Από την έλλειψη υποδομών στην τηλεκπαίδευση: το άλλοθι της εγκατάλειψης!
Οι επαναλαμβανόμενες αποφάσεις των τελευταίων ετών για αναστολή λειτουργίας των σχολείων με αφορμή την κακοκαιρία φέρνουν συνεχώς στην επιφάνεια μια πραγματικότητα που θίγουν συνεχώς τα εκπαιδευτικά σωματεία και δεν μπορούμε πια να προσπερνάμε: την εγκατάλειψη των σχολικών υποδομών, την έλλειψη συντήρησης των κτιρίων και την κακή κατάσταση του οδικού δικτύου.
Κανείς δεν αμφισβητεί την ανάγκη προστασίας της ζωής και της ασφάλειας μαθητών/τριών, εκπαιδευτικών και εργαζομένων. Όταν οι συνθήκες είναι επικίνδυνες, τα σχολεία πρέπει να παραμένουν κλειστά. Το ερώτημα, όμως, είναι τι γίνεται με όλα όσα θα έπρεπε να έχουν γίνει πριν φτάσουμε σε αυτό το σημείο.
Η πρόληψη σώζει ζωές. Όμως πρόληψη δεν σημαίνει μόνο να κλείνουμε τα σχολεία όταν αναμένεται κακοκαιρία. Πρόληψη σημαίνει να φροντίζουμε εγκαίρως για τη συντήρηση και την ασφάλεια των σχολικών κτιρίων, να καθαρίζουμε τα φρεάτια, να συντηρούμε το οδικό δίκτυο, να κατασκευάζουμε τα απαραίτητα αντιπλημμυρικά έργα και να στελεχώνουμε επαρκώς τις αρμόδιες υπηρεσίες. Σημαίνει να αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα πριν μετατραπούν σε κινδύνους για την ανθρώπινη ζωή!
Πράγματι έβρεξε πολύ χθες το βράδυ. Δεν μπορεί όμως η αναστολή λειτουργίας των σχολείων να αποτελεί τη μόνιμη λύση στην εγκατάλειψη των σχολικών υποδομών και την ανεπάρκεια του οδικού δικτύου, που καθιστά επικίνδυνες τις μετακινήσεις παιδιών, εκπαιδευτικών και εργαζομένων. Δεν γίνεται κάθε φορά που έχουμε έντονη βροχόπτωση να ανακαλύπτουμε ότι τα σχολικά κτίρια έχουν προβλήματα, ότι τα φρεάτια δεν έχουν καθαριστεί, ότι υπάρχουν πλημμυρικά σημεία και ότι οι δρόμοι δεν είναι ασφαλείς.
Και αντί η συζήτηση να επικεντρώνεται στην ανάγκη να διορθωθούν όλα αυτά, η διοίκηση της εκπαίδευσης φαίνεται να ενδιαφέρεται πρωτίστως για τη διασφάλιση της τηλεκπαίδευσης. Σαν να λύνεται το πρόβλημα επειδή εκπαιδευτικοί και μαθητές θα συνδεθούν σε μια ηλεκτρονική πλατφόρμα. Μάλιστα, οι οδηγίες της ίδιας της Πολιτικής Προστασίας προκαλούν εύλογα ερωτήματα. Την ώρα που συστήνεται στους πολίτες να αποφεύγουν τη χρήση ηλεκτρικών συσκευών που είναι συνδεδεμένες με το δίκτυο, καθώς ένας κεραυνός μπορεί να μεταφέρει ηλεκτρικό ρεύμα μέσω των καλωδίων, η διοίκηση της εκπαίδευσης ζητά από εκπαιδευτικούς και μαθητές να συμμετέχουν σε πολύωρη διαδικτυακή εκπαιδευτική διαδικασία. Πώς συνδυάζονται αυτές οι οδηγίες; Έχει προηγηθεί κάποια εκτίμηση για την ασφάλεια αυτής της διαδικασίας;
Την ίδια στιγμή, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περισσεύουν τα σχόλια εναντίον των εκπαιδευτικών, με το γνωστό επιχείρημα ότι «θα κάτσουν άλλη μια μέρα» και ότι βρήκαν την ευκαιρία να μην πάνε στη δουλειά τους. Είναι πραγματικά άδικο, αλλά και αποκαλυπτικό μιας βαθύτερης αντίληψης, να στοχοποιούνται οι εκπαιδευτικοί για αποφάσεις που δεν λαμβάνουν οι ίδιοι. Από πότε οι δάσκαλοι και οι νηπιαγωγοί αποφασίζουν αν θα ανοίξουν ή θα κλείσουν τα σχολεία; Από πότε είναι δική τους ευθύνη η κατάσταση των σχολικών κτιρίων και των δρόμων; Οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν ούτε την αρμοδιότητα ούτε την εξουσία να εκδίδουν αποφάσεις αναστολής λειτουργίας. Εργαζόμενοι είναι, που καλούνται να εφαρμόσουν τις αποφάσεις των αρμόδιων αρχών. Αν υπάρχει πρόβλημα με τις αποφάσεις, η κριτική πρέπει να απευθύνεται σε εκείνους που τις λαμβάνουν και όχι σε εκείνους που βρίσκονται στο στόχαστρο επειδή είναι εύκολος στόχος. Η συζήτηση για την ασφάλεια των σχολείων δεν μπορεί να μετατρέπεται σε αντιπαράθεση εργαζομένων και κοινωνίας.
Ένα ακόμη ζήτημα είναι ο τρόπος με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις. Δεν μπορεί για το ίδιο καιρικό φαινόμενο να υπάρχουν διαφορετικές αποφάσεις στους τρεις δήμους της Κέρκυρας, με αποτέλεσμα σχολεία να κλείνουν στη μία περιοχή και να λειτουργούν στην άλλη. Ταυτόχρονα, οι παιδικοί σταθμοί να παραμένουν ανοικτοί σε όλο το νησί. Ούτε είναι δυνατόν η λειτουργία των σχολείων να εξαρτάται αποκλειστικά από την κρίση του κάθε δημάρχου, χωρίς έναν κοινό σχεδιασμό και συγκεκριμένα κριτήρια. Χρειάζεται συνεννόηση μεταξύ των αρμόδιων φορέων, αξιολόγηση των πραγματικών συνθηκών και ενιαία αντιμετώπιση, όπου αυτό επιβάλλεται από τα δεδομένα.
Υπάρχει, βέβαια, και ένα πρόβλημα που αφορά την εμπιστοσύνη των πολιτών. Είναι η πολλοστή φορά που ανακοινώνεται αναστολή λειτουργίας σχολείων, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου η ένταση των καιρικών φαινομένων δεν φαίνεται να δικαιολογεί την έκταση των μέτρων. Όταν αυτό επαναλαμβάνεται, οι πολίτες αρχίζουν να αμφισβητούν τις αποφάσεις και να μην ξέρουν πότε υπάρχει πραγματικός κίνδυνος και πότε όχι.
Και εδώ γεννιέται σε όλες κι όλους μας ένα ερώτημα: Μήπως κάποιες φορές η απόφαση να κλείσουν τα σχολεία λαμβάνεται περισσότερο για να είναι καλυμμένοι οι αρμόδιοι και να μην αναλάβουν καμία ευθύνη, παρά επειδή έχει προηγηθεί μια ουσιαστική εκτίμηση της κατάστασης; Η πρόληψη είναι απαραίτητη, αλλά δεν μπορεί να λειτουργεί ως υποκατάστατο της ευθύνης για τις υποδομές και την ασφάλεια των πολιτών.
Δεν μπορούμε να συνηθίσουμε την εικόνα ενός δημόσιου σχολείου που αναστέλλει τη λειτουργία του κάθε φορά που οι καιρικές συνθήκες δυσκολεύουν. Ούτε να θεωρούμε φυσιολογικό ότι οι δρόμοι, τα σχολικά κτίρια και οι δημοτικές υποδομές παραμένουν χωρίς την απαραίτητη φροντίδα. Η κοινωνία των πολιτών, οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί και οι εργαζόμενοι χρειάζεται να βάλουμε στο επίκεντρο τις πραγματικές ανάγκες και να διεκδικήσουμε:
- Σύγχρονα και ασφαλή σχολικά κτίρια, με τακτικούς τεχνικούς ελέγχους και ουσιαστική συντήρηση.
- Αντιπλημμυρικά έργα και παρεμβάσεις στο οδικό δίκτυο, ώστε να εξασφαλίζεται η ασφαλής πρόσβαση στα σχολεία.
- Επαρκή χρηματοδότηση των δήμων για τις σχολικές υποδομές.
- Στελέχωση των τεχνικών υπηρεσιών και όλων των υπηρεσιών που είναι υπεύθυνες για την πρόληψη και την αντιμετώπιση τέτοιων προβλημάτων.
- Συγκεκριμένα κριτήρια με βάση τα πραγματικά μετεωρολογικά δεδομένα και τις προειδοποιήσεις των αρμόδιων αρχών και συντονισμό στη λήψη αποφάσεων για την αναστολή λειτουργίας των σχολικών μονάδων.
Δεν ζητάμε να λειτουργούν τα σχολεία όταν υπάρχουν πραγματικοί κίνδυνοι. Ζητάμε να πάψουν να υπάρχουν οι συνθήκες που καθιστούν κάθε φορά αναγκαίο το κλείσιμό τους. Η πρόληψη δεν αρχίζει όταν εκδίδεται μια απόφαση αναστολής λειτουργίας, αλλά πολύ νωρίτερα, με ευθύνη, σχεδιασμό, χρηματοδότηση και καθημερινή φροντίδα των δημόσιων υποδομών.
Δεν μπορεί η εγκατάλειψη να αντιμετωπίζεται με κλειστά σχολεία, η ευθύνη της Πολιτείας να εξαντλείται στην αποστολή ενός συνδέσμου για τηλεκπαίδευση και οι εκπαιδευτικοί να γίνονται ο εύκολος στόχος της κοινωνικής δυσαρέσκειας. Χρειάζονται έργα, χρηματοδότηση, συντήρηση, προσωπικό και διεκδίκηση. Και γι’ αυτά οφείλουμε να επιμείνουμε και να αγωνιζόμαστε όλοι!
ΣΧΟΛΕΙΑ ΑΣΦΑΛΗ, ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΜΕΝΕΣ, ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ!
