Σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, η συζήτηση στρέφεται σχεδόν αποκλειστικά σε εκείνους που εξελέγησαν: στον Πρωθυπουργό, στους Βουλευτές, στους Περιφερειάρχες, στους Δημάρχους και στους Συμβούλους.
Όταν όμως, με την πάροδο του χρόνου οι προσδοκίες διαψεύδονται, είναι εύκολο να καταφύγουμε σε αφορισμούς τύπου:
«Οι πολιτικοί δεν έκαναν», «η διοίκηση απέτυχε», «οι άνθρωποι που εκλέξαμε αποδείχθηκαν κατώτεροι των περιστάσεων».
Υπάρχει, όμως, ένα ερώτημα που σπανιότερα θέτουμε στον εαυτό μας:
Ποιος τους επέλεξε;
Η Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία στηρίζεται σε μια απλή αλλά θεμελιώδη σχέση:
Οι Πολίτες επιλέγουν και οι Εκλεγμένοι αναλαμβάνουν να Διοικήσουν.
Η ευθύνη, επομένως, δεν είναι μονομερής. Ο αιρετός έχει την κύρια ευθύνη για τις πράξεις, τις παραλείψεις και τις αποφάσεις του.
Ο Πολίτης, όμως, έχει την Ευθύνη της Επιλογής και κυρίως, της Αξιολόγησής του όταν έρθει ξανά η ώρα της κάλπης.
Η Ψήφος δεν είναι Προσωπική Εξυπηρέτηση
Ένα από τα Διαχρονικά Προβλήματα του Πολιτικού μας Συστήματος είναι ότι η Σχέση Πολίτη και Υποψηφίου αποκτά συχνά καθαρά προσωπικά χαρακτηριστικά:
«Με εξυπηρέτησε», «τον γνωρίζω», «είναι φίλος», «μου υποσχέθηκε ότι θα με βοηθήσει, ότι θα μου φτιάξει τον δρόμο, ότι θα με προσλάβει».
Όμως ο Βουλευτής, ο Περιφερειάρχης, ο Δήμαρχος ή ο Δημοτικός Σύμβουλος δεν εκλέγεται για να εξυπηρετήσει εκείνον που τον ψήφισε. Εκλέγεται για να υπηρετήσει ακόμη και εκείνον που δεν τον ψήφισε.
Εκεί ακριβώς Βρίσκεται η Ειδοποιός Διαφορά Μεταξύ της Πελατειακής Αντίληψης και της Αληθινής Δημοκρατικής Συνείδησης.
Η Παγίδα της Εικόνας και η Ψηφιακή «Διοίκηση»
Στη σύγχρονη εποχή, ο κίνδυνος αυτός γίνεται ακόμη μεγαλύτερος, καθώς η πολιτική τείνει να μετατραπεί σε μια ατέρμονη επικοινωνία. Μια προσεγμένη φωτογραφία, μια έξυπνη ανάρτηση, μια έντονη και «δυνατή» παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν εύκολα να δημιουργήσουν την ψευδαίσθηση μιας διαρκούς δραστηριότητας.
Η πραγματική διοίκηση, όμως, δεν ασκείται με εικόνες. Ασκείται με αποφάσεις, έργα, χειροπιαστά αποτελέσματα, διαφάνεια και καθημερινή αποτελεσματικότητα. Γι’ αυτό και πριν από κάθε εκλογική διαδικασία, είτε εθνική είτε αυτοδιοικητική, οφείλουμε να κρίνουμε το έργο και όχι τη βιτρίνα, θέτοντας σκληρά ερωτήματα:
• Τι έκανε αυτός που ζητά ξανά την ψήφο μου;
• Τι από όσα υποσχέθηκε υλοποίησε;
• Πώς διαχειρίστηκε το δημόσιο χρήμα;
• Έλυσε προβλήματα ή απλώς τα περιέγραψε;
• Και για τον νέο υποψήφιο: Τι γνώσεις, τι εμπειρία, ποια επαγγελματική διαδρομή και ποιο συγκεκριμένο σχέδιο φέρνει μαζί του;
Η επανεκλογή αποτελεί ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη από την πρώτη εκλογή.
Στην αρχή υπάρχει πάντα το στοιχείο της προσδοκίας· κρίνουμε προτάσεις και αξιοπιστία. Στη δεύτερη κάλπη, όμως, υπάρχει πλέον το έργο. Εκεί η ψήφος δεν μπορεί να στηρίζεται στην υπόσχεση, πρέπει να στηρίζεται στον απολογισμό.
Αυτό είναι το ισχυρότερο εργαλείο λογοδοσίας που διαθέτουμε: η δύναμη να επιβραβεύσουμε εκείνον που απέδωσε και να αντικαταστήσει εκείνον που απέτυχε.
Η Ψευδαίσθηση της Αποχής
Μέσα στην απογοήτευση ή τον θυμό μας, πολλοί επιλέγουν την αποχή ως μήνυμα απόρριψης του συστήματος. Η στάση αυτή είναι ανθρώπινα κατανοητή, αλλά πολιτικά αναποτελεσματική. Η πραγματικότητα δεν αλλάζει. Κάποιος τελικά θα εκλεγεί και θα λαμβάνει αποφάσεις και για εκείνον που δεν πήγε να ψηφίσει. Η αποχή μπορεί να αποτελεί μήνυμα, δεν αναιρεί όμως τις συνέπειες της συλλογικής επιλογής.
Δεν πρέπει, φυσικά, να κατηγορούμε το εκλογικό σώμα για κάθε αποτυχία της πολιτικής. Αυτό θα ήταν άδικο και υπεραπλουστευτικό.
Ο εκλεγμένος έχει ακέραιη την ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο ασκεί την εξουσία που του ανατέθηκε. Αλλά και ο πολίτης δεν μπορεί να θεωρεί ότι η δική του δημοκρατική ευθύνη ολοκληρώθηκε τη στιγμή που έριξε το ψηφοδέλτιο στην κάλπη. Πρέπει να παρακολουθεί, να ελέγχει, να συγκρίνει, να απαιτεί. Και, κυρίως, όταν έρθει η ώρα, να θυμάται.
Το Βίωμα της Νότιας Κέρκυρας
Η ποιότητα μιας δημοκρατίας καθορίζεται από το πόσο απαιτητικοί είναι εκείνοι που εκλέγουν. Οι εκλογές διαρκούν μία ημέρα, αλλά οι συνέπειες των επιλογών μας διαρκούν δυστυχώς χρόνια.
Αυτή την πραγματικότητα, εμείς εδώ στη Νότια Κέρκυρα, δεν την διαβάζουμε απλώς στις ειδήσεις. Τη βιώνουμε καθημερινά, ως πολίτες, εμείς και τα παιδιά μας, «στο πετσί μας».
Όταν η καθημερινότητά μας υπονομεύεται από θεμελιώδεις ελλείψεις, τα επικοινωνιακά φίλτρα των social media καταρρέουν.
Η Καθαριότητα και η σωστή διαχείριση των Απορριμμάτων δεν είναι ζήτημα Εντυπώσεων, αλλά Δημόσιας Υγείας. Η Υδρευση και η απρόσκοπτη πρόσβαση σε ποιοτικό νερό δεν είναι Πολυτέλεια, αλλά βασικό δικαίωμα. Το ίδιο ισχύει για την Αποχέτευση, ένα δίκτυο που παραμένει ανεπαρκές έως ανύπαρκτο, καθώς και για τις Ευρύτερες Υποδομές και το Οδικό Δίκτυο που Υποβαθμίζουν τον Τόπο μας.
Αλήθεια ποιός θυμάται τις Υποσχέσεις και τα Φυλλάδια του κου Μητσοτάκη στις προηγούμενες Εθνικές Εκλογές στο Δημοτικό Θέατρο της Κέρκυρας για να βλέπει σήμερα την κατάντια και τα αποτελέσματα?
Όταν η Τοπική Αυτοδιοίκηση εξαντλείται στις ψηφιακές εικόνες και στα «θα», το Βαρύ Τίμημα το Πληρώνει η ίδια η Ποιότητα της Ζωής μας και το Μέλλον των Παιδιών μας.
Το δυσκολότερο αλλά και ωριμότερο ερώτημα που πρέπει να θέσουμε πριν από την κάθε επόμενη κάλπη δεν είναι απλώς το «ποιον θα ψηφίσω;», αλλά το «με ποια κριτήρια αποφασίζω ποιος αξίζει να εκπροσωπεί το μέλλον του τόπου μου και των παιδιών μου;».
Γιατί η Νότια Κέρκυρα δεν χρειάζεται άλλες υποσχέσεις πειράματακαι ψηφιακές εικόνες. Χρειάζεται Απαιτητικούς Πολίτες και Ορατά, Χειροπιαστά Εργα.
