Στο «CorfuPress» φιλοξενούμε τη συγγραφέα κυρία Αναστασία Δόδα, με αφορμή το συγγραφικό της ντεμπούτο «Επιχείρηση Γ.Κ. και ο Γρίφος του Κάστρου», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Οσελότος. Ένα παιδικό βιβλίο γεμάτο περιπέτεια, μυστήριο και μηνύματα για τη φιλία και τη συνεργασία, που απευθύνεται σε παιδιά από 8 ετών και άνω.
Συνέντευξη στη Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Κυρία Δόδα το «Επιχείρηση Γ.Κ. και ο Γρίφος του Κάστρου» είναι η πρώτη σας συγγραφική προσπάθεια. Πώς γεννήθηκε η ιδέα αυτής της παιδικής περιπέτειας και ποια δική σας παιδική ανάμνηση σας ενέπνευσε να τη γράψετε;
Α. Δ: Το μικρόβιο του να πλάθω παιδικές περιπέτειες με πρόσβαλε στα δικά μου παιδικά χρόνια όταν διάβαζα κι εγώ τις περιπέτειες των μικρών ηρώων της Enid Blyton, που κέντριζαν τη φαντασία μου και την ανάγκη δημιουργικότητάς μου. Είχα δημιουργήσει δικά μου χειρόγραφα ήδη από εκείνη την εποχή. Άλλωστε, τα τέλη της δεκαετίας του ’80 με αρχές του ’90, ήταν η εποχή που ως παιδιά ζούσαμε τις δικές μας περιπέτειες στις πρασιές των πολυκατοικιών και στα πάρκα, στις καλοκαιρινές διακοπές μας, στα μέρη όπου αποτυπώνονταν και σε εμένα εικόνες και γεννιούνταν ιδέες.
Η ομάδα των τεσσάρων φίλων, μαζί με τον σκύλο και τη μαϊμουδίτσα, έχει ξεχωριστούς ρόλους που αλληλοσυμπληρώνονται. Πόσο σημαντικό θεωρείτε να κατανοούν τα παιδιά τη σημασία της ομαδικότητας και της συνεργασίας μέσα από μια ιστορία;
Α. Δ: Γεννιόμαστε και μεγαλώνουμε μέσα σε ομάδες. Της οικογένειας, του σχολείου, της κοινωνίας. Ο καθένας μας είναι η ιδιαίτερη μονάδα που θα συνεισφέρει με τη μοναδικότητά της στην εκάστοτε μορφή ομάδας. Μια συνεργασία μπορεί να μην είναι πάντοτε αρμονική, αλλά σημασία έχει να ξεπερνούνται οι σκόπελοι. Μόνο με τη συνεργασία μπορούμε να εξελίξουμε αυτήν την ομάδα, να αλληλοσυμπληρώσουμε τα κενά μας και να πετύχουμε τους στόχους μας. Για ένα παιδί, όμως, σημαίνει περισσότερα και γίνεται πιο κατανοητό όταν αυτή η στάση ζωής εφαρμόζεται μέσα από κάποιους ήρωες της ηλικίας του μέσα σε μια ελκυστική ιστορία περιπέτειας.
Το κάστρο, οι μυστικές διαδρομές και οι γρίφοι δίνουν στο βιβλίο μια έντονη αίσθηση περιπέτειας. Πώς δουλέψατε την ατμόσφαιρα του μυστηρίου ώστε να είναι συναρπαστική αλλά και κατάλληλη για παιδιά;
Α. Δ: Σκοπός μου ήταν να προσφέρω στα παιδιά μια συναρπαστική περιπέτεια με ανατροπές, η οποία θα κεντρίζει τη φαντασία και θα κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον για τη συνέχεια, ενώ συνάμα θα τα βοηθά να παραδειγματίζονται από τον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται και ενεργούν οι ήρωες για να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις. Η εξυπνάδα, η εφευρετικότητα, η αλληλεγγύη είναι το βασικό μήνυμα προς τον αναγνώστη. Οι προκλήσεις έρχονται μόνο και μόνο για να αναδείξουν αυτά τα στοιχεία, και χάρη σε αυτά είναι αντιμετωπίσιμες. Τα παραπάνω, έχοντας πάντα σαν αρχή, η φύση της παρανομίας με την οποία έρχονται αντιμέτωποι οι πρωταγωνιστές να είναι κατάλληλη για παιδιά, και οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν να είναι μέσα στο εύρος των δυνάμεων και των δυνατοτήτων τους για να τους ξεπεράσουν.
Οι χαρακτήρες σας παρουσιάζονται με αδυναμίες και φόβους, κάτι που τους κάνει πιο αληθινούς. Γιατί θεωρείτε σημαντικό τα παιδιά να βλέπουν ήρωες που κάνουν λάθη και παλεύουν να τα διορθώσουν;
Α. Δ: Κανείς δεν είναι αλάνθαστος, ατρόμητος, ή τέλειος υπό οποιαδήποτε έννοια. Δεν θα χρησίμευε σε τίποτε ένας ήρωας που είναι άτρωτος και απρόσβλητος είτε από εξωτερικούς παράγοντες, είτε από εσωτερικές ανασφάλειες. Ακόμη και ο Σούπερμαν έχει αδυναμίες. Η ζωή είναι μια διαρκής προσπάθεια να προχωράμε μπροστά παρά τις ατέλειές μας, να μαθαίνουμε από τα λάθη μας και να βελτιωνόμαστε. Κι εκεί που ο ένας μόνος του φαίνεται να μην τα καταφέρνει, η αμοιβαία κατανόηση και η συνεργασία μπορεί να υπερκεράσει και τις προσωπικές ανεπάρκειες και τις εξωτερικές αντιξοότητες.
Η ιστορία τονίζει την αξία του θάρρους, της επιμονής και της εμπιστοσύνης. Ποιο μήνυμα ελπίζετε να κρατήσουν οι μικροί αναγνώστες όταν κλείσουν το βιβλίο;
Α. Δ: Ελπίζω οι μικροί αναγνώστες να κλείσουν το βιβλίο με ένα χαμόγελο στα χείλη. Ένα χαμόγελο ικανοποίησης για την περιπέτεια που θα έχουν «ζήσει» αντάμα με την παρέα του βιβλίου και την κάθαρση που έρχεται στο τέλος. Για όσα θα έχουν αποκομίσει διαβάζοντας για μια δεμένη παρέα που με οδηγό το θάρρος μπορεί να ξεπεράσει δυσκολίες και να καταφέρει πολλά. Που τα μέλη της έχουν εμπιστοσύνη και βασίζονται το ένα στο άλλο, αλλά ξέρει και το καθένα ξεχωριστά να πατάει γερά στα πόδια του.
Η εικονογράφηση της Εμμανουέλας Κακαβιά δίνει ζωντάνια και κίνηση στην ιστορία. Πόσο καθοριστική θεωρείτε τη συμβολή της εικόνας στη λογοτεχνία για παιδιά αυτής της ηλικίας;
Α. Δ: Είχα τη χαρά να συνεργαστώ με την Εμμανουέλα Κακαβιά, η οποία δημιούργησε πολύ όμορφες εικόνες για να συνοδέψουν την ιστορία μου, κι ένα υπέροχο εξώφυλλο. Η εικόνα είναι απαραίτητη στο παιδικό βιβλίο, πολύ περισσότερο στα βιβλία των μικρότερων ηλικιών. Αλλά και στις ηλικίες 8-12 στις οποίες απευθύνεται το «Επιχείρηση Γ.Κ. και ο Γρίφος του Κάστρου», ενισχύει την αφήγηση και προσθέτει παραστατικότητα. Ο μικρός αναγνώστης ενθουσιάζεται να βλέπει σκηνές της ιστορίας να ζωντανεύουν, χωρίς να ξεχνάμε επίσης ότι η εικόνα δίνει τα πρόσωπα των πρωταγωνιστών που θα αγαπήσει στην πορεία, με τα οποία θα συνταχθεί και ίσως ταυτιστεί.
Πιστεύετε ότι η παιδική λογοτεχνία μπορεί να καλλιεργήσει στα παιδιά όχι μόνο τη φαντασία αλλά και στάσεις ζωής, όπως η ενσυναίσθηση και η επιμονή μπροστά στις δυσκολίες;
Α. Δ: Ασφαλώς. Η φαντασία εξυπηρετεί τον σκοπό της διασκέδασης, αποτελεί όμως και το όχημα που θα μεταφέρει στον μικρό αναγνώστη αξίες και στάσεις ζωής. Το παιδί έχει να κερδίσει διαβάζοντας για το πώς οι ήρωες φίλοι του με την εξυπνάδα και την εφευρετικότητά τους σαν πολύτιμο εφόδιο ανταπεξέρχονται στις προκλήσεις. Την συντροφικότητα που επιδεικνύουν, τη φροντίδα που δείχνει ο ένας στον άλλο τη στιγμή της ανάγκης, και το γεγονός ότι δεν το βάζουν κάτω στα δύσκολα.
