Έφυγε από την ζωή σε ηλικία 102 ετών η Μαργαρίτα Παπανδρέου, μια προσωπικότητα που συνέδεσε τη διαδρομή της όχι μόνο με μία από τις σημαντικότερες πολιτικές οικογένειες της νεότερης Ελλάδας, αλλά και με το γυναικείο κίνημα και τη διεκδίκηση της ισότητας στην χώρα.
Η είδηση του θανάτου της έγινε γνωστή το πρωί της Παρασκευής 18 Σεπτεμβρίου.
Γεννημένη ως Μάργκαρετ Έσθερ Τσαντ στις 30 Σεπτεμβρίου 1923 στο Όουκ Παρκ του Ιλινόι, ήταν η μεγαλύτερη από πέντε αδελφές. Ακολούθησε αρχικά σπουδές στη δημοσιογραφία και στη συνέχεια έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημόσια Υγεία στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα. Εκεί γνώρισε τον Ανδρέα Παπανδρέου, με τον οποίο παντρεύτηκε το 1951 στο Ρίνο της Νεβάδα.
Το ζευγάρι έζησε αρχικά στη Μινεσότα και αργότερα στην Καλιφόρνια, όπου ο Ανδρέας Παπανδρέου ακολουθούσε την ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία. Μαζί απέκτησαν τέσσερα παιδιά: τον Γιώργο, τη Σοφία, τον Νίκο και τον Αντρίκο Παπανδρέου.
Η εγκατάσταση στην Ελλάδα και τα χρόνια της δικτατορίας
Το 1961 η οικογένεια εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα, με τη Μαργαρίτα Παπανδρέου να βρίσκεται έκτοτε όλο και πιο κοντά στις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις της χώρας.
Μετά την επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών και τη σύλληψη του Ανδρέα Παπανδρέου, κινητοποιήθηκε για την απελευθέρωσή του, η οποία ήρθε τον Δεκέμβριο του 1967. Η οικογένεια έφυγε στη συνέχεια από την Ελλάδα, ζώντας αρχικά στη Στοκχόλμη και αργότερα στο Τορόντο.
Με την πτώση της χούντας και την επιστροφή του Ανδρέα Παπανδρέου στην Ελλάδα, η Μαργαρίτα βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο μιας περιόδου μεγάλων πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών.
Η δράση της για τα δικαιώματα των γυναικών
Η Μαργαρίτα Παπανδρέου, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στον ρόλο της συζύγου του Ανδρέα Παπανδρέου. Ανέπτυξε τη δική της δημόσια δράση, με ιδιαίτερη έμφαση στα δικαιώματα των γυναικών και στα ζητήματα ισότητας.
Ίδρυσε την Ένωση Γυναικών Ελλάδας (ΕΓΕ), της οποίας διετέλεσε πρόεδρος για οκτώ χρόνια, ενώ δραστηριοποιήθηκε παράλληλα σε ζητήματα ειρήνης και γυναικείων δικαιωμάτων. Υπήρξε επίσης συγγραφέας βιβλίων και άρθρων.
Η δράση της συνδέθηκε με μια περίοδο σημαντικών μεταρρυθμίσεων για τη θέση των γυναικών στην ελληνική κοινωνία. Στις αλλαγές εκείνων των χρόνων περιλαμβάνονταν η κατάργηση της προίκας και η θέσπιση του πολιτικού γάμου το 1982, η δυνατότητα διατήρησης του επωνύμου της γυναίκας μετά τον γάμο, η καθιέρωση ίσων δικαιωμάτων των συζύγων ως προς τα παιδιά, το συναινετικό διαζύγιο και η νομιμοποίηση των αμβλώσεων το 1986.
Ο γάμος με τον Ανδρέα Παπανδρέου και το διαζύγιο
Η Μαργαρίτα και ο Ανδρέας Παπανδρέου παρέμειναν παντρεμένοι για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. Η κοινή τους πορεία ολοκληρώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν η Μαργαρίτα Παπανδρέου συμφώνησε στο διαζύγιο, προκειμένου ο Ανδρέας Παπανδρέου να παντρευτεί τη Δήμητρα Λιάνη.
Παρά τη στενή σύνδεση του ονόματός της με τον πρώην πρωθυπουργό, η ίδια διατήρησε τη δική της παρουσία στον δημόσιο βίο, συνεχίζοντας να ασχολείται με κοινωνικά ζητήματα και τη συγγραφή.
