Η πολιτιστική πρωτεύουσα των Ιονίων Νήσων δεν μπορεί να στερείται τον σημαντικότερο κλειστό χώρο πολιτιστικών εκδηλώσεων. Η αποκατάσταση απαιτεί σχέδιο, χρηματοδότηση και λογοδοσία.
Μια πόλη που υπερηφανεύεται για την πολιτιστική της ιστορία δεν μπορεί να συμβιβάζεται με την εικόνα ενός Δημοτικού Θεάτρου που παραμένει κλειστό, παρουσιάζει σοβαρές φθορές και αδυνατεί να φιλοξενήσει την πολιτιστική δημιουργία της.
Η Κέρκυρα, με τις φιλαρμονικές της, τις χορωδίες, τα μουσικά σύνολα, τις θεατρικές ομάδες και τη μακραίωνη καλλιτεχνική της παράδοση, αντιμετωπίζει σήμερα μια πραγματικότητα που προκαλεί εύλογο προβληματισμό.
Το Δημοτικό Θέατρο, ένας από τους σημαντικότερους χώρους πολιτιστικής δραστηριότητας του νησιού, βρίσκεται εκτός λειτουργίας. Οι εικόνες από τις φθορές του κτιρίου, τις αποκολλήσεις υλικών και την εισροή νερών στη σκηνή δεν συνιστούν απλώς ένα τεχνικό πρόβλημα.
Αναδεικνύουν ένα βαθύτερο ζήτημα: τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε, συντηρούμε και προστατεύουμε τις δημόσιες υποδομές μας.
Η φθορά δεν εμφανίζεται ξαφνικά
Τα δημόσια κτίρια δεν φτάνουν σε οριακή κατάσταση μέσα σε μία ημέρα.
Η υποβάθμισή τους αποτελεί συνήθως αποτέλεσμα συσσωρευμένων προβλημάτων, ανεπαρκούς προληπτικής συντήρησης, καθυστερήσεων και αποσπασματικών παρεμβάσεων.
Η σημερινή κατάσταση του Δημοτικού Θεάτρου απαιτεί, επομένως, μια ολοκληρωμένη αποτίμηση των προβλημάτων του, χωρίς εύκολες γενικεύσεις και χωρίς μεταφορά ευθυνών αποκλειστικά στο παρελθόν ή στο παρόν.
Κάθε δημοτική αρχή παραλαμβάνει υποδομές με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, αλλά αναλαμβάνει ταυτόχρονα την ευθύνη να αξιολογήσει την κατάστασή τους, να ιεραρχήσει τους κινδύνους και να προγραμματίσει τις αναγκαίες παρεμβάσεις.
Η συνέχεια της διοίκησης δεν μπορεί να διακόπτεται με κάθε αλλαγή δημοτικής αρχής.
Οι δημόσιες υποδομές δεν ανήκουν σε παρατάξεις και δημάρχους. Ανήκουν στους πολίτες και στις επόμενες γενιές.
Ο πολιτισμός δεν είναι δευτερεύουσα δημοτική αρμοδιότητα
Στην Κέρκυρα ο πολιτισμός αποτελεί στοιχείο της συλλογικής ταυτότητας, της κοινωνικής συνοχής και της τοπικής οικονομίας.
Οι φιλαρμονικές, οι χορωδίες, οι θεατρικοί σύλλογοι και οι καλλιτεχνικοί φορείς χρειάζονται κατάλληλους χώρους για πρόβες, συναυλίες, παραστάσεις και εκδηλώσεις.
Η παρατεταμένη απουσία ενός βασικού πολιτιστικού χώρου περιορίζει τις δυνατότητες δημιουργίας και μεταφέρει πρόσθετο οργανωτικό και οικονομικό βάρος στους συλλόγους.
Παράλληλα, η πολιτιστική δραστηριότητα συνδέεται με την ελκυστικότητα της Κέρκυρας ως προορισμού, ιδιαίτερα κατά τους μήνες εκτός της κύριας τουριστικής περιόδου.
Η λειτουργία ενός σύγχρονου Δημοτικού Θεάτρου μπορεί να συμβάλει στην επιμήκυνση της πολιτιστικής και τουριστικής περιόδου, στην ενίσχυση της τοπικής αγοράς και στη δημιουργία νέων ευκαιριών για τους ανθρώπους του πολιτισμού.
Η αποκατάστασή του δεν αποτελεί μόνο πολιτιστική υποχρέωση. Αποτελεί και αναπτυξιακή προτεραιότητα.
Από τις εξαγγελίες στο μετρήσιμο αποτέλεσμα
Το ζήτημα δεν αντιμετωπίζεται με γενικές διαβεβαιώσεις ότι οι εργασίες θα προχωρήσουν.
Χρειάζεται δημόσια παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου αποκατάστασης, με σαφή τεχνική τεκμηρίωση, εξασφαλισμένους πόρους και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Πρώτη προτεραιότητα πρέπει να είναι η ασφάλεια του κτιρίου και η προστασία των ανθρώπων.
Ακολουθεί η ολοκλήρωση των αναγκαίων μελετών, η αντιμετώπιση των προβλημάτων στεγάνωσης και πυρασφάλειας, ο έλεγχος των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και η διασφάλιση των προϋποθέσεων νόμιμης και ασφαλούς λειτουργίας.
Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται για τη διαφύλαξη των ιστορικών αντικειμένων και του αρχειακού υλικού που συνδέονται με την πολιτιστική μνήμη της Κέρκυρας.
Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν ποιες εργασίες έχουν πραγματοποιηθεί, ποιες εκκρεμούν, πόσο θα κοστίσουν και πότε προβλέπεται να ολοκληρωθούν.
Η λογοδοσία δεν εξαντλείται στην ανακοίνωση προθέσεων. Αποδεικνύεται με συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Η επόμενη ημέρα χρειάζεται διαφορετική αντίληψη
Η περίπτωση του Δημοτικού Θεάτρου αναδεικνύει την ανάγκη για ένα μόνιμο σύστημα διαχείρισης και προληπτικής συντήρησης των δημοτικών υποδομών.
Με τεχνικούς ελέγχους, μητρώο εγκαταστάσεων, προγραμματισμένες παρεμβάσεις, ετήσιους προϋπολογισμούς συντήρησης και μετρήσιμους δείκτες παρακολούθησης.
Η συντήρηση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δαπάνη που μπορεί διαρκώς να αναβάλλεται. Είναι επένδυση που προστατεύει τη δημόσια περιουσία και περιορίζει το κόστος μεγαλύτερων μελλοντικών αποκαταστάσεων.
Παράλληλα, μέχρι την ασφαλή επαναλειτουργία του Θεάτρου, απαιτείται συνεργασία με τους πολιτιστικούς φορείς για την εξεύρεση κατάλληλων εναλλακτικών χώρων.
Η πολιτιστική ζωή της Κέρκυρας δεν μπορεί να τεθεί σε αναμονή επ’ αόριστον.
Το πραγματικό διακύβευμα
Η κατάσταση του Δημοτικού Θεάτρου δεν πρέπει να αποτελέσει ακόμη ένα πεδίο ατέρμονης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Αποτελεί ευκαιρία να τεθούν ουσιαστικά ερωτήματα για τη διαχείριση της δημοτικής περιουσίας, την αποτελεσματικότητα των τεχνικών υπηρεσιών, τον προγραμματισμό των έργων και την υποχρέωση δημόσιας λογοδοσίας.
Η Κέρκυρα έχει ανάγκη από έναν Δήμο που θα προλαμβάνει τα προβλήματα, θα σχεδιάζει με συνέπεια και θα προστατεύει τις υποδομές του πολιτισμού.
Δεν αρκεί να επικαλούμαστε τη μεγάλη πολιτιστική ιστορία της Κέρκυρας. Οφείλουμε να αποδεικνύουμε καθημερινά ότι μπορούμε να προστατεύσουμε τις υποδομές που επιτρέπουν σε αυτή την ιστορία να συνεχίζεται.
Γιατί η πολιτιστική κληρονομιά δεν διατηρείται μόνο με επετειακές εκδηλώσεις και δημόσιους επαίνους.
Διατηρείται με φροντίδα, προγραμματισμό, υπευθυνότητα και έργο.
Και η πραγματική κατάρρευση δεν είναι μόνο εκείνη που αποτυπώνεται στους τοίχους ενός δημόσιου κτιρίου. Είναι εκείνη που επέρχεται όταν η φθορά γίνεται αποδεκτή ως κανονικότητα.
