόκο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στη μεταφορά των απορριμμάτων. Την ιδια ώρα, γονείς ρίχνουν ασβέστη στα προαύλια ενώ οι δημοτικές παρατάξεις συγκρούονται για τις ευθύνες της διαχείρισης.
Η απόφαση, την οποία υπέγραψε ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστας Κατσαφάδος με τη στήριξη της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, ενεργοποιεί ένα αυστηρό πλαίσιο διαχείρισης για τους επόμενους τρεις μήνες. Στόχος είναι να αντιμετωπιστεί η τεράστια συσσώρευση αποβλήτων και να δρομολογηθούν οι απαραίτητες παρεμβάσεις για την ομαλοποίηση της κατάστασης.
Στο διάστημα αυτό, οι κανόνες απόθεσης γίνονται εξαιρετικά αυστηροί. Απαγορεύεται ρητά η εναπόθεση σκουπιδιών εκτός των προβλεπόμενων κάδων, καθώς η ανεξέλεγκτη ρίψη επιβαρύνει δραματικά το ήδη βεβαρημένο περιβάλλον.
Τρομερή κρίση
Η εικόνα στις γειτονιές του νότιου τμήματος του νησιού αποτυπώνει το μέγεθος της κρίσης. Το προαύλιο του σχολείου του Αγίου Ματθαίου, ο στενός παραλιακός δρόμος που ενώνει τη Μεσσογγή με τον Πετριτή, καθώς και κεντρικά σημεία των Αργυράδων, των Μοραΐτικων και της Λευκίμμης έχουν μετατραπεί σε άτυπες χωματερές.
Η δυσοσμία, η εμφάνιση τρωκτικών και η συγκέντρωση εντόμων οδήγησαν γονείς και κατοίκους σε ακραία μέτρα αυτοπροστασίας. Τις τελευταίες ημέρες ρίχνουν ασβέστη περιμετρικά από νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία για να αποτρέψουν την υγειονομική υποβάθμιση.
Παράλληλα, οι όγκοι των σκουπιδιών δίπλα σε δασικές εκτάσεις αυξάνουν κατακόρυφα τον κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς. Το πρόβλημα δεν προέκυψε ξαφνικά, καθώς ήδη από το καλοκαίρι οι κάτοικοι κατέγραφαν με drone κρυφές χωματερές πίσω από το κεντρικό οδικό δίκτυο.
Το μπλόκο
Η ρίζα της σημερινής ασφυξίας εντοπίζεται στις αρχές Σεπτεμβρίου. Στις 8 του μήνα, η αποκομιδή από τον ιδιώτη εργολάβο διεκόπη οριστικά. Το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε μη σύννομη και ακύρωσε τη σύμβαση που προέβλεπε τη μεταφορά των σκουπιδιών στις εγκαταστάσεις της ΔΙΑΔΥΜΑ στην Κοζάνη. Με τη μεταφορά προς την Πάλαιρο να παραμένει επίσης παγωμένη, η υποστελεχωμένη υπηρεσία καθαριότητας του δήμου βρέθηκε σε πλήρη αδυναμία να διαχειριστεί τον όγκο των αποβλήτων, ειδικά σε μια περίοδο όπου η τουριστική κίνηση παραμένει ενεργή.
Πρόταση Αυλωνίτη για νομική λύση
Για την άμεση απεμπλοκή, ο βουλευτής Αλέξανδρος Αυλωνίτης καταθέτει πρόταση για την ενεργοποίηση διαδικασιών fast track. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ταχύτερη νόμιμη λύση βασίζεται στα άρθρα 32 και 32Α του νόμου 4412/2016 περί κατεπείγουσας ανάγκης, επιτρέποντας τη σύναψη προσωρινής σύμβασης μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Ξεκαθαρίζει ωστόσο ότι δεν πρόκειται για μια απλή απευθείας ανάθεση. Απαιτείται αυστηρή αιτιολόγηση, η οποία περιλαμβάνει έκθεση της Υπηρεσίας Καθαριότητας για την αδυναμία του δήμου να δράσει με ίδια μέσα, καθώς και υγειονομική έκθεση από τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας που θα πιστοποιεί τον άμεσο κίνδυνο. Ο κ. Αυλωνίτης προειδοποιεί ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί ενδέχεται να απορρίψουν τη διαδικασία εάν κρίνουν ότι το κατεπείγον προκλήθηκε από παραλείψεις του ίδιου του δήμου. Ως εναλλακτικές λύσεις προτείνει τη συνδρομή γειτονικών δήμων ή του ΦΟΔΣΑ με απορριμματοφόρα και προσωπικό.
Σύγκρουση για τις διαχρονικές ευθύνες
Η υγειονομική κρίση πυροδότησε σφοδρές πολιτικές αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό του Δημοτικού Συμβουλίου, με τις παρατάξεις να ανταλλάσσουν πυρά για τη διαχρονική αποτυχία διαχείρισης. Η παράταξη «Ενωτική Κίνηση Νότιας Κέρκυρας» του πρώην δημάρχου Κώστα Λέσση ζητά την άμεση δημοσιοποίηση όλων των αποφάσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η πλευρά Λέσση υποστηρίζει ότι επέδειξε πολιτική υπευθυνότητα εξασφαλίζοντας την απαρτία στην τελευταία συνεδρίαση, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στη διοίκηση να λάβει τις απαιτούμενες αποφάσεις για τη διαχείριση της κατάστασης.
Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε τη σκληρή απάντηση του δημοτικού συμβούλου Αλέξανδρου Αλεξάκη, ο οποίος κατηγόρησε την προηγούμενη δημοτική αρχή για υποκρισία. Ο κ. Αλεξάκης υπενθύμισε ότι ο πρώην δήμαρχος είχε δεσμευτεί από το 2021 για τη δημιουργία νέου Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ), έργο που αγνοείται μέχρι σήμερα. Ζητά την πλήρη αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης με διαλογή στην πηγή και ουσιαστική ανακύκλωση, τονίζοντας ότι η Νότια Κέρκυρα δεν μπορεί να εξαρτάται από πανάκριβες μεταφορές σκουπιδιών εκτός νησιού και να βαφτίζει τις προσωρινές λύσεις ως επιτυχίες.
Σκολαρίκη: θα μας ενημερώσει κανείς;
Την ίδια ώρα, η ανεξάρτητη δημοτική σύμβουλος Αγγελική Σκολαρίκη καταγγέλλει την παντελή έλλειψη επίσημης ενημέρωσης. Με επιστολή της προς την πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου, επικρίνει την πρακτική των συνεδριάσεων «δια περιφοράς» μέσω email για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα. Αν και εύχεται ταχεία ανάρρωση στον δήμαρχο, ξεκαθαρίζει ότι η απουσία του δεν δικαιολογεί τη σιωπή των αναπληρωτών του, ζητώντας δια ζώσης συνεδρίαση και υπεύθυνη ενημέρωση των πολιτών.
Αντιδράσεις για την ιδιωτικοποίηση
Σε εντελώς διαφορετικό μήκος κύματος, η Λαϊκή Συσπείρωση (ΛΑΣΥ) αποδίδει την ευθύνη συνολικά στο κυρίαρχο πολιτικό σύστημα και στις επιλογές ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης των απορριμμάτων. Στην ανακοίνωσή της, η παράταξη σημειώνει ότι οι εικόνες ντροπής επαναλαμβάνονται με όλες τις δημοτικές αρχές, κατονομάζοντας τις διοικήσεις Λέσση, Χειμαριώτη και Καββαδία. Σύμφωνα με τη ΛΑΣΥ, η υπόθεση των απορριμμάτων έχει μετατραπεί σε πεδίο κερδοφορίας για εργολαβικά συμφέροντα.
Η παράταξη καλεί τους δημότες να διεκδικήσουν ένα αποκλειστικά δημόσιο σύστημα διαχείρισης με κεντρικό σχεδιασμό και χρηματοδότηση, χωρίς την εμπλοκή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Υποστηρίζει μάλιστα ότι οι προσωρινές κρατικές παρεμβάσεις, όπως η τωρινή κήρυξη έκτακτης ανάγκης, απλώς μεταθέτουν την επόμενη κρίση στο μέλλον, αφήνοντας το νησί εγκλωβισμένο σε ένα αποτυχημένο μοντέλο που αδειάζει τις τσέπες των δημοτών.
