Σήμα κινδύνου εκπέμπουν 27 περιβαλλοντικές οργανώσεις από 15 μεσογειακές χώρες για την καταστροφή που θα επιφέρει στην χερσόνησο του Ερημίτη στην Κέρκυρα, το υπό κατασκευή τουριστικό θέρετρο, το επονομαζόμενο «Kassiopi Project» που ανεγείρεται με τις… ευλογίες του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Το διαφαινόμενο περιβαλλοντικό έγκλημα προκάλεσε την αντίδραση των 27 περιβαλλοντικών οργανώσεων που έχουν συγκροτήσει την Mediterranean Alliance for Wetlands (Μεσογειακή Συμμαχία για τους Υγροβιότοπους) η οποία έστειλε επιστολή προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ζητώντας να επανεξετάσει το Kassiopi Project λόγω των κινδύνων που ελλοχεύουν, μεταξύ των οποίων η αυξημένη ηχορύπανση, μόλυνση του νερού, φωτορύπανση, μετάλλαξη της λεκάνης απορροής των υδάτων, εξαφάνιση της βλάστησης και θρυμματισμό του οικοσυστήματος.
Καταγγέλλουν δε πως τέτοιου είδους αλλοιώσεις θα οδηγήσουν στην υποβάθμιση αυτών των ευάλωτων οικοσυστημάτων που αντιτίθεται στις υποχρεώσεις της Ελλάδας βάση των ευρωπαϊκών νόμων και κανονισμών.
Απευθύνονται προς Μητσοτάκη…
Την επένδυση αμερικανικού επενδυτικού fund είχε χαιρετίσει τον περασμένο Ιούλιο ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος δέχθηκε τότε δριμύτατες επικρίσεις για την απειλούμενο περιβαλλοντικό «έγκλημα» από τους κατοίκους και φορείς του νησιού, περιβαλλοντικές οργανώσεις, διεθνή μέσα ενημέρωσης ακόμα και τον γνωστό τραπεζίτη Νατ Ρότσιλντ ο οποίος χαρακτήρισε με tweet του τον Έλληνα Πρωθυπουργό ως «ανόητο», καταγγέλλοντας ότι θα επέλθει απόλυτη καταστροφή στην περιοχή, πηγαίνοντας την Κέρκυρα πίσω στην μαζική «ανάπτυξη» της δεκαετίας του 1970.
Απαντώντας στις επικρίσεις των κατοίκων, κατά την επίσκεψη του στην περιοχή, ο Κ. Μητσοτάκης υπερασπιζόμενος την απόφαση της κυβέρνησης του να προχωρήσει το Kassiopi Project, είχε διατυπώσει το… επιχείρημα ότι ο Ερημίτης «κάποια στιγμή θα καεί».
Συμπτωματικά ένα μήνα μετά την «προφητική» δήλωση του πρωθυπουργού, τον Αύγουστο, ξέσπασε φωτιά σε δασική έκταση στην περιοχή Άγιος Στέφανος Κέρκυρας, κοντά στον Ερημίτη, καίγοντας περίπου 200 στρέμματα δάσους.
Οι κάτοικοι και οι φορείς της περιοχής κατάφεραν να δημοσιοποιήσουν όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό τις αντιδράσεις τους για την καταστροφή ενός από τους ελάχιστους υγροβιότοπους της Κέρκυρας και τη μετατροπή του μέχρι το 2026 σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων, βίλες και μαρίνα 60 θέσεων.
Η επιστολή της Mediterranean Wetlands Alliance
Σας γράφουμε με σκοπό να εκφράσουμε τη σοβαρότατη ανησυχία μας σχετικά με την κατασκευή ενός τουριστικού θερέτρου στη χερσόνησο του Ερημίτη Κέρκυρας (το επονομαζόμενο “Kassiopi Project”). Προτείνουμε την επανεξέταση του έργου καθώς και την ανάληψη ικανών μέτρων προστασίας των ευάλωτων παράκτιων υγροτοπικών οικοσυστημάτων της μοναδικής αυτής περιοχής.
Η Mediterranean Alliance for Wetlands (Μεσογειακή Συμμαχία για τους Υγροτόπους) αποτελεί ένα δίκτυο από ερευνητικούς οργανισμούς και περιβαλλοντικές οργανώσεις, του οποίου ο σκοπός είναι:
Να προάξει συλλογικά το προφίλ των υγροτόπων στις κοινωνίες της Μεσογείου, και ιδίως όσον αφορά σε πολιτικές σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, μέσα από την προώθηση καινοτομιών και τη χρήση τεκμηριωμένων βέλτιστων πρακτικών, ως καταλύτες για αλλαγή.
Σήμερα, η Mediterranean Alliance for Wetlands περιλαμβάνει 27 οργανώσεις απο 15 μεσογειακές χώρες. Οι παράκτιοι μεσογειακοί υγρότοποι έχουν κομβική σημασία, όχι μόνο διότι υποστηρίζουν μια μοναδική βιοποικιλότητα και διότι παρέχουν προστασία από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, αλλά και λόγω της πολιτισμικής τους αξίας. Είναι φανερό πως οι παράκτιοι υγρότοποι της χερσονήσου του Ερημίτη αποτελούν έναν σημαντικό πόρο για την Ελλάδα όσον αφορά στη βιοποικιλότητα, αλλά και σε σχέση με πολυάριθμες οικοσυστημικές υπηρεσίες, όπως η προστασία απέναντι σε φυσικές καταστροφές, απέναντι στη διάβρωση ή όπως η ρύθμιση της ποιότητας του νερού.
Η χερσόνησος του Ερημίτη αποτελεί μια εν γένει διατηρημένη περιοχή της βορειοανατολικής Κέρκυρας, καθώς και μια απο τις λίγες εναπομείνασες του νησιού. Ο Ερημίτης συγκεντρώνει μια πληθώρα βιοτόπων (δείτε το παράρτημα Α αυτής της επιστολής) και περιλαμβάνει παράκτιους υγροτόπους, οι οποίοι προστατεύονται από το προεδρικό διάταγμα 229/ΑΑΡ/2012. Αυτοί οι υγρότοποι είναι σημαντικοί για τη διατήρηση της άγριας ζωής μέσα στις προστατευόμενες περιοχές του νησιού αλλά και σε σχέση με τις απέναντι ακτές της Αλβανίας -το κοντινότερο σημείο με την ηπειρωτική Ευρώπη- εκεί όπου βρίσκεται το Εθνικό Πάρκο «Βουθρωτού».
Επιπροσθέτως, καθώς ο Ερημίτης βρίσκεται στον “διάδρομο” του Ιονίου Πελάγους για τα αποδημητικά πουλιά, οι προαναφερθέντες υγροβιότοποι, λειτουργούν ως “σημείο ανάπαυσης” για πληθυσμούς πουλιών στη βόρεια Ελλάδα, κατατασσόμενοι για αυτό στους σημαντικούς υγρότοπους της Κέρκυρας. Κάποια είδη πουλιών τα οποία έχουν καταγραφεί στον Ερημίτη, είναι χαρακτηρισμένα ως απειλούμενα και προστατεύονται επισήμως βάσει της Οδηγίας για τα Πουλιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU Birds Directive- Annex I, υπόμνημα C αυτής της επιστολής), και ως εκ τούτου τα κράτη-μέλη, οφείλουν να υιοθετούν μέτρα προστασίας αλλά και να ορίσουν προστατευόμενες περιοχές για τη διατήρηση των ειδών αυτών. Επιπλέον, πολλά ακόμη είδη, που προστατεύονται από την Οδηγία της Ε.Ε. για τους οικοτόπους, όπως η ευρασιατική βίδρα (υπόμνημα Β), ο κοινός βάτραχος δέντρων, η στικτή νεροχελώνα, η γραμμωτή νεροχελώνα και το λιμνόφιδο, εξαρτώνται από την ύπαρξη αυτών των υγροτόπων (EU Habitats Directive Annex IV, παράρτημα D). Κάποια από τα προαναφερθέντα είδη προστατεύονται επίσης από τη σύμβαση της Βέρνης και της Βόννης, τις οποίες η Ελλάδα έχει προσυπογράψει.
Παρόλα αυτά, το “Κassiopi Project” , το οποίο περιλαμβάνει τη δόμηση ξενοδοχείου, δεκάδων βιλλών και διαμερισμάτων, όπως επίσης και την κατασκευή μαρίνας για σκάφη στη χερσόνησο του Ερημίτη, πιθανότατα θα είχε σοβαρές επιπτώσεις σε δύο σημαντικούς παράκτιους υγροτόπους, τη Βρωμόλιμνη και την Άκολη, καθώς και στους υπόλοιπους οικοτόπους και στα είδη της περιοχής.
Οι απειλές που σχετίζονται με το Kassiopi Project περιλαμβάνουν την αυξημένη ηχορύπανση, τη ρύπανση των υδάτων, φωτορύπανση, μεταβολή της λεκάνης απορροής των υδάτων, απώλεια βλάστησης, κατακερματισμό του οικοσυστήματος και εν τέλει απώλεια βιοτόπων. Τέτοιου είδους αλλοιώσεις θα οδηγήσουν στην υποβάθμιση αυτών των ευάλωτων βιοτόπων και ειδών, γεγονός που αντιτίθεται στις υποχρεώσεις της Ελλάδας βάσει των ευρωπαϊκών νόμων και κανονισμών, στους οποίους οφείλει να υπακούει, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω. Επίσης, η πρόσφατη πυρκαγιά, η οποία συνέβη στις 16 Αυγούστου αυτού του έτους, που έκαψε 160 στρέμματα γης, καταδεικνύει την ευαίσθητη φύση της περιοχής και τονίζει την έλλειψη, αλλά και την ανάγκη επαρκούς και αποτελεσματικού σχεδίου διαχείρισης.
Έχουμε ενημερωθεί, ότι υπάρχει έντονη αντίθεση στο εν λόγω σχέδιο και συγκεκριμένα από τον Δήμο της Βόρειας Κέρκυρας, το Τοπικό Συμβούλιο των Σινιών καθώς και άλλων ενδιαφερομένων, συμπεριλαμβανομένων των κατοίκων και όλων των περιβαλλοντικών οργανώσεων του νησιού, οι οποίοι έχουν προβεί σε δηλώσει κατά του Κassiopi Project και υπέρ της προστασίας της χερσονήσου του Ερημίτη. Γνωρίζουμε επίσης πως η τοπική κοινωνία και οι τοπικές αρχές, έχουν επανειλημμένως εκφράσει την αντίθεση τους στο σχέδιο, μέσω της ψήφου τους και δικαστικών προσφυγών, προτάσσοντας την επιθυμία να προστατευθεί ο Ερημίτης. Οι απόψεις των κατοίκων και άλλων εμπλεκόμενων φορέων, οι οποίοι αντιτίθενται στο Kassiopi Project, δεν έχουν ληφθεί σοβαρά υπ’ όψιν, παρά τη σημαντικότητα την οποία ευρωπαϊκοί και διεθνείς κανονισμοί αποδίδουν στη δημοκρατία και στη συμμετοχική λήψη αποφάσεων για θέματα που αφορούν το περιβάλλον ως κρίσιμα συστατικά στοιχεία για τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Πρέπει να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για την κατάταξη αυτής της περιοχής ως προστατευόμενης και σε συμφωνία με τις Οδηγίες 92/43/ΕΕC και 2009/147/EC και τον νόμο του ελληνικού κράτους 1650/1986 (όπως τροποποιήθηκε). Μέτρα προστασίας πρέπει να υιοθετηθούν για την προστασία των βιοτόπων και των ειδών σύμφωνα με τις διατάξεις των Συμβάσεων της Βόννης και της Βέρνης αλλά και των ευρωπαϊκών Οδηγιών για την προστασία της φύσης. Επιπλέον, το προεδρικό διάταγμα 229/ΑΑΡ/2012 για τους μικρούς νησιωτικούς υγρότοπους της Ελλάδας πρέπει να εφαρμοστεί αποτελεσματικά και πρέπει να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για την προστασία αυτών των υγροτόπων. Δεδομένης της ευαισθησίας αυτών των οικοσυστημάτων, μόνον ήπιας έντασης δραστηριότητες θα πρέπει να είναι επιτρεπτές, που δεν θα αλλοιώνουν τις οικολογικές ιδιότητες των υγροτόπων, όπως π.χ. η πεζοπορία και το τρέξιμο στα ήδη υπάρχοντα μονοπάτια, και φυσικά η έρευνα και η παρατήρηση της φύσης.
Η Mediterranean Alliance for Wetlands μαζί με μέλη της οργάνωσης ‘Ερημίτη Πλους’, οραματίζονται αλλά και προτείνουν ένα διαφορετικό μέλλον για αυτήν την περιοχή, στο οποίο ο Ερημίτης επωφελείται από ένα αυστηρό καθεστώς προστασίας, που ανταποκρίνεται στην αξία του, καθώς και τις σημαντικές οικοσυστημικές υπηρεσίες που προσφέρει στους κατοίκους της γύρω περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικο-οικονομικών και πολιτισμικών πλεονεκτημάτων. Mε αυτό το όραμα, ζητάμε να αναθεωρηθεί το Kassiopi project και να ληφθούν μέτρα για την προστασία και διατήρηση αυτού του μοναδικού οικοσυστήματος, σύμφωνα με τη διεθνή και ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Η προστασία αυτών των υγροτόπων δεν θα πρέπει να θεωρηθεί εμπόδιο στην ανάπτυξη της χώρας, αλλά αντιθέτως, να θεωρηθεί ως ηγεσία προς βιώσιμη και ολιστική ανάπτυξη, η οποία λαμβάνει υπόψη της τις τοπικές ανάγκες και επιθυμίες, ενώ τηρεί το διεθνές και ευρωπαϊκό Δίκαιο. Η ενθάρρυνση της προστασίας του περιβάλλοντος είναι κρίσιμη για την μελλοντική ακεραιότητα της Ελλάδας καθώς και για την εικόνα της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο εξωτερικό. Εάν αυτό το όραμα υιοθετηθεί, θα είμαστε έτοιμοι να συνεισφέρουμε στην πραγματοποίησή του.
Παραμένουμε στη διάθεση σας για να σας παράσχουμεμε πρόσθετες πληροφορίες και να συνεισφέρουμε με τις ειδικότητες και την τεχνογνωσία μας στην προστασία και διατήρηση των σημαντικών παράκτιων υγροτόπων του Ερημίτη.
Με εκτίμηση,
Τα μέλη των οργανώσεων της Mediterranean Wetlands Alliance, των οποίων τα λογότυπα βρίσκονται στην αρχή του γράμματος.
