Μήνυμα του Δημάρχου Βόρειας Κέρκυρας για την 86η επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940
ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ
Υπάρχουν στιγμές στην Ιστορία που το μέγεθός τους δεν κρίνεται από την έκβαση των γεγονότων, αλλά από το ηθικό ανάστημα των ανθρώπων που τα καθορίζουν.
Μια τέτοια στιγμή υπήρξε η 28η Οκτωβρίου 1940.
Εκείνο το ξημέρωμα η Ελλάδα βρέθηκε μπροστά σε μια ιστορική επιλογή: την υποταγή στη φασιστική επιβολή ή την αντίσταση, με πλήρη επίγνωση του οδυνηρού τιμήματος.
Το «ΟΧΙ» ‘ηταν η συνειδητή υπεράσπιση της ελευθερίας, της εθνικής ανεξαρτησίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Μια πράξη που υπερέβη τα ελληνικά σύνορα και εγγράφηκε στην ιστορία του αγώνα των λαών απέναντι στον φασισμό και στον ολοκληρωτισμό.
Η γενιά του 1940 δεν γνώριζε αν θα νικήσει. Γνώριζε, όμως, για ποιον λόγο όφειλε να αγωνιστεί.
Αυτό είναι το ουσιαστικό περιεχόμενο της επετείου. Η ελευθερία δεν χαρίζεται ούτε διατηρείται από μόνη της. Προϋποθέτει συνείδηση, ενότητα, αρετή, αποφασιστικότητα και, όταν οι περιστάσεις το απαιτούν, αυτοθυσία.
Οι άνθρωποι εκείνης της γενιάς δεν υπήρξαν ήρωες έξω από τη ζωή. Ήταν άνθρωποι της καθημερινότητας, με οικογένειες, προσδοκίες και όνειρα. Άφησαν τα σπίτια, τις δουλειές και τους αγαπημένους τους, για να υπερασπιστούν το δικαίωμα της πατρίδας να παραμείνει ελεύθερη.
Για εμάς τους Κερκυραίους, η μνήμη του 1940 έχει ιδιαίτερη ιστορική και ανθρώπινη βαρύτητα.
Η Κέρκυρα συμμετείχε στον εθνικό αγώνα με τα παιδιά της. Ανάμεσα στις λιγότερο γνωστές σελίδες εκείνης της περιόδου συγκαταλέγεται η δράση του αποβατικού αποσπάσματος Λαντζίδη, του επονομαζόμενου «Λόχου του Θανάτου», με τη συμμετοχή Κερκυραίων μαχητών στις επιχειρήσεις της Θεσπρωτίας.
Όμως το νησί μας δεν γνώρισε μόνο τη θυσία στα πεδία των μαχών. Βίωσε τον πόλεμο και μέσα στην ίδια του την καρδιά.
Από τις πρώτες ημέρες της ελληνοϊταλικής σύγκρουσης, η Κέρκυρα βρέθηκε αντιμέτωπη με τους βομβαρδισμούς. Ακολούθησαν η Κατοχή, οι στερήσεις, οι διώξεις και οι ανθρώπινες απώλειες.
Η νύχτα της 13ης προς τη 14η Σεπτεμβρίου 1943 παραμένει μία από τις τραγικότερες σελίδες της νεότερης ιστορίας της. Οι γερμανικοί βομβαρδισμοί προκάλεσαν εκτεταμένες καταστροφές στην πόλη. Συνοικίες παραδόθηκαν στις φλόγες. Το ιστορικό Δημοτικό Θέατρο καταστράφηκε, η Ιόνιος Ακαδημία υπέστη βαρύτατα πλήγματα και η Δημόσια Βιβλιοθήκη, μαζί με τους ανεκτίμητους θησαυρούς της, χάθηκε μέσα στη φωτιά.
Δεν χάθηκαν μόνο κτίρια. Χάθηκαν πολύτιμα τεκμήρια της ιστορικής και πνευματικής συνέχειας του τόπου μας. Και μαζί τους δοκιμάστηκαν ανθρώπινες ζωές, οικογένειες, ολόκληρες γενιές.
Η Κέρκυρα πλήρωσε βαρύ τίμημα. Δεν έχασε, όμως, τη δύναμη να σταθεί όρθια, να ανασυγκροτηθεί και να διαφυλάξει την ταυτότητά της.
Και η ιστορία εκείνης της εποχής διατηρείται ζωντανή στις οικογενειακές μνήμες, στις μαρτυρίες των παλαιότερων, στα ονόματα των πεσόντων.
Ήταν οι δικοί μας άνθρωποι. Οι παππούδες, οι συγγενείς, οι συγχωριανοί μας.
Δεν επιδίωξαν να περάσουν στην Ιστορία. Ανταποκρίθηκαν στο χρέος που τους επέβαλε η Ιστορία.
Η διατήρηση αυτής της μνήμης αποτελεί ευθύνη μας, για να γνωρίζουμε το τίμημα του πολέμου και την αξία της ειρήνης.
Ογδόντα έξι χρόνια μετά, η 28η Οκτωβρίου δεν επιτρέπεται να περιορίζεται σε μια επετειακή αναδρομή.
Σε έναν κόσμο όπου οι πόλεμοι συνεχίζονται, οι λαοί ξεριζώνονται και θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα αμφισβητούνται, η ιστορική εμπειρία αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα.
Μας διδάσκει ότι η δημοκρατία απαιτεί εγρήγορση, η ειρήνη διαρκή προσπάθεια και η ελευθερία υπεύθυνους πολίτες.
Ότι η ενότητα δεν σημαίνει απουσία διαφορετικών απόψεων, αλλά ικανότητα να υπηρετούμε από κοινού όσα μας υπερβαίνουν.
Ότι ο πατριωτισμός αποδεικνύεται με σεβασμό στους θεσμούς, προσφορά στην κοινωνία, αλληλεγγύη προς τον συνάνθρωπο και ευθύνη απέναντι στον τόπο.
Το «ΟΧΙ» του 1940 αποκτά πραγματικό νόημα όταν γίνεται σήμερα άρνηση απέναντι στον αυταρχισμό, στη βία, στην αδικία, στον φανατισμό και στην απαξίωση της ανθρώπινης ζωής.
Και ταυτόχρονα γίνεται ένα σταθερό «ΝΑΙ» στη δημοκρατία, στην κοινωνική συνοχή, στην κοινωνική δικαιοσύνη , στην αλληλεγγύη,στην παιδεία, στον πολιτισμό, στην ειρηνική συνύπαρξη και στη δημιουργική προοπτική της πατρίδας μας.
Ιδιαίτερα προς τη νέα γενιά στρέφεται σήμερα η σκέψη μας.
Στα παιδιά που παρελαύνουν κάτω από τη γαλανόλευκη δεν παραδίδουμε απλώς σύμβολα και ιστορικές αφηγήσεις. Τους εμπιστευόμαστε μια παρακαταθήκη αξιών, αλλά και ένα χρέος δικό μας: να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να ζήσουν σε μια κοινωνία ελεύθερη, δημοκρατική, δίκαιη και ειρηνική.
Η μεγαλύτερη δικαίωση της γενιάς του 1940 θα είναι οι επόμενες γενιές να μη χρειαστεί να γνωρίσουν όσα εκείνη υπέμεινε.
Σήμερα, 28 Οκτωβρίου ,ημέρα που η Εκκλησία μας τιμά και την Αγία Σκέπη της Υπεραγίας Θεοτόκου, αποτίουμε με σεβασμό και ευγνωμοσύνη φόρο τιμής στους πεσόντες του 1940, στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, στα θύματα των βομβαρδισμών και της Κατοχής, σε όλους όσοι υπερασπίστηκαν την ελευθερία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Τιμούμε όσους υπηρέτησαν και υπηρετούν την ασφάλεια, την εθνική ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της πατρίδας μας.
Στο προσκλητήριο των πεσόντων, η ιστορική μας συνείδηση αποκρίνεται:
«ΠΑΡΩΝ – Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος».
Η τιμή προς τους νεκρούς δεν εξαντλείται στην ανάμνηση της θυσίας τους. Απαιτεί συνέπεια προς τις αξίες για τις οποίες αγωνίστηκαν.
Γιατί το χρέος μας δεν είναι να τους μοιάσουμε στον θάνατο, αλλά να φανούμε αντάξιοί τους στη ζωή.
Η Ιστορία τους δικαίωσε.
Η δική μας ευθύνη είναι να μη διαψεύσουμε την παρακαταθήκη τους.
Ζήτω η 28η Οκτωβρίου 1940! Χρόνια πολλά .
