Δημ. Συμβούλιο για εξορύξεις: Μπρος στο χρήμα… τι κερδίζει και τι ρισκάρει η Κέρκυρα με τις γεωτρήσεις

Η ερευνητική γεώτρηση

Επί πέντε και πλέον ώρες, το Συμβούλιο εξέτασε τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την ερευνητική γεώτρηση υδρογονανθράκων στο θαλάσσιο Οικόπεδο 2 του Ιονίου Πελάγους, στη θέση Ασοπός 1α.

Η γεώτρηση θα πραγματοποιηθεί σε απόσταση 40 έως 60 χιλιομέτρων από τις ακτές της Κέρκυρας και των Διαποντίων Νήσων, σε βάθος 850 έως 1.000 μέτρων, με βάση υποστήριξης το λιμάνι της Ηγουμενίτσας. Το έργο αναλαμβάνει κοινοπραξία στην οποία συμμετέχει η ExxonMobil με ποσοστό 60%, η Energean με 30% και η HELLENiQ ENERGY με 10%.

Η διαβούλευση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έληξε στις 23 Σεπτεμβρίου και η γεώτρηση προγραμματίζεται για την επόμενη άνοιξη. Τα εκτιμώμενα αποθέματα φυσικού αερίου ανέρχονται σε 200 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, με πιθανότητα εντοπισμού αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων 16%. Στα κέρδη προβλέπεται ποσοστό 25% στο ελληνικό κράτος και 5% στην αυτοδιοίκηση.

Δήμαρχος: Να επενδύσουμε στην ενεργειακή ασφάλεια της χώρας

Η ηγεσία του Δήμου και ο Δήμαρχος Στέφανος Πουλημένος στήριξαν την έρευνα, επικαλούμενοι την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και τα εκτιμώμενα αποθέματα των 200 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων, ικανά, όπως ειπώθηκε, να καλύψουν πολλαπλάσια των ετήσιων αναγκών και να μειώσουν την εξάρτηση από εισαγόμενες πηγές. Αναφέρθηκε το παράδειγμα της Θάσου, όπου τρεις γεωτρήσεις λειτουργούν επί 45 έως 50 χρόνια χωρίς αναφερθέν περιστατικό στον τουρισμό και τις αλιευτικές ζώνες.

Η δημοτική αρχή ζήτησε αυστηρό έλεγχο της εφαρμογής των περιβαλλοντικών όρων, με ποσοστό 5% των εσόδων για την τοπική κοινωνία και ανεξάρτητο μηχανισμό παρακολούθησης.

Ενστάσεις για το περιβάλλον και τα αντισταθμιστικά

Στην αντιπολίτευση και σε τμήματα του Συμβουλίου διατυπώθηκαν περιβαλλοντικές επιφυλάξεις και αμφισβητήθηκε η επάρκεια των αντισταθμιστικών. Η επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης Μερόπη Υδραίου ζήτησε σαφές και δεσμευτικό πλαίσιο αντισταθμιστικών, θεσμικά κατοχυρωμένη συμμετοχή του Δήμου στα έσοδα, ανεξάρτητη παρακολούθηση και νέα διαβούλευση πριν από οποιαδήποτε μετάβαση σε παραγωγή. Ο Γιώργος Καρύδης παρέθεσε στοιχεία για 589 ατυχήματα διαρροής στις ΗΠΑ και 65% πιθανότητας περιβαλλοντικών ζημιών σε ευρωπαϊκά ύδατα, επισημαίνοντας ότι η δοκιμαστική γεώτρηση θα δημιουργήσει περιβαλλοντική επιβάρυνση ακόμη κι αν δεν ευρεθεί φυσικό αέριο. Ο Παναγιώτης Βαρούχας δήλωσε ότι διατηρεί πολύ σοβαρούς προβληματισμούς και επιφυλάξεις για τα ανταποδοτικά. Ο Παναγιώτης Μεταλληνός ζήτησε τη δημιουργία παρατηρητηρίου παρακολούθησης με συμμετοχή της αυτοδιοίκησης και των επιστημονικών φορέων.

Κίνδυνοι για τη θάλασσα, τον τουρισμό και την αλιεία

Οι φορείς της κοινωνίας, ως σύνολα, διατύπωσαν κινδύνους για τη θάλασσα, τον τουρισμό και τις αλιευτικές ζώνες. Αναφέρθηκαν η σεισμική δραστηριότητα της περιοχής, με 551 σεισμούς τα τελευταία δέκα χρόνια και 13 άνω των 4 Ρίχτερ, και ο υποβρύχιος θόρυβος από το γεωτρύπανο που θέτει σε κίνδυνο τα θαλάσσια θηλαστικά. Επισημάνθηκε ότι η μελέτη δεν έχει ελεγχθεί για σεισμούς άνω των 4,4 έως 4,5 Ρίχτερ. Προτάχθηκε η αρχή της προφύλαξης, που επιβάλλει την απόρριψη ενός έργου για το οποίο η επιστημονική γνώση παρουσιάζει κενά. Έγιναν αναφορές στις περιοχές Natura 2000 και στη μεγαλύτερη αλιευτική ζώνη της χώρας, στην περιοχή Καβάλας και Θάσου. Οι φορείς έκριναν ανεπαρκή τα αντισταθμιστικά των περίπου 12 εκατομμυρίων ευρώ έναντι κύκλου εργασιών της τοπικής οικονομίας 2,75 δισεκατομμυρίων.

Από το 2010 στη γεώτρηση της επόμενης άνοιξης

Η υπόθεση των υδρογονανθράκων στο Ιόνιο ξεκίνησε το 2010, επί κυβέρνησης Παπανδρέου, όταν υπουργός Περιβάλλοντος ήταν ο Γιάννης Μανιάτης. Το 2012 έγιναν οι πρώτες σεισμικές έρευνες. Το 2017 υπήρξε αρνητική γνώμη της Περιφέρειας, ενώ το 2019 η Ιθάκη και η Κεφαλονιά γνωμοδότησαν αρνητικά.

Σήμερα η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων έχει γνωμοδοτήσει κατά πλειοψηφία υπέρ της γεώτρησης, υπό δεκαεπτά περιβαλλοντικούς όρους. Η δημόσια διαβούλευση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έληξε στις 23 Σεπτεμβρίου.

Η ερευνητική γεώτρηση προγραμματίζεται για την επόμενη άνοιξη, ταυτόχρονα με την έναρξη της τουριστικής περιόδου. Τα κέρδη κατανέμονται με ποσοστό 25% στο ελληνικό κράτος και 5% στην αυτοδιοίκηση. Η πιθανότητα εντοπισμού αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων προσδιορίστηκε σε 16%.

Θέλουμε αυστηρή επιτήρηση των όρων

Ο Δήμαρχος Στέφανος Πουλημένος δήλωσε ότι παρακολουθεί το θέμα επί σειρά ετών και ότι επιδιώκει να δώσει απαντήσεις στις περιβαλλοντικές ανησυχίες που διατυπώθηκαν. Διαμόρφωσε τη θέση του, όπως υποστήριξε, με την ανάγκη ουσιαστικού, συνεχούς και αποτελεσματικού ελέγχου της εφαρμογής των περιβαλλοντικών δεσμεύσεων.

Τόνισε ότι, κατά την άποψή του, η οικονομική και ενεργειακή αξιοποίηση δεν αντιπαρατίθεται κατ’ ανάγκη με την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά ότι για το Ιόνιο, όπου ο τουρισμός και το φυσικό περιβάλλον αποτελούν βασικούς πυλώνες της τοπικής οικονομίας, η προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση. «Θα ήθελα να έχουμε ένα σύστημα αυστηρής επιτήρησης των περιβαλλοντικών δεσμεύσεων. Και σε αυτή την επιτήρηση θα ήθελα να είναι και ο Δήμος μας», ανέφερε.

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΟΥΛΗΜΕΝΟΣ

Δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων

Θ. Βλάσσης: «Η φάση αφορά έρευνα, όχι εξόρυξη»

Την εισήγηση του θέματος έκανε ο Αντιδήμαρχος Θωμάς Βλάσσης, ο οποίος τόνισε ότι πρόκειται για απόφαση πάρα πολύ σοβαρή που απαιτεί αίσθημα ευθύνης απέναντι στους κατοίκους και το φυσικό περιβάλλον.

Ανέλυσε τη σημασία της ενεργειακής ασφάλειας και της γεωστρατηγικής θέσης της χώρας, υπογραμμίζοντας ότι η παρούσα φάση αφορά αποκλειστικά έρευνα και όχι παραγωγική εξόρυξη. Στην εισήγησή του επιχείρησε να αποδυναμώσει τις ανησυχίες που διατυπώθηκαν για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, με έμφαση στο ότι η τρέχουσα φάση δεν ενέχει τους κινδύνους του σταδίου παραγωγής.

Φορείς και κάτοικοι: «διακινδυνεύουμε τον τουρισμό μας»

Εργατικό Κέντρο Κέρκυρας. Ο γραμματέας Γιάννης Λασιωτάκης υποστήριξε ότι δεν υπάρχει εγγύηση πως από τις εξορύξεις θα προκύψει φθηνότερη ενέργεια για τους εργαζόμενους. Τέθηκε το ερώτημα «Ενέργεια για ποιον;» και παρατέθηκαν δεδομένα για μισθούς στάσιμους επί δεκαεπτά χρόνια, ενώ τα κέρδη των ενεργειακών ομίλων αυξήθηκαν κατά 200 έως 400%. Ο εργατικός φορέας υποστήριξε ότι το περιβάλλον και η ζωή των κατοίκων μπαίνουν σε μεγάλες περιπέτειες λόγω των γεωπολιτικών διαστάσεων της ενέργειας. «Ποια είναι η εγγύηση ότι ο Κερκυραίος εργαζόμενος θα πληρώνει λιγότερο το ρεύμα, επειδή θα εξορύσσονται υδρογονάνθρακες στο Ιόνιο;» ανέφερε.

Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Κέρκυρας. Η αντιπρόεδρος Ελένη Μαρτζούκου δήλωσε ότι οι αντιρρήσεις βασίζονται στη γενικότερη αντίθεση στην έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων στο Ιόνιο. Επικαλέστηκε την αρχή της προφύλαξης που επιβάλλει την απόρριψη ενός έργου για το οποίο η επιστημονική γνώση παρουσιάζει κενά. Τόνισε τους κινδύνους για τα θαλάσσια θηλαστικά, τα κοιτάσματα και τα θαλάσσια οικοσυστήματα από τον υποβρύχιο θόρυβο, τη διαταραχή του πυθμένα και τη ρύπανση. Αναφέρθηκε ότι η γεώτρηση βρίσκεται σε απόσταση 40 χιλιομέτρων από κρίσιμες οικολογικές περιοχές.

Σύλλογος Λαϊκού Λιμένα. Ο Πέτρος Λαβράνος δήλωσε: «Είναι το σπίτι μας, είναι το νησί μας, διακινδυνεύουμε τον τουρισμό μας». Παρουσίασε ανάλυση κατά την οποία το τοπικό όφελος θα περιοριστεί σε περίπου 12 εκατομμύρια ευρώ, ενώ ο κύκλος εργασιών των τοπικών επιχειρήσεων ανέρχεται σε 2,75 δισεκατομμύρια. Τέθηκε σε αντιπαραβολή το νορβηγικό μοντέλο, όπου το 80% των κερδών αποδίδεται στο κράτος.

Ομάδα αντιρύπανσης Λιμένα Κέρκυρας. Ο Πέτρος Γρηγορίου παρέθεσε τεχνικά επιχειρήματα: 551 σεισμοί τα τελευταία δέκα χρόνια, 13 άνω των 4 Ρίχτερ, με έναν 4,8 Ρίχτερ σε απόσταση 13 χιλιομέτρων από τη γεώτρηση. Επισήμανε ότι η μελέτη δεν έχει ελεγχθεί για σεισμούς άνω των 4,4 έως 4,5 Ρίχτερ. Ανέφερε ότι το γεωτρύπανο παράγει 195 ντεσιμπέλ, όταν το όριο ενόχλησης των θαλάσσιων θηλαστικών είναι 120 ντεσιμπέλ. Προειδοποίησε ότι δεν μπορούν να μαζέψουν μία πετρελαιοκηλίδα από ένα σκάφος εντός λιμανιού και παρέθεσε 589 ατυχήματα διαρροών στις αμερικανικές θάλασσες (2001-2015) και 65% πιθανότητας περιβαλλοντικών ζημιών σε ευρωπαϊκά ύδατα. Υποστήριξε ότι το έργο έρχεται σε σύγκρουση με σχέδια θαλάσσιου πάρκου προστασίας και προειδοποίησε για γεωπολιτικούς κινδύνους από πρόσφατες επιθέσεις κατά δεξαμενόπλοιων.

Σύλλογοι συνταξιούχων και Άλσους Γαρίτσας. Ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου Πολιτικών Συνταξιούχων Νίκος Βιτουλαδίτης και ο πρόεδρος Μπάμπης Χαραλάμπους δήλωσαν αντίθετοι στη «δρομολογημένη από κυβέρνηση και επιχειρηματικούς ομίλους γεώτρηση» και ότι ο λαός δεν θα ωφεληθεί. Εκπρόσωποι του Πολιτιστικού Συλλόγου Γαρίτσας «Το Άλσος», ο Αλέξανδρος Βέργης και η Μεταλλινού, ζήτησαν την απόρριψη της εισήγησης. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ιθάκης και η Εθελοντική Ομάδα Παξών διατύπωσαν κοινή θέση: «Όχι στην ερευνητική γεώτρηση Ασοπός 1α, όχι στην εξόρυξη υδρογονανθράκων στο Ιόνιο, ναι στην προστασία του Ιονίου, των Διαποντίων Νήσων, των Παξών και του μέλλοντός μας».

Αντιπολίτευση: Τεράστιοι οι φόβοι για το περιβάλλον

Μερόπη Υδραίου, επικεφαλής της παράταξης «Κερκυραίων Δήμος – Κέρκυρα 2028» και πρώην δήμαρχος, σημείωσε ότι η διαδικασία έχει δρομολογηθεί από το 2010 και ότι οι συμβάσεις έχουν υπογραφεί. Ζήτησε σαφές, διαφανές και δεσμευτικό πλαίσιο αντισταθμιστικών ωφελών, άμεση και θεσμικά κατοχυρωμένη συμμετοχή του Δήμου στα έσοδα, ανεξάρτητη περιβαλλοντική παρακολούθηση με συμμετοχή των τοπικών θεσμών, και νέα διαβούλευση πριν από οποιαδήποτε μετάβαση σε παραγωγή. «Η τοπική κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει ποιο συγκεκριμένο, μετρήσιμο και θεσμικά κατοχυρωμένο όφελος θα επιστρέψει στον τόπο που φιλοξενεί ή ενδέχεται να επηρεαστεί από τη δραστηριότητα», ανέφερε.

ΜΕΡΟΠΗ ΥΔΡΑΙΟΥ

Επικεφαλής «Κερκυραίων Δήμος – Κέρκυρα 2028»

Παναγιώτης Μεταλληνός, επικεφαλής της παράταξης «Αλλάζουμε Ρότα», ζήτησε τη δημιουργία παρατηρητηρίου παρακολούθησης με συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης και των επιστημονικών φορέων. Παρατήρησε ότι οι εξελίξεις έχουν δρομολογηθεί και ότι το Συμβούλιο καλείται ουσιαστικά να γνωμοδοτήσει χωρίς πραγματική ευχέρεια. Διαπίστωσε ότι οι προτάσεις για ανταποδοτικά οφέλη δεν έχουν εφαρμοστεί στο παρελθόν. «Καταρχήν θα πρέπει να υπάρχει ένα παρατηρητήριο, στο οποίο συμμετέχει η τοπική αυτοδιοίκηση και οι τοπικοί παράγοντες, επιστημονικοί φορείς», ανέφερε.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΣ

Επικεφαλής «Αλλάζουμε Ρότα»

Γιώργος Καρύδης, επικεφαλής της παράταξης, παρέθεσε τα στοιχεία για τα 589 ατυχήματα διαρροής στις ΗΠΑ και τη 65% πιθανότητα περιβαλλοντικών ζημιών σε ευρωπαϊκά ύδατα. Τόνισε ότι η δοκιμαστική γεώτρηση θα δημιουργήσει περιβαλλοντική επιβάρυνση ακόμη κι αν δεν ευρεθεί φυσικό αέριο. «Η δοκιμαστική γεώτρηση, ακόμη κι αν δεν καταλήξει σε κοίτασμα φυσικού αερίου, θα δημιουργήσει περιβαλλοντική επιβάρυνση», δήλωσε.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΥΔΗΣ

Επικεφαλής παράταξης

Παναγιώτης Βαρούχας, δημοτικός σύμβουλος και επιχειρηματίας του τουρισμού, δήλωσε ότι διατηρεί πολύ σοβαρούς προβληματισμούς και σημαντικές επιφυλάξεις για την επάρκεια των ανταποδοτικών μέτρων και τις πιθανές επιπτώσεις στην τουριστική οικονομία. Ζήτησε μάλιστα η γνωμοδότηση της αυτοδιοίκησης να μην περιοριστεί στη σημερινή φάση. «Άρα δεν αρκεί μόνο να γνωμοδοτήσουμε τώρα, που δεν μας έδωσαν το δικαίωμα, αλλά πρέπει να γνωμοδοτήσουμε και μετά», ανέφερε.

Ζητούν 5% και ανεξάρτητο έλεγχο

Το Δημοτικό Συμβούλιο διατύπωσε τη γνωμοδότησή του υπέρ της ερευνητικής δραστηριότητας, υπό αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους. Ανέθεσε στον Δήμαρχο τη σύνταξη του κειμένου διαβούλευσης προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Ζήτησε την εξασφάλιση ποσοστού 5% επί των εσόδων για την τοπική κοινωνία και τη συγκρότηση ανεξάρτητου μηχανισμού περιβαλλοντικής παρακολούθησης, με συμμετοχή των τοπικών θεσμών και επιστημονικών φορέων. Ρητώς ζήτησε να προηγηθεί νέα περιβαλλοντική αδειοδότηση και νέα δημόσια διαβούλευση, εφόσον η έρευνα οδηγήσει σε στάδιο παραγωγής. Ζήτησε επίσης θεσμοθέτηση άμεσης συμμετοχής του Δήμου στα οικονομικά έσοδα ενδεχόμενης μελλοντικής εκμετάλλευσης.

Η γνωμοδότηση θα σταλεί στον Πρωθυπουργό, στην κυβέρνηση, στα πολιτικά κόμματα, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, σε άλλους δήμους, στους βουλευτές Κέρκυρας και στους αρμόδιους φορείς, μαζί με τους όρους που έχει θέσει η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων.

Η ερευνητική γεώτρηση είναι προγραμματισμένη για την επόμενη άνοιξη. Κατά τη συνεδρίαση, ανακοινώθηκε ότι στην επόμενη εβδομάδα θα κατατεθούν προτάσεις σε σχετικό ευρωπαϊκό ή διακρατικό πλαίσιο. Σε περίπτωση θετικής έκβασης της έρευνας, θα ακολουθήσει νέα περιβαλλοντική αδειοδότηση και νέα δημόσια διαβούλευση πριν από οποιοδήποτε στάδιο παραγωγής.