Στην εφημερίδα «CorfuPress» φιλοξενούμε τη συγγραφέα Βασιλική Εργαζάκη με αφορμή το παιδικό βιβλίο «Έλα να μιλήσουμε στην αυλή του κόσμου», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μέγας Σείριος, σε εικονογράφηση της Βάλιας Σκαλωμένου.
Πρόκειται για μια ποιητική διαδρομή για παιδιά, όπου το σύννεφο, ο γλάρος, ο ήλιος, η θάλασσα, το φεγγάρι και οι δώδεκα θεοί γίνονται αφορμές για παιχνίδι, σκέψη και ανακάλυψη. Με λόγο ρυθμικό, εικόνες γεμάτες φως και μια διάθεση που φέρνει κοντά τη φαντασία με τη γνώση, το βιβλίο καλεί τα παιδιά να κοιτάξουν τον κόσμο σαν μια ανοιχτή αυλή όπου όλα μπορούν να μιλήσουν, να κινηθούν και να αποκτήσουν ψυχή.
Συνέντευξη στη δημοσιογράφο-συγγραφέα Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Ο τίτλος «Έλα να μιλήσουμε στην αυλή του κόσμου» μοιάζει σαν πρόσκληση σε διάλογο, όχι μόνο με τα παιδιά, αλλά και με τη φύση, τον ουρανό, τη θάλασσα και τη μυθολογία. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η «αυλή του κόσμου»;
Β.Ε.: Αρχικά, θέλω να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία που μου δίνετε να μιλήσω για το παιδικό βιβλίο μου, «Έλα να μιλήσουμε στην αυλή του κόσμου». Πρόκειται για ένα βιβλίο με επτά ποιητικά παραμύθια που γεννήθηκε από την ανάγκη μου να μιλήσω στα παιδιά με λόγο ποιητικό και να τα προσκαλέσω σ΄ ένα ταξίδιστον κόσμο της φαντασίας, της φύσης και της ποίησης.
«Η αυλή του κόσμου» είναι, για μένα, ένας συμβολικός τόπος συνάντησης. Είναι η ανοιχτή καρδιά κάθε παιδιού, σε όποια γωνιά της γης κι αν βρίσκεται. Είναι η ενότητα που αναδύεται μέσα από τη σοφία της φύσης, εκεί που ο άνθρωπος αισθάνεται πως αποτελεί μέρος του όλου.Εκεί γεννιούνται οι ερωτήσεις, οι ιστορίες, τα όνειρα και η ανάγκη για επικοινωνία. Εκεί μαθαίνει το παιδί να συνομιλεί με τη φύση, με τον εαυτό του και με τους άλλους. Και… κάπου εκεί, πιστεύω,γεννιέται κι η ποίηση.
Στο βιβλίο σας η ποίηση δεν παρουσιάζεται ως κάτι δύσκολο ή απόμακρο, αλλά σαν παιχνίδι με εικόνες, ρυθμό και λέξεις. Πώς γράφεται ένα ποίημα για παιδιά ώστε να είναι απλό χωρίς να γίνεται φτωχό, και τρυφερό χωρίς να χάνει τη δύναμή του;
Β.Ε.: Συνήθως, η ποίησή μου απευθύνεται στους ενήλικες. Η ενασχόληση με την παιδική ποίηση προέκυψε μέσα από την αγάπη μου για τα παιδιά και μέσα από την αγάπη μου για την ποίηση. Η εμπειρία μού έδειξε ότιγια να γραφτεί ένα παιδικό ποίημα που να είναι απλό, χωρίς να γίνεται απλοϊκό, και τρυφερό, χωρίς να χάνει τη δύναμή του, είναι μεγάλη πρόκληση.
Ομολογώ ότι εργάστηκα αρκετά χρόνια για να καταφέρω να προσφέρω στα παιδιά τα «Ηλιοφτερουγίσματα» και να τα προσκαλέσω«…να μιλήσουμε στην αυλή του κόσμου». Το κάθε ποίημα γεννιόταν μέσα απόέναν διαρκή διάλογο με ένα παιδί,που μπορεί να ήταν παιδί του κοντινού περιβάλλοντός μου, όμως,μέσα σε αυτό έβλεπα όλα τα παιδιά.Κι αυτό λειτουργούσε μαγικά. Ήταν σαν να απλωνόταν στον κόσμο το ποίημα, να γέμιζε εικόνες, ιδέες και ήχους…Μετά επέστρεφε, απλά για να το δουλέψω. Ήτανπολύ όμορφη εμπειρία αυτή η επικοινωνίαμου με τα παιδιά.Συχνάπρότειναν εκείνα το θέμα που ήθελαν καιφυσικά συμμετείχαν,με το δικό τους μοναδικό τρόπο, στη δημιουργία του μύθου του ποιήματος.
Το σύννεφο, ο γλάρος και ο ήλιος αποκτούν φωνή, διαδρομή και συναίσθημα. Θέλατε μέσα από αυτά τα στοιχεία να μάθουν τα παιδιά να παρατηρούν καλύτερα τον κόσμο ή να τον φαντάζονται πιο ελεύθερα;
Β.Ε.: Βασικά δεν ήθελα τίποτα. Εκείνα ήθελαν… Ήθελαν και να παρατηρούν και να φαντάζονται. Η φύση,με τη σοφία της, είναι γεμάτη σύμβολα. Τα σύννεφα, τα πουλιά, ο άνεμος, η θάλασσα, ο ήλιος, όλα έχουν τη δική τους γλώσσα και μπορούννα συνομιλούν αποκαλύπτοντας μικρές αλήθειες για την ουσία και την ομορφιά της ζωής.
Πιστεύω πως, ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή της γρήγορης και εύκολης πληροφορίας, οι διαδρομέςστον κόσμο της φαντασίας είναι πολύτιμες.Μέσα από αυτές ανοίγονται παράθυρα στη δημιουργικότητα, στην έμπνευση, στην αισιοδοξία. Εκφράζονται ιδέες, συναισθήματα και πολλές φορές τα παιδιά ανακαλύπτουν τρόπους να αντιμετωπίσουν προβλήματα που τα απασχολούν.Βοηθούνοι διαδρομές αυτές στη γνωριμία με τον εαυτό τους αλλά και στην ουσιαστικότερη επικοινωνία με τους άλλους.
Ας παρατηρήσουμε, λοιπόν, τη φύση που μας μιλάει κάθε στιγμή, ας ακούσουμε τα λόγια της, ας αφεθούμε στη ροή τηςσοφίας της,γιανα γνωρίσουμε και να ζήσουμε στη χαρά της ζωής.
Η ενότητα με τους δώδεκα θεούς φέρνει τη μυθολογία κοντά στα παιδιά με τρόπο φωτεινό και προσιτό. Πώς ισορροπήσατε ανάμεσα στη γνώση και στη μαγεία, ώστε οι θεοί να μη μοιάζουν με σχολικό μάθημα, αλλά με πρόσωπα που μπορούν να συνομιλήσουν με την παιδική φαντασία;
Β.Ε.:Νομίζω πως αυτό το κατάφερε η ποίηση. Με στίχουςαπλούς, μουσικότητα και εικόνες θέλησα να ανοίξω μια μικρή πόρτα στημυθολογία, ώστε τα παιδιά να συναντήσουν τους Δώδεκα Θεούς του Ολύμπου. Να τους γνωρίσουνόχι μόνο σαν πανίσχυρες θεότητες που επηρεάζουν τη φύση και την ανθρώπινη ζωή, αλλά και σαν όντα με ανθρώπινεςαρετές και αδυναμίεςπου σε αυτές μαθητεύουν ακόμη οι άνθρωποι.
Η γνώση έρχεται στα μικρά παιδιά όταν αγγίξει τη φαντασία τους και ξυπνήσει την περιέργειά τους. Μαθαίνουν ευκολότερα, όταν δεν νιώθουν ότι διδάσκονται.
Η εικονογράφηση της Βάλιας Σκαλωμένου συνοδεύει τον ποιητικό λόγο με χρώμα και κίνηση. Πόσο σημαντικό είναι σε ένα παιδικό βιβλίο ποίησης η εικόνα να μην εξηγεί απλώς το ποίημα, αλλά να ανοίγει και έναν δεύτερο δρόμο ανάγνωσης;
Β.Ε.: Στις εκδόσεις «Μέγας Σείριος», που τελούν υπό την αιγίδα του «Ομίλου Εξυπηρετητών», πάντα εργαζόμαστε ομαδικά. Μελετούμε και εμβαθύνουμε στα βιβλία που θα εκδώσουμε. Το κάθε μας βιβλίο είναι αποτέλεσμα ομαδικής εργασίας.
Η ποίηση, όπως γνωρίζετε, έχει πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης. Το ίδιο ισχύει και για την παιδική ποίηση. Κι είναι πολύ σημαντικό ένα βιβλίο παιδικής ποίησης να αφήνει τα παιδιά να βλέπουν και…«τα πέρα απ’τη ματιά». Εδώ, λοιπόν, η εικονογράφηση της Βάλιας Σκαλωμένου, καθώς και η καλλιτεχνική επιμέλεια της Μαριάννας Σμυρνιώτου, αποτύπωσαν με τρόπο μοναδικόμια βαθύτερη ανάγνωση του κάθε ποιήματος. Κι αυτόγιατί αγάπησαν τους στίχους, ενώθηκαν με τις λέξεις, γέννησαν χρώματα, έπλασαν εικόνες,σμίλεψαν νοήματα… Kι έδωσαν ανοιχτές τις αυλές στη φαντασία των παιδιών και στη γνώση.
Σας ευχαριστώ!
