Οι όγκοι εγκεφάλου και οι όγκοι σπονδυλικής στήλης αποτελούν παθήσεις του νευρικού συστήματος που μπορεί να παρουσιάζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά, συμπτώματα και ρυθμό εξέλιξης. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι όγκοι εγκεφάλου εμφανίζονται περίπου σε 5 ανά 100.000 κατοίκους, ενώ η συχνότητά τους αυξάνεται με την ηλικία.
Τι είναι οι όγκοι εγκεφάλου;
Ένας όγκος εγκεφάλου δημιουργείται από τον μη φυσιολογικό και ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό κυττάρων μέσα στο κρανίο. Μπορεί να προέρχεται από κύτταρα του ίδιου του εγκεφάλου, από τις μήνιγγες, τα κρανιακά νεύρα ή αδένες, όπως η υπόφυση. Στην περίπτωση αυτή χαρακτηρίζεται ως πρωτοπαθής.
Αντίθετα, οι δευτεροπαθείς όγκοι ή εγκεφαλικές μεταστάσεις προέρχονται από κακοήθειες άλλων οργάνων. Μεταστάσεις στον εγκέφαλο παρατηρούνται συχνότερα σε καρκίνο του πνεύμονα, του μαστού, του εντέρου, των νεφρών, της ουροδόχου κύστης και στο κακόηθες μελάνωμα.
Στους συχνότερους πρωτοπαθείς όγκους περιλαμβάνονται τα γλοιώματα, τα μηνιγγιώματα, οι όγκοι της υπόφυσης και τα νευρινώματα.
Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν;
Τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά για τους όγκους εγκεφάλου. Ωστόσο, ορισμένες εκδηλώσεις χρειάζονται διερεύνηση. Σε αυτές περιλαμβάνονται η κεφαλαλγία, η ναυτία, οι έμετοι και η υπνηλία λόγω αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης.
Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν επιληπτικές κρίσεις σε άτομο χωρίς προηγούμενο ιστορικό, αδυναμία στην κίνηση των άκρων, διαταραχές ομιλίας ή αλλαγές στη συμπεριφορά. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα εμφανίζονται ξαφνικά, για παράδειγμα λόγω αιμορραγίας μέσα στον όγκο ή εγκεφαλικού οιδήματος.
Πώς γίνεται η διάγνωση και η θεραπεία;
Η αξονική και ιδιαίτερα η μαγνητική τομογραφία έχουν βασικό ρόλο στη διερεύνηση. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ηλεκτροεγκεφαλογράφημα. Η οριστική ταυτοποίηση του όγκου πραγματοποιείται μέσω ιστολογικής εξέτασης δείγματος που λαμβάνεται με βιοψία ή χειρουργική επέμβαση.
Η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί σημαντική θεραπευτική επιλογή όταν ο όγκος μπορεί να αφαιρεθεί χωρίς να επηρεαστούν κρίσιμες νευρολογικές λειτουργίες. Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να ακολουθήσουν ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία, ενώ σε επιλεγμένους ασθενείς εφαρμόζεται στερεοτακτική ακτινοχειρουργική.
Όγκοι σπονδυλικής στήλης και νωτιαίου μυελού
Οι όγκοι σπονδυλικής στήλης και νωτιαίου μυελού είναι σχετικά σπάνιοι και μπορεί να είναι πρωτοπαθείς ή μεταστατικοί. Το συχνότερο αρχικό σύμπτωμα είναι ο πόνος, ο οποίος μπορεί να επιδεινώνεται τη νύχτα και να αντανακλά στα άκρα.
Ανάλογα με την εντόπιση του όγκου, μπορεί να εμφανιστούν μυϊκή αδυναμία, δυσκολία στη βάδιση, διαταραχές της αισθητικότητας και προβλήματα στον έλεγχο της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου.
Οι όγκοι ταξινομούνται σε εξωσκληρίδιους, ενδοσκληρίδιους εξωμυελικούς και ενδομυελικούς. Η μαγνητική τομογραφία αποτελεί την κύρια εξέταση για τη διερεύνησή τους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζονται αξονική τομογραφία, οσφυονωτιαία παρακέντηση ή βιοψία.
Εξατομικευμένη νευροχειρουργική αντιμετώπιση
Η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από τη θέση, τον τύπο και το μέγεθος του όγκου, αλλά και από τη νευρολογική και γενική κατάσταση του ασθενούς. Μπορεί να περιλαμβάνει παρακολούθηση, χειρουργική επέμβαση, ακτινοθεραπεία ή συνδυασμό διαφορετικών μεθόδων.
Για εξατομικευμένη αξιολόγηση σχετικά με όγκους εγκεφάλου ή όγκους σπονδυλικής στήλης, επικοινωνήστε με τον Νευροχειρουργό Δρ. Παναγιώτη Νομικό, ώστε να πραγματοποιηθεί ολοκληρωμένη εκτίμηση και να συζητηθούν οι κατάλληλες θεραπευτικές επιλογές.
