Το Σερβικό κίνημα «Φοιτητές σε Αποκλεισμό» (Students in Blockade) βγήκε στους δρόμους ως γνωστόν μετά την πολύνεκρη τραγωδία της κατάρρευσης του «ανακαινισμένου» στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ τον Νοέμβριο του 2024.
Στη συνέχεια γιγαντώθηκε διοργανώνοντας για σχεδόν δύο χρόνια μαζικές διαμαρτυρίες, μπλόκα και καθιστικές εκδηλώσεις στο Βελιγράδι και στις μεγάλες πόλεις της Σερβίας, με βασικά αιτήματα την καταπολέμηση της διαφθοράς, τη διαφάνεια και την ακύρωση σκανδαλωδών κυβερνητικών συμφωνιών.
Το κίνημα «Φοιτητές σε Αποκλεισμό» έπαιξε κυρίαρχο ρόλο και στην ακύρωση της σκανδαλώδους συμφωνίας της εταιρείας του Τζάρεντ Κούσνερ (γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ) με τη σερβική κυβέρνηση του Βούτσιτς για την ανοικοδόμηση και εμπορική «αξιοποίηση» για 99 χρόνια χωρίς ενοίκιο, του πρώην Γενικού Επιτελείου Στρατού (Generalstab) στο κέντρο της πρωτεύουσας, το οποίο είχε βομβαρδιστεί από το ΝΑΤΟ το 1999.
Παρά το γεγονός της ακύρωσης του «επενδυτικού πακέτου» της “Affinity Partners” του Κούσνερ στο Βελιγράδι, το ξεπούλημα που επιχειρεί ο Αλβανός πρωθυπουργός Ράμα παραμένει σε εξέλιξη με αγοραστές τους Τζάρεντ Κούσνερ και Ιβάνκα Τραμπ για το νησί Σαζάν (Σάσων) και την περιοχή Ζβέρνετς-Νάρτα (Επανάσταση των Φλαμίνγκο). Αυτές οι «μαύρες» συναλλαγές, με την ονομασία «επενδύσεις», αποτελούν μια από τις βασικές αιτίες και του συνεχιζόμενου ξεσηκωμού του Αλβανικού λαού.
Ο δίχρονος αγώνας των Σέρβων φοιτητών (2024–2026), μετεξελίχθηκε σε πολιτική πρόταση, συγκροτώντας τη «Φοιτητική Λίστα» με 250 ακαδημαϊκούς, επαγγελματίες, αγρότες και δημόσια πρόσωπα που επιλέχθηκαν από φοιτητικές συνελεύσεις. Υποχρέωσαν τη κυβέρνηση του Βούτσιτς σε παραίτηση και σε πρόωρες εκλογές που οδήγησαν τη «Φοιτητική Λίστα» σε μια πρωτοφανή νίκη, χωρίς οι πρωτεργάτες της νίκης φοιτητές να εκτεθούν στην εκλογική διαδικασία!
Είναι ένα νεοφανές πείραμα που σαν τέτοιο ανοίγει τη συζήτηση εάν οι ασφαλιστικές δικλείδες που τέθηκαν από τις συνελεύσεις, προκειμένου η «Λίστα των Φοιτητών» στη πάροδο του χρόνου να αντέξει και να μην γραφειοκρατικοποιηθεί ή απορροφηθεί από τους μηχανισμούς ενός «αόρατου κράτους εξουσίας» , όπως συνέβη και με άλλα κινήματα που έγιναν τελικά μια παρόμοια κυβερνητική εξουσία με την προηγούμενη που ανέτρεψαν.
Το κίνημα επιδιώκει να διατηρήσει τη δομή των Φοιτητικών Συνελεύσεων (Plenums) στα πανεπιστήμια ως ένα μόνιμο, παράλληλο όργανο ελέγχου. Οι συνελεύσεις θα συγκαλούνται εκτάκτως και θα ασκούν «ηθικό βέτο». Εάν ένας υπουργός ή βουλευτής παρεκκλίνει από τις αρχές του κινήματος ή κατηγορηθεί για διαφθορά, οι συνελεύσεις έχουν τη θεσμική δύναμη να αποσύρουν την πολιτική του στήριξη και να ζητήσουν την άμεση αντικατάστασή του από τον επόμενο στη λίστα.
Το ερώτημα είναι με ποιες διαδικασίες θα ανακαλεί η συνέλευση και θα αντικαθιστά με τον επόμενο στην εκλογική λίστα έναν νόμιμα εκλεγμένο βουλευτή όταν αυτός αρνηθεί να παραιτηθεί; Είναι ένα πρόβλημα που θα ανακύψει οπωσδήποτε στη πάροδο του χρόνου όταν η κυβερνητική εξουσία «κατ’ ανάγκη» θα απομακρυνθεί από το κίνημα του δρόμου.
Το κίνημα εισάγει ένα μοντέλο ψηφιακής άμεσης δημοκρατίας, προκειμένου να γεφυρώσει την κυβερνητική-κρατική εξουσία με την κινηματική του δρόμου. Έτσι πριν την κατάθεση κρίσιμων νομοσχεδίων στη Βουλή (ιδιαίτερα αυτών που αφορούν τη δημόσια περιουσία, την παιδεία και την καταπολέμηση της διαφθοράς), τα προσχέδια θα αναρτώνται σε μια εσωτερική ψηφιακή πλατφόρμα. Τα μέλη του κινήματος και οι φοιτητικές κοινότητες θα μπορούν να ψηφίζουν, να προτείνουν τροπολογίες ή να μπλοκάρουν διατάξεις, υποχρεώνοντας τους βουλευτές της Λίστας να ευθυγραμμιστούν με τη βούληση της βάσης.
Η διατήρηση ενός τέτοιου μοντέλου απέναντι σε παγιωμένους κρατικούς μηχανισμούς και κυρίως σε μια οικονομική εξουσία που ανατριχιάζει ακόμα και στην ιδέα ότι απειλείται έστω και από κάποιο ίχνος αμεσοδημοκρατίας, θα επιχειρηθεί με τους γνωστούς τρόπους να μπλοκαριστεί ή ακόμα και δυναμικά να καταργηθεί. Παράλληλα η ιστορία δείχνει ότι το βαθύ κράτος δεν ανέχεται τέτοιου είδους παρεμβάσεις που περιορίζουν επικίνδυνα τις δραστηριότητες του. Τότε θα δοκιμαστεί η συνοχή και η διάρκεια της δυναμικής του κινήματος.
Ανεξάρτητα από τον οποιοδήποτε σκεπτικισμό, και μόνο η σύλληψη και η επιδίωξη εφαρμογής του Σερβικού κυβερνητικού πειράματος της «Λίστας των Φοιτητών», ειδικά σε αυτή τη χρονική συγκυρία των φοιτητικών-λαϊκών εξεγέρσεων σε ευρωπαϊκές πόλεις, βοηθάει και διευρύνει τους ορίζοντες αυτού του ριζοσπαστικού κινήματος του δρόμου…
