Τις τελευταίες εβδομάδες, στην ελληνική κοινωνία, παρατηρείται μια γενικευμένη και λίαν διακριτή λαϊκή δυσφορία κατά της κυβέρνησης. Οι αρνητικές επιπτώσεις της πανδημίας σε κοινωνία και οικονομία, οι συνεχιζόμενες ανατιμήσεις σε βασικά προϊόντα και υπηρεσίες, σε συνδυασμό με τα πολλαπλασιαζόμενα φαινόμενα αλαζονείας κορυφαίων πολιτικών παραγόντων, φουντώνουν το κύμα δυσαρέσκειας κατά της κυβέρνησης.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, διαπιστώνεται ένας διάχυτος πολιτικός εκνευρισμός. Η φθίνουσα δημοτικότητα του πρωθυπουργού, η δημοσκοπική υποχώρηση της κυβερνώσας παράταξης και η ολοένα και περισσότερο απομακρυνόμενη κοινοβουλευτική αυτοδυναμία, – οποτεδήποτε κι αν στηθούν οι κάλπες, πρόωρα ή μη – , ενισχύουν, επιτείνουν, επεκτείνουν και διαχέουν τον εν λόγω πολιτικό εκνευρισμό, σε όλα τα επίπεδα της κυβερνητικής δομής, από τον πιο μικρό κι απομακρυσμένο Δήμο, μέχρι και το Μέγαρο Μαξίμου.
Στα μέσα της θητείας της, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, δείχνει όχι απλά ότι δεν εκπληρώνει τις προεκλογικές υποσχέσεις της, που εντέχνως είχε καλλιεργήσει, αλλά επιδεινώνει τις επιδόσεις της, ακόμα και σε θέματα καθημερινής διαχείρισης και πολιτικής ρουτίνας. Εδώ, αρχίζει η πολιτική φθορά να είναι μη αναστρέψιμη.
Δύο διαγραφές : Διπλή Πολιτική Αποκάλυψη
Μέσα σε είκοσι μέρες, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, διέγραψε δύο πρωτοκλασάτα στελέχη της κυβερνώσας παράταξης και απέπεμψε έναν υπουργό.
- Διαγραφή Πέτρου Δούκα και αποπομπή του Σπήλιου Λιβανού από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης: Σε σύσκεψη στο Δημαρχείο της Σπάρτης, Δήμαρχος και Υπουργός, παραδέχτηκαν εις ευήκοον πάντων ότι, «όπως θυμάσαι είχαμε πάει στην Ηλεία στις φωτιές τότε, έτσι πήραμε τις εκλογές το 2007. Είχαμε κατέβει κάτω με τσάντες και αποζημιώναμε όλους αυτούς που είχανε…» και πρόσθεσε: «Όποιος έλεγε “καλημέρα” έπαιρνε λεφτά, έχουν μείνει αξέχαστα τα χρόνια αυτά. Εποποιία».
- Διαγραφή του Ευρωβουλευτή Γιώργου Κύρτσου : Ο Ευρωβουλευτής, διαγράφηκε επειδή έγραψε τα παρακάτω : «Το επιτελικό κράτος στηρίζεται συνήθως στην προεξόφληση θετικών σεναρίων, τα οποία δεν
πραγματοποιούνται. Προϋπολογισμός 2022 με πρόγνωση πληθωρισμού 0,8%. Εξάρτηση από «φθηνό» φυσικό αέριο που όμως είναι πανάκριβο. Προσωρινή ακρίβεια που γίνεται μόνιμη».
Και συνεχίζει : «Για να καταλάβουμε που βρισκόμαστε.
Έχουμε περίπου το έλλειμμα του 2008, (9%του ΑΕΠ το 2021 έναντι 10,4%,μετά την αναθεώρηση, το 2008.) με περίπου διπλάσιο χρέος. 104% του ΑΕΠ το χρέος το 2008
200% του ΑΕΠ το 2021. Αδυνατώ να κατανοήσω την ικανοποίηση του επιτελικού κράτους». Ο κ. Κύρτσος, απλά επανέλαβε, ότι λένε, ΕΛΣΤΑΤ, EUROSTAT, ΕΚΤ, ΔΝΤ.
Τούτων δοθέντων, εύλογα γεννάται το ερώτημα : Γιατί διέγραψαν Ευρωβουλευτή και Δήμαρχο και γιατί απέπεμψαν ένα υπουργό.;. Απλά απεκάλυψαν και δη σε ευήκοον πάντων, την πικρή αλήθεια. Αυτήν την πικρή αλήθεια, που πρωθυπουργός, υπουργοί, κυβερνητικά στελέχη και φίλα προσκείμενα ΜΜΕ, προσπαθούν «παντί τρόπω και τόπω» να κρύψουν. Μα απλά λαϊκά λόγια, «χάλασαν τη σούπα» και δη σε περίοδο προεκλογική.
Από την πανδημία στις πυρκαγιές, από τη κακοκαιρία Μπάλος στην Ελπίδα, το περίφημο «επιτελικό κράτος» αποδεικνύεται μια φούσκα. Οι συνεχείς αποτυχίες του κρατικού μηχανισμού να ανταπεξέλθουν σε θέματα, οικονομίας, παιδείας, υγείας, δημόσιας τάξης, συνιστούν πλήγματα στην εικόνα μιας κυβέρνησης που είχε επενδύσει πολιτικά στην διοικητική επάρκεια.
Μετεκλογικά Κυβερνητικά Σενάρια
Πάντα τα ανωτέρω περιγραφέντα, αποκαλύπτουν την πλήρη αποτυχία του «επιτελικού κράτους».
Κοινός τόπος είναι ότι, οι εκλογές, οποτεδήποτε κι αν αυτές διεξαχθούν, θα δημιουργήσουν ένα εντελώς διαφορετικό πολιτικό σκηνικό. Πρώτο μεγάλο ερώτημα είναι ποιος θα είναι ο μετεκλογικός ρόλος του νυν πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, σ αυτό το σκηνικό.
Η απάντηση, σ αυτό το ερώτημα, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πόσο μεγάλη θα είναι η φθορά της νυν κυβερνώσας παράταξης, αν θα κόψει πρώτη ή δεύτερη το νήμα της κάλπης, πόση θα είναι η διαφορά από τον πρώτο ή τον δεύτερο και με ποιες δυνάμεις θα κληθεί να συγκυβερνήσει.
Σε περίπτωση που διατηρηθούν οι τάσεις που δημοσκοπικά καταγράφονται, στις μετρήσεις της κοινής γνώμης, τότε, αυξάνονται θεαματικά οι πιθανότητες σχηματισμού δικομματικής ή τρικομματικής κυβέρνησης.
Σενάριο πρώτο – Νέα Δημοκρατία και ΚΙΝΑΛ ή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ : Φήμες επιμένουν να κάνουν λόγο για «αποκλεισμό» του Κυριάκου Μητσοτάκη από την πρωθυπουργία, σε περίπτωση σχηματισμού κυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας με εταίρο το ΚΙΝΑΛ ή με εταίρο την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ. Οι φήμες γιγαντώνονται και μεγεθύνονται σε περίπτωση που ο δεύτερος εταίρος συμμετέχει στην κυβέρνηση με διψήφιο ποσοστό. Οι ίδιες πηγές επιμένουν πως τόσο ο Νίκος Ανδρουλάκης, όσο κι ο Κυριάκος Βελόπουλος θα ζητήσουν πρωθυπουργό κοινής αποδοχής, ενώ το αίτημα τους δεν αποκλείεται να υποστηριχθεί κι από Καραμανλικούς και Σαμαρικούς, οι οποίοι θα βρουν μια καλή ευκαιρία να «ξεφορτωθούν», τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Σε κάθε περίπτωση, όλα θα εξαρτηθούν από το κατά πόσον αποδυναμωμένη θα βγει η Νέα Δημοκρατία από τις κάλπες και ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσωπικά.
Σενάριο δεύτερο : ΣΥΡΙΖΑ και ΚΙΝΑΛ ή ΣΥΡΙΖΑ και ΚΙΝΑΛ και ΜΕΡΑ 25 : Αυτό το σενάριο προβλέπει σχηματισμό προοδευτικής κυβέρνησης, ευρύτερων δημοκρατικών δυνάμεων με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα. Σε περίπτωση, που επαληθευτούν και πάλι οι μετρήσεις της κοινής γνώμης δημοσκοπικά, δεν αποκλείεται να διαμορφωθεί αριθμητικά μια κοινοβουλευτική ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ μαζί με ΚΙΝΑΛ και ΜΕΡΑ 25.
Επιπλέον, το παραπάνω «δημοκρατικό άθροισμα», μπορεί αριθμητικά να υπερβεί ακόμα και το «δεξιό άθροισμα» της Νέας Δημοκρατίας μαζί με την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ, ακόμα κι αν η Νέα Δημοκρατία είναι πρώτο κόμμα αλλά με μικρή διαφορά από το δεύτερο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ.
Σενάριο Συγκυβέρνησης ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ : Το εν λόγω σενάριο θα εύρισκε οπαδούς σε επιχειρηματικά – οικονομικά κέντρα, ενώ θα απολάμβανε και την πλήρη στήριξη των Βρυξελών. Στην περίπτωση αυτήν, δεν θα ήταν κανείς από τους δύο αρχηγούς πρωθυπουργός αλλά προσωπικότητα κοινής αποδοχής. Ωστόσο, την εξέλιξη αυτήν ξορκίζει τόσο η Κουμουνδούρου, όσο και η Πειραιώς.
Σενάριο κυβέρνησης ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ή ΤΕΧΝΟΚΡΑΤΩΝ τύπου Λουκά Παπαδήμου : Το εν λόγω σενάριο αποκλείεται από την κυβερνώσα παράταξη κι από την αξιωματική αντιπολίτευση. Παρά ταύτα, πολλοί αναλυτές σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν το αποκλείουν σε περίπτωση που μετά από τρίτες εκλογές προκύψει ακυβερνησία ή ακόμα και με πριν από τις εκλογές, αν υπάρξουν ραγδαίες κι απρόβλεπτες εξελίξεις.
Επί τούτου, τα ονόματα του κεντρικού τραπεζίτη, Γιάννη Στουρνάρα και του Έλληνα Επιτρόπου στην Κομισιόν, Μαργαρίτη Σχοινά, έχουν συζητηθεί ήδη στο παρασκήνιο των Βρυξελλών.
Πρόγραμμα Προοδευτικής Διακυβέρνησης
Την ώρα, που τα ανωτέρω κυβερνητικά σενάρια συζητούνται ή «πλάθονται», στο πολιτικό παρασκήνιο, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Αλέξης Τσίπρας, σε πρόσφατη συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, έριξε την ιδέα για δημιουργία μιας «αριστερής συγκυβέρνησης». «Αντίπαλός μας είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δεν θεωρούμε κανέναν άλλο αντίπαλό μας» σημείωσε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας.
«Για εμάς το μέτωπό μας είναι ο κ. Μητσοτάκης και η πολιτική του. Εμείς δεν έχουμε άλλο αντίπαλο. Έχουμε διαφορές σημαντικές με όλα τα κόμματα και της αριστεράς και της κεντροαριστεράς, αλλά δεν τους θεωρούμε αντίπαλούς μας. Αντίπαλός μας είναι ο κ. Μητσοτάκης. Ούτε τους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας θεωρούμε ως αντιπάλους μας» σημείωσε ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτηριστικά, κάνοντας επί της ουσίας άνοιγμα στο ΚΙΝΑΛ, το ΜέΡΑ 25, αλλά και το ΚΚΕ.
Στη πρόταση του Αλέξη Τσίπρα, το ΚΙΝΑΛ εξέφρασε το δίκαιο και πάγιο παράπονό του : «Όταν ο κ. Τσίπρας είχε τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ της προόδου και της αντιδραστικής συντήρησης επέλεξε το δεύτερο. Τον κ. Καμμένο και τον κ. Παπαγγελόπουλο», αναφερόμενο στην κυβερνητική επιλογή Τσίπρα, μετά τις εκλογές του Σεπτέμβρη του 2015. Και συνεχίζει: «Εκ του πονηρού και ανειλικρινή όσα λέει τώρα περί προοδευτικής διακυβέρνησης, επειδή είναι σε αποδρομή».
Πάντως, οι προσεκτικοί αναλυτές, παρατηρούν κοινές προτάσεις ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ και ΚΙΝΑΛ : μείωση του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά, μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, αύξηση του κατώτατου μισθού σύμφωνα με τις προτάσεις των κοινωνικών εταίρων, επαναφορά μιας μορφής του ΕΚΑΣ για 350.000 χαμηλοσυνταξιούχους και ρυθμιστικές παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας, «ώστε να μην έχουμε το πιο ακριβό ρεύμα στην Ευρώπη και για να ανακουφιστούν άμεσα οι οικογένειες και οι επιχειρήσεις.
Κατά πόσον οι παραπάνω κοινές προτάσεις, μπορούν να είναι πρόπλασμα ενός κοινού κυβερνητικού προγράμματος, ο χρόνος θα δείξει…
Γ. Σπ. Π.