Με μεγάλη συμμετοχή κόσμου όλων των ηλικιών και σε κλίμα έντονης συγκίνησης πραγματοποιήθηκε, την Κυριακή 1 Νοεμβρίου, η εκδήλωση τιμής και μνήμης στη μαρτυρική νησίδα του Λαζαρέτο. Η εκδήλωση οργανώθηκε από την Τομεακή Επιτροπή Κέρκυρας του ΚΚΕ για να τιμήσει τους κομμουνιστές και αγωνιστές τις ΕΑΜικης Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος, που εκτελέστηκαν εκεί.
Τους συγκεντρωμένους καλωσόρισε ο Σπύρος Κανταρέλης, μέλος της ΤΕ Κέρκυρας, αναδεικνύοντας τη σημασία αυτών των ετήσιων εκδηλώσεων. Ευχαρίστησε όλους όσους συνέβαλλαν ώστε να πραγματοποιηθεί το αφηγηματικό αφιέρωμα αλλά και η έκθεση αρχειακών και άλλων υλικών που για μία ακόμη φορά έδωσε ζωή στο κτήριο του Λαζαρέτο.
Την ομιλία της εκδήλωσης έκανε η Αλεξάνδρα Μπαλού, μέλος της ΤΕ Κέρκυρας και Περιφερειακή Σύμβουλος Ιονίων Νήσων με τη «Λαϊκή Συσπείρωση».
Στο ξεκίνημα της ομιλίας έκανε αναφορά στο παράδειγμα και την δύναμη των εκτελεσμένων λέγοντας: «Για εμάς, το Λαζαρέτο δεν συμβολίζει το τέλος. Συμβολίζει τη συνέχεια του κοινού μας αγώνα. Διαβάζοντας κάθε όνομα εκτελεσμένου, είναι σαν να αρθρώνουμε την πρώτη λέξη μιας γλώσσας που εκείνοι κι εμείς μοιραζόμαστε: τη λέξη “ΣΥΝΕΧΙΖΩ”. Δεν λογαριάζουμε τις δυσκολίες, αλλά την ανάγκη να φτιάξουμε έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Ας αναλογιστούμε αυτή τη στιγμή. Άνθρωποι που ήξεραν ότι σε λίγες ώρες θα ήταν νεκροί, δεν παρακαλούσαν για τη ζωή τους με αντάλλαγμα την αποκήρυξη των ιδεών τους. Ευθυτενείς και περήφανοι, αγωνιστές, λάτρεις και υπερασπιστές της άξιας ζωής, βάδιζαν τα τελευταία τους μέτρα σε αυτή τη γη τραγουδώντας και ουρανοκοιτώντας. Τη ζωή αποζητούσαν, γι’ αυτό δε δέχτηκαν να την ευτελίσουν. Γι’ αυτό δεν δέχτηκαν να συνθηκολογήσουν με το άδικο και τη σαπίλα. Δεν διάλεξαν ποτέ τον θάνατο. Διάλεξαν να μείνουν όρθιοι και στάθηκαν με περηφάνια μπροστά στις κάνες των όπλων που τους σημάδευαν(…)»
Φωτίζοντας τις ιστορικές συνθήκες της εποχής όπου έγιναν οι εκτελέσεις ανέφερε: «Το Λαζαρέτο είναι ένας τόπος μαρτυρίου, που συνδέθηκε με την ιστορία της Κέρκυρας, με τις διώξεις και την καταστολή, με τη σύγκρουση ανάμεσα στην οργανωμένη λαϊκή πάλη και το αστικό κράτος. Η ιστορική αλήθεια γράφεται μέσα από τους αγώνες των λαών, τις θυσίες τους, τις μεγάλες συγκρούσεις της εποχής τους. Και στο Λαζαρέτο αυτή η αλήθεια έχει χαραχτεί ανεξίτηλα, με το αίμα των κομμουνιστών και του λαού μας. Δεν θα συμφιλιωθούμε λοιπόν με καμία πολιτική που επικαλείται μια νεφελώδη, δήθεν «εθνική συμφιλίωση», μόνο και μόνο για να διαστρεβλώσει και να σκεπάσει με πέπλο λήθης τους ιερούς αγώνες και το αίμα του λαού. Πίσω από τις εκτελέσεις στο Λαζαρέτο αναδεικνύεται η πιο καθαρή εικόνα δύο κόσμων: του κόσμου της εκμετάλλευσης και του κόσμου της κοινωνικής απελευθέρωσης(…)»
Κάνοντας τη σύνδεση εκείνης της εποχής με το σήμερα, τόνισε: «Όπως τότε έτσι και σήμερα το καπιταλιστικό σύστημα και το κράτος του γεννούν τη φτώχεια την εκμετάλλευση και τον πόλεμο. Τότε οι αγωνιστές διώκονταν για τις ιδέες τους και τη δράση τους για μια δίκαιη κοινωνία. Σήμερα, η επίθεση της κυβέρνησης και των επιχειρηματικών ομίλων στρέφεται ενάντια στο δικαίωμα στη μόνιμη και σταθερή δουλειά, στην υγεία, στη μόρφωση, στη ζωή με αξιοπρέπεια. Η ακρίβεια τσακίζει το λαϊκό εισόδημα εντείνεται η καταστολή και τα εμπόδια στην συνδικαλιστική δράση. Σήμερα όπως και τότε οξύνονται οι ανταγωνισμοί και οι ιμπεριαλιστικές συγκρούσεις. Η ευρύτερη περιοχή μας φλέγεται. Η εμπλοκή της χώρας μας στους σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, η μετατροπή ελληνικών υποδομών σε ορμητήρια πολέμου και η βαθύτερη συμμετοχή στους ευρωατλαντικούς σχεδιασμούς μάς βάζουν σε τεράστιους κινδύνους(…)»
Κλείνοντας απηύθυνε κάλεσμα στους συγκεντρωμένους λέγοντας: «Δύο κόσμοι συγκρούονται λοιπόν: το σάπιο «χθες» που θέλει την εργατική τάξη να ζει χειρότερα από τους προγόνους της, την ώρα που η επιστήμη και η τεχνική κάνουν άλματα, και το ελπιδοφόρο «αύριο» που μπορεί να γεννηθεί μέσα από τους εργατικούς και λαϊκούς αγώνες. Εκεί καταθέτουν όλες τους τις δυνάμεις οι κομμουνιστές. Για να ανασυνταχθεί το εργατικό κίνημα και να περάσει στην αντεπίθεση. Να δυναμώνει η οργάνωση, να αναπτύσσεται η συλλογική διεκδίκηση, να αποκτούν οι εργαζόμενοι εμπιστοσύνη στη δύναμή τους, να συνδέουν την καθημερινή πάλη με την ανάγκη συνολικής σύγκρουσης με το σύστημα της εκμετάλλευσης. Σύστημα είναι οι βιομήχανοι, οι εφοπλιστές, οι τραπεζίτες, οι μεγαλέμποροι, συνολικά οι καπιταλιστές και όχι απλά το πολιτικό τους προσωπικό. Αυτοί στέκονται απέναντί μας και τα συμφέροντά τους υπερασπίζεται το κράτος τους. Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα χρειάζονται τη δική τους οργάνωση, τη δική τους συμμαχία, τη δική τους πολιτική δύναμη. Και είναι το ΚΚΕ. Με πάνω από 100 χρόνια αγώνα και θυσία. Δεμένο με κάθε μικρό και μεγάλο αγώνα του λαού μας. Ο δρόμος της ανατροπής είναι ο μόνος που αξίζει κάθε θυσία, αντί να θυσιάζεται καθημερινά ο λαός στα εργοδοτικά κάτεργα και στα ιμπεριαλιστικά σφαγεία. Το δικό μας ΟΧΙ σήμερα είναι ΟΧΙ στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, στην εμπλοκή της Ελλάδας, στις συνεχείς θυσίες για τα κέρδη των εκμεταλλευτών μας. Ενώνεται με το συγκλονιστικό διεθνιστικό μήνυμα από χιλιάδες απεργούς σε όλο τον κόσμο σε 113 λιμάνια, σε 21 χώρες, σε πέντε ηπείρους. Δεν δουλεύουμε για τον πόλεμο! Το δικό μας ΝΑΙ είναι ΝΑΙ στην υπεράσπιση της βαριάς κληρονομιάς των συντρόφων μας, στη συνέχιση της πάλης που έμεινε ανοιχτή, στην προσπάθεια να γίνουν οι εργαζόμενοι και ο λαός πραγματικοί αφέντες στον τόπο τους. Η μεγαλύτερη τιμή στους αθάνατους ήρωες είναι να συνεχίσουμε τον αγώνα τους με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα, με συλλογική δράση, με πίστη στη δύναμη της εργατικής τάξης και του κόμματος της του ΚΚΕ. Παίρνουμε δύναμη από τους αλύγιστους της ταξικής πάλης. Με αγωνιστική αισιοδοξία και ορμή βάζουμε καθημερινά το δικό μας λιθαράκι για την οργάνωση νέων αγώνων, για την επιτυχία της πανελλαδικής, πανεργατικής απεργίας στις 25 Νοέμβρη!» για να συναντηθεί η μεγάλη λαϊκή αγανάκτηση με την πολιτική πρόταση του ΚΚΕ την μόνη εναλλακτική απέναντι στην πολιτική του κεφαλαίου για την τελική απελευθέρωση της εργατικής τάξης και όλου του εργαζόμενου λαού. Αυτό είναι το δικό μας χρέος απέναντι στους συντρόφους που αναπαύονται εδώ, στο Λαζαρέτο, αλλά κάθε φορά είναι σαν να ζωντανεύουν οι μορφές τους.
«Εδώ πέσανε διακόσιοι λεβέντες του λαού
κι ορθώθηκαν σαν κάστρα.
Εδώ το φως νίκησε το σκοτάδι…»
Το φως θα νικήσει. Έτσι πρέπει να γίνει, έτσι θα γίνει! Θα φροντίσουμε εμείς γι αυτό. Το μέλλον μας δεν είναι στον καπιταλισμό είναι στον νέο κόσμο τον Σοσιαλισμό. Τιμή και δόξα στους εκτελεσμένους κομμουνιστές και αγωνιστές! Ζήτω το ΚΚΕ! Αθάνατοι!»
Στη συνέχεια ακολούθησε ένα ιδιαίτερα συγκινητικό αφιέρωμα που δημιουργήθηκε και παρουσιάστηκε από μέλη του Κόμματος και της ΚΝΕ. Βασίστηκε αποκλειστικά σε ποιήματα που γράφτηκαν από τους μελλοθάνατους ή από συγκρατούμενούς τους, αλλά και από γράμματα που αφήσαν οι ίδιοι οι εκτελεσμένοι στις οικογένειές τους λίγο πριν βρεθούν μπροστά στον τοίχο των εκτελέσεων. Έτσι, ακούστηκαν οι ίδιοι οι ήρωες να μας μιλούν για όσα βίωναν, αλλά νιώσαμε και τις σκέψεις τους και συνειδητοποιήσαμε πολύ καλύτερα το μεγαλείο της θυσίας τους. Οι τρεμάμενες φωνές των συντελεστών συνοδευόμενες από υποβλητικές μουσικές δημιούργησαν έντονη συναισθηματική φόρτιση. Οι ήρωές του Λαζαρέτο μίλησαν και μέσα από το λόγια τους έδωσαν λίγο από το μπόι τους σε όσους βρέθηκαν στην εκδήλωση.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με το προσκλητήριο των 112 εκτελεσμένων και με τους συγκεντρωμένους να φωνάζουν ΠΑΡΩΝ μετά από κάθε όνομα, το εμβληματικό «Επέσατε Θύματα», την κατάθεση στεφάνων από την ΚΝΕ και το ΚΚΕ και τους ήχους της Διεθνούς.
