Βοήθεια για τη συγκέντρωση κονδυλίων μέσω προγραμμάτων ή της κυβέρνησης ζητά από τη βουλευτή Ά. Γκερέκου ο Καθολικός Αρχιεπίσκοπος Ι. Σπιτιέρης για τη σωτηρία της Ανουντσιάτα, θέτοντας την κυβέρνηση προ των ευθυνών της.
Σε επιστολή του στη βουλευτή, ο ιερωμένος αφού παραθέτει το ιστορικό της υπόθεσης, εκφράζει την έκπληξη του για το ότι έχουν ανακύψει και ζητήματα που αφορούν το ιδιοκτησιακό καθεστώς του καμπαναριού, αναφέροντας παράλληλα ότι φοβάται μην βρεθούν πλέον κάποιοι να διεκδικήσουν ακόμα και τα οστά των πεσόντων στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου που είχαν ταφεί στις κρύπτες του πάλαι ποτέ ιστορικού ναού.
Ζητά ενίσχυση με το ποσό των 60.000 ευρώ που χρειάζονται για την τοποθέτηση σκαλωσιάς και άλλα 200.000 ευρώ που είχαν εγκριθεί για την στερέωση και συντήρηση του κωδωνοστασίου.
Τέλος, υπογραμμίζει τον κίνδυνο τραυματισμού κάποιου περαστικού από ενδεχόμενη αποκόλληση τμημάτων του κωδωνοστασίου αλλά και τις ευθύνες της πολιτείας και της κυβέρνησης αν δεν πράξουν άμεσα ενέργειες για την αποτροπή ενός τέτοιου ενδεχομένου.
Το κείμενο της επιστολής
Σε συνέχεια της συνάντησής μας στο γραφείο σας το απόγευμα της 3ης Ιανουαρίου 2011 με την οποία συζητήσαμε το θέμα της συντήρησης, αλλά και ζητήματα που αφορούν στην κυριότητα του κωδωνοστασίου της Αννουντσιάτα, επανέρχομαι θυμίζοντάς σας τα κάτωθι:
Ήδη από τους πρώτους μήνες της εκλογής και εγκατάστασής μου στην Κέρκυρα, μία από τις πρώτες μου μέριμνες υπήρξε η προστασία, διαφύλαξη και προαγωγή της πολιτιστικής κληρονομιάς και των ιστορικών αγαθών που κατέχει σήμερα η Ιερά Καθολική Αρχιεπισκοπή στο νησί. Σπαράγματα πολλαπλών καταστροφών, επιδρομών, λεηλασιών και βομβαρδισμών, φανερώνουν σήμερα τον καλλιτεχνικό πλούτο που κάποτε φώτιζε τη λατρευτική παράδοση της δυτικής Εκκλησίας στον Ιόνιο χώρο.
Από το 1953, όπως επανειλημμένα έχω αναφέρει, όταν κάποια ανεγκέφαλα πνεύματα απεφάσισαν την κατεδάφιση (και μάλιστα με δυναμίτιδα) της πυρπολημένης από τους γερμανικούς βομβαρδισμούς ιστορικής Εκκλησίας του Ευαγγελισμού, της «Αννουντσιάτα», το γυμνό της καμπαναριό χάσκει μοναχικό στην είσοδο της παλαιάς πόλης της Κέρκυρας. Σαν απομεινάρι ενός τόπου ιερού που για τετρακόσια περίπου χρόνια προστάτεψε μέσα σε μεγαλοπρεπή μνημεία τις σωρούς των πεσόντων της Ναυμαχίας της Ναυπάκτου, που αγωνίστηκαν και πέθαναν το 1571 για να κρατήσουν μακριά από τα Ιόνια και την Ευρώπη την οθωμανική απειλή, αγωνίζεται σήμερα να μην καταρρεύσει από την πολυκαιρία και την ελλιπή συντήρηση.
Δεκάδες οι προσπάθειες της Αρχιεπισκοπής μας, στην οποία όπως αντιλαμβάνεστε, τίποτα δεν αποφέρει το εν λόγω μνημείο, για τη διάσωση και την προβολή του. Εκδηλώσεις, επαφές με τα αρμόδια Υπουργεία και κάθε νόμιμη αρχή, πλήρεις και εμπεριστατωμένες μελέτες για τη στερέωσή του, σχέδια για την κατασκευή ενός αφιερωματικού βωμού, αμέτρητες συζητήσεις και μελάνι χαμένο. Και όλα, όπως πολύ καλά γνωρίζετε, με την απόλυτη και αποκλειστική ανάληψη των εξόδων (όσοι ασχολούνται με μελέτες και συμβάσεις έργων καταλαβαίνουν για πόσες χιλιάδες [χαμένα;] ευρώ συζητάμε), της Καθολικής Αρχιεπισκοπής. Απλά για την ενημέρωσή σας, έχουν υποβληθεί στο Υπουργείο μελέτες, που ενώ έχουν εγκριθεί έχουν στην συνέχεια «παγώσει» κι έχουμε ενταχθεί σε προγράμματα που – όπως φαίνεται – έχουν «παγώσει» κι’ αυτά.
Με την ολοκλήρωση των μελετών, ο τεχνικός μας σύμβουλος κ. Θεοφάνης Δεμπόνος παρέστη στις 13 Νοεμβρίου 2004 σε ειδική σύσκεψη στο Υπουργείο Πολιτισμού, παρουσία του Γενικού Γραμματέα κ. Δραβίλλα, υποβάλλοντας το σχετικό φάκελο, ο οποίος, όπως μας είχαν ενημερώσει τότε, ενεκρίθη. Παρ’ όλ’ αυτά η απόφαση της έγκρισης δεν μας κοινοποιήθηκε ποτέ.
Σ’ ότι αφορά στο κωδωνοστάσιο, η ανακαίνισή του είχε ήδη αποφασιστεί από τη 8η Εφορία Αρχαιοτήτων στην Κέρκυρα με το υπ’ αριθ. Πρωτ. 372/3718 – 6-6-06 έγγραφό της. Ομοίως μας χορηγήθηκε από το Δήμο Κερκυραίων Άδεια (34/8-3-2007) για την έναρξη των οικοδομικών εργασιών. Το Υπουργείο δε, απαντώντας σε αίτημά μας, ενέκρινε την επιχορήγηση από τον ειδικό λογαριασμό Νο. 234372/1, με το ποσό των 13.000 ευρώ για την ολοκλήρωση της μελέτης και την έναρξη των εργασιών με την απόφαση 3365, αρ. πρωτ. ΥΠΠΟ/ΟΙΚΟΝ/Τμ. Ειδ. Λογ. 103884/ Αθήνα 5-11-07. Τα χρήματα αυτά δεν εκταμιεύθηκαν ποτέ και αμφιβάλλουμε σοβαρά για το πού μπορεί να κατέληξαν. Τέλος, απαντώντας σε ερώτηση της Βουλευτού Κέρκυρας Α. Γκερέκου μας κοινοποιήθηκε επιστολή από το Τμήμα Μελετών Βυζαντινών Μνημείων (47153/1510, Αθήνα 19-5-2008) με την οποία μας διαβεβαιώνουν πως η νέα μελέτη που προέκυψε θα υποβληθεί άμεσα στο ΚΑΣ για τη σχετική γνωμοδότηση.
Το Νοέμβριο του 2005 αναθέσαμε την σύνταξη ειδικής μελέτης για την συντήρηση και αποκατάσταση του ως άνω μνημείου. Χάρη σε μία χορηγία της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας καταφέραμε την μερική αποπληρωμή της μελέτης αυτής. Στη συνέχεια και συγκεκριμένα στις 8 Μαρτίου 2007 το Πολεοδομικό Γραφείο του Δήμου Κερκυραίων εξέδωσε Άδεια για την συντήρηση και αποκατάσταση του ως άνω χώρου και την κατασκευή μνημείου για τους πεσόντες στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου. Στις 12 Δεκεμβρίου 2008 με την υπ’ αριθ. Πρωτ. ΥΠΠΟ/ΔΑΒΜΜ/99461/3511 η Διεύθυνση αναστήλωσης Βυζαντινών και μεταβυζαντινών μνημείων του ΥΠ.ΠΟ. μας κοινοποίησε απόφασή του με την οποία εγκρίνει τη μελέτη συντήρησης και αποκατάστασης του ως άνω μνημείου – πρώην ναού, θέτοντας κάποιους όρους τους οποίους κληθήκαμε, όπως ήταν φυσικό, να τηρήσουμε με την ευγενική συνεργασία της 21ης Ε.Β.Α.
Το παρελθόν έτος δεχθήκαμε με ευχαρίστηση την πρόσκληση της Περιφέρειας του Βένετο για τη διάθεση του ποσού των εκατό χιλιάδων ευρώ για την έναρξη των εργασιών αποκατάστασης και ο Δήμος Κερκυραίων ανέλαβε την σύναψη της Προγραμματικής Σύμβασης με το Υπουργείο Πολιτισμού, ενώ με τη συνεδρίαση της Δημαρχιακής Επιτροπής της 18ης Μαΐου 2010 αποδέχθηκαν τη χρηματοδότηση, ενημερώνοντας για τις δράσεις που πρέπει να ληφθούν τον Υπουργό Πολιτισμού κ. Παύλο Γερουλάνο με τις υπ’ αριθ. Επιστολές 14723 της 28ης Μαΐου 2010 και υπ’ αριθ. 29042 της 2ας Νοεμβρίου 2010.
Ακολούθως, συνεχίσαμε τις επαφές και τις δράσεις για τη συνέχιση αυτής της διαδικασίας και τη δυνατότητα επανένταξης του έργου στο ΕΣΠΑ, χωρίς όμως ουσιαστικό αποτέλεσμα, ενώ προς την ίδια κατεύθυνση κινήθηκαν με παράλληλες εκδηλώσεις ο «Σύλλογος φίλων των μνημείων της λατρευτικής δυτικής παράδοσης στην Κέρκυρα» με τη συμμετοχή των πνευματικών και πολιτικών ταγών του νησιού και η ομάδα από το facebook, γνωστή ως «Save Annunziata».
Όπως γνωρίζετε, εδώ και λίγες ημέρες έχει ξεκινήσει η αναστήλωση της στέγης του Καθολικού Καθεδρικού Ναού «Ντόμος» και η λειτουργική αναβάθμιση του ιστορικού αυτού Ναού, από ειδικευμένο συνεργείο από την νότιο Ιταλία. Ενώ είχαν υποβληθεί ώριμες και πλήρεις μελέτες για το συγκεκριμένο έργο κι ενώ είχαμε εξασφαλίσει και την άδεια, σε αντίθεση με πέντε άλλους ναούς (ευτυχώς που εντάχθηκαν κι αυτοί) το έργο του «Ντόμου» γι’ άλλη μια φορά απεντάχθη από το ΕΣΠΑ. Η κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει το μνημείο δεν επέτρεπε περαιτέρω αναβολές και η Αρχιεπισκοπή υποχρεώθηκε στη λήψη δανείου για την έναρξη και συνέχιση των εργασιών. Το τεχνικό γραφείο λοιπόν που ανέλαβε αυτό το έργο μας πρότεινε το εξής: ολοκληρώνοντας στους επόμενους τρεις μήνες το έργο του Καθολικού Καθεδρικού Ναού θα μπορούσε να εγκαταστήσει τις ειδικές αυτές σκαλωσιές στο κωδωνοστάσιο της «Αννουντσιάτα», αναλαμβάνοντας την συντήρηση και αποκατάσταση του ταλαιπωρημένου πυργωτού καμπαναριού. Οι μελέτες που είχαν υποβληθεί ανέφεραν το ποσό των 150000 ευρώ για την τοποθέτηση των ειδικών ικριωμάτων, ενώ το συγκεκριμένο συνεργείο από την Ιταλία αναλαμβάνει το ίδιο έργο, με πιο σύγχρονα μέσα και με το ποσό των 60000 ευρώ, αλλά και με την υποχρέωση παράδοσης του έργου σε χρόνο που θα αποφασισθεί από όλους εμάς. Αν λοιπόν καταφέρετε να συγκεντρώσετε τις 60000 ευρώ που χρειάζονται για την σκαλωσιά και τις 200000 ευρώ που είχαν εγκριθεί για την στερέωση και συντήρηση του κωδωνοστασίου, θα λύνονταν δια παντός το χρονίζον αυτό ζήτημα. Θα μπορούσε λοιπόν κάποιος να εξασφαλίσει τελικά τις 260000 ευρώ που απαιτούνται; Επισυνάπτουμε λοιπόν αντίγραφα των σχεδίων – προτάσεων για την αναστήλωση και προβολή της «Αννουντσιάτα» και περιμένουμε τις προτάσεις και τις ενέργειές σας.
Τελειώνοντας, διαπιστώσαμε με έκπληξη τον τελευταίο καιρό, πως παρά τα προβλήματα στατικότητας και συντήρησης που αντιμετωπίζει το πολύπαθο αυτό μνημείο, τέθηκαν ζητήματα και για το ιδιοκτησιακό του καθεστώς! Η Καθολική Αρχιεπισκοπή έχει πλέον κουραστεί να φωνάζει και να αγωνίζεται για το αυτονόητο. Φοβόμαστε μην τις ημέρες που θα ακολουθήσουν βρεθούν κάποιοι να διεκδικήσουν και τα οστά των πεσόντων στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου που είχαν ταφεί στις κρύπτες του πάλαι ποτέ ιστορικού ναού της «Αννουντσιάτα». Θέτουμε πλέον στην κρίση του κερκυραϊκού λαού το χρονίζον αυτό ζήτημα και σας μεταφέρουμε την ευθύνη για την περίπτωση που από την αποκόλληση τμημάτων του κωδωνοστασίου, όπως επανειλημμένα μας έχει επισημανθεί, τραυματιστεί κάποιος συμπολίτης μας ή θρηνήσουμε κάποιον περαστικό.
Για την Καθολική Αρχιεπισκοπή Κέρκυρας
† Ιωάννης Σπιτέρης, Καθολικός Αρχιεπίσκοπος
