Έχει ξεχωριστή θέση στην Ιστορία του ΚΚΕ ο τόπος μας για τους αγώνες που ο λαός του έδωσε τα χρόνια του Εμφυλίου, έχοντας ανάμεσά του, κλεισμένους στις φυλακές μαζί με Κερκυραίους, μερικούς από τους καλύτερους πολιτικούς γιους του ΚΚΕ, του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, της ΕΠΟΝ απ’ όλη την Ελλάδα.
Δεν ξεχνάμε κανένα και καμία· κανένα γιο και καμία κόρη της Κέρκυρας απ’ όσους και όσες τα χρόνια 1946-1949 έφτασαν από αυτά τα χώματα στα βουνά και πολέμησαν με το όπλο στο χέρι ή αγωνίστηκαν άοπλοι σε αυτά τα χώματα, αποκλεισμένοι από την υπόλοιπη Ελλάδα, με τη φλόγα των ιδεών του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας για τη νίκη του λαού, ενώ στον βράχο του Λαζαρέτου κυλούσε ποτάμι το αίμα δεκάδων άλλων λαϊκών αγωνιστών από ολάκερη τη χώρα, σε συνθήκες βίαιης καταστολής των λαϊκών αντιδράσεων, για να καμφθεί ο αγώνας για το δίκιο.
Τιμάμε –και συνεχίζουμε χωρίς σταματημό με τη βοήθεια φίλων και ιστορικών ερευνητών καλής θέλησης την έρευνα και την καταγραφή μέχρι να μπορέσουμε να απαθανατίσουμε με βιογραφικά στοιχεία και φωτογραφίες ένα προς ένα όλα τα φωτεινά παραδείγματα αγωνιστών– όλους όσους και όλες όσες εκείνη την περίοδο:
* Κατάφεραν σπάζοντας τους αστυνομικούς περιορισμούς και τον κρατικό και βρετανικό ναυτικό κλοιό, όπως οι 16 νέοι κομμουνιστές της περιοχής της Λευκίμμης με την ηρωική ομαδική φυγή τους με βάρκες μέσα στο σκοτάδι μια νύχτα του 1947, να φτάσουν στις βουνοκορφές της Ηπείρου, να πολεμήσουν μαζί και με πολλές δεκάδες άλλους Κερκυραίους μέσα από τις γραμμές του ΔΣΕ για τα ιδανικά του λαού, συνεχίζοντας τον αγώνα του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και γράφοντας τη δική τους «χρυσή σελίδα» στην ιστορία του λαϊκού κινήματος του νησιού.
* Φυλακίστηκαν εδώ, καταδιώχθηκαν και βασανίστηκαν, κατηγορούμενοι ακόμη και ως «τροφοδότες» του ΔΣΕ στην Ήπειρο για την αποστολή εφοδίων.
* Οδηγήθηκαν δέσμιοι και καταδικάστηκαν σε άλλες πόλεις σε πολύχρονα δεσμά ως υποστηρικτές του ΔΣΕ, του ΚΚΕ, του ΕΑΜ.
* Εξορίστηκαν από εδώ για τον ίδιο λόγο σε νησιά του Αιγαίου και μικρά νησιά του νομού Κέρκυρας.
* Προερχόμενοι από άλλες πόλεις υπέφεραν στις φυλακές της πόλης και εκτελέστηκαν στο Λαζαρέτο ή ενώ ήταν Κερκυραίοι εκτελέστηκαν σε άλλες πόλεις, αρνούμενοι να αποκηρύξουν τον ΔΣΕ και το ΚΚΕ.
* Καταδιώχθηκαν για τη συνεχή υποστήριξή τους στους 800 πολιτικούς κρατούμενους άλλων περιοχών στις φυλακές της πόλης, στο νησί των Παξών, σε φυλακές στο νησάκι Βίδο, στο νησί των Οθωνών και σε άλλα νησιά του Ιονίου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1963, δεκατέσσερα χρόνια μετά τον ταξικό ένοπλο Εμφύλιο, η Εισαγγελία Εφετών Κέρκυρας, όπως προκύπτει από έγγραφό της που εντοπίστηκε πρόσφατα, ακόμα τότε καταδίωκε 330 ασύλληπτους Κερκυραίους αγωνιστές για υποτιθέμενα αδικήματα του Εμφυλίου, πέρα από τους εκατοντάδες που είχαν συλληφθεί και καταδιωχθεί στη διάρκειά του ή αμέσως μετά και τα επόμενα χρόνια. Είχαν παραβεί, έλεγε, το κατάπτυστο Γ’ Ψήφισμα του 1946, άλλους σχετικούς αντιδημοκρατικούς νόμους, ακόμη και διατάξεις περί κατασκοπείας, ως εχθροί δήθεν της πατρίδας και του έθνους!
Τιμάμε τη λεβεντιά και την πίστη όλων εκείνων στο δίκιο του λαού, ονοματίζοντας και τιμώντας ιδιαιτέρως, εδώ τώρα, ενδεικτικά:
Από αριστερά: Θεόδωρος, Γιώργης και Γιάννης Κουλούρης
Τα τρία αδέλφια-πρωταγωνιστές της ομάδας των «16» της Λευκίμμης: Θεόδωρος Κουλούρης. Γιάννης Κουλούρης. Γιώργος Κουλούρης.
Πολεμώντας ηρωικά οι δύο πρώτοι έμειναν με αναπηρίες και νοσηλεύτηκαν σε σοσιαλιστικές χώρες, ενώ ο τρίτος, μετά από σύλληψή του στο πλαίσιο αποστολής του στην Κέρκυρα μετά τη λήξη του ένοπλου Εμφυλίου, για τη συνέχιση του αγώνα, βγήκε από τις φυλακές δεκαεπτά χρόνια μετά.
Οι έξι νεκροί της ομάδας των Δεκαέξι: από αριστερά στην πάνω σειρά Σίμος Βλάσσης (1917-1948), Αντώνης Γαρδικιώτης – Σαούλης (1912;-1948) , Βασίλης Καββαδίας (1928-1949) και στην κάτω σειρά Νίκος Κάντας (1923-1948), Σπύρος Κουλούρης (1919;-1948), Βασίλης Ράντος (1925-1948)
Τους έξι πεσόντες στις μάχες, νεκρούς της ομάδας των «16» της Λευκίμμης: Σίμος Βλάσσης – τιμημένος επιλοχίας. Αντώνης Γαρδικιώτης-Σαούλης. Βασίλης Καββαδίας – τιμημένος ανθυπολοχαγός. Νίκος Κάντας. Σπύρος Κουλούρης. Βασίλης Ράντος.
Αλύγιστοι συμμαχητές τους της ομάδας των Δεκαέξι: από αριστερά στην πάνω σειρά Γιώργος Καλογερόπουλος – Γραμματέας της ΕΠΟΝ, Μιλτιάδης Καλογερόπουλος, Προκόπης Κάντας και στην κάτω σειρά Αρσένης Κουλούρης, Ανδρέας Κουλούρης – Ανδρεούλης, Βασίλης Χρυσικόπουλος
Τιμάμε ταυτόχρονα τους άλλους συναγωνιστές τους στην ομάδα των «16» που πολέμησαν αλύγιστοι: Γιώργος Καλογερόπουλος – Γραμματέας της ΕΠΟΝ Λευκίμμης. Μιλτιάδης Καλογερόπουλος. Προκόπης Κάντας – ανθυπολοχαγός τιμημένος με έπαινο ανδρείας. Αρσένης Κουλούρης. Ανδρέας Κουλούρης. Βασίλης Χρυσικόπουλος.
Ο αξιωματικός Αλέκος Πρίφτης
Τον τιμημένο νεκρό ως ταγματάρχη πεζικού του ΔΣΕ με διάταγμα της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης στα βουνά αξιωματικό Αλέκο Πρίφτη, στερνό διοικητή του ΕΛΑΣ Κέρκυρας και διευθυντή της εφημερίδας του ΕΑΜ Κέρκυρας. Καταδικάστηκε εδώ σε φυλάκιση πεντέμισι χρόνων για εξύβριση των Γλύξμπουργκ και ηγήθηκε το καλοκαίρι του 1946 της πρώτης αντάρτικης ομάδας καταδιωκόμενων αγωνιστών στην Ήπειρο.
Πρώτος νεκρός της Κέρκυρας στον αγώνα του ΔΣΕ.
Θρασύβουλος Βλάσσης (αριστερά) και Θανάσης Βλάσσης
Τους εκτελεσμένους το 1949 επειδή δεν αποκήρυξαν το αντάρτικο, με την κατηγορία πως ήταν υποκινητές της ομάδας των «16» της Λευκίμμης: Θανάσης Βλάσσης. Θρασύβουλος Βλάσσης. Χριστόφορος Κουκούστας, με το ψευδώνυμο Χρήστος Βουνιώτης – καπετάνιος του ΕΛΑΣ Κέρκυρας.
Εικονίζονται (από αριστερά στην πάνω σειρά) ο εκτελεσμένος Κάιζερ Χρυσικόπουλος, σε παιδική ηλικία ο σκοτωμένος σε μάχη Δημήτρης Σουρβίνος και σε κατοπινές φωτογραφίες τους οι νεαροί τότε Κερκυραίοι μαχητές του ΔΣΕ Σταμάτης Σαϊτάς, Παναγιώτης Ρέττος, Άγγελος Χαρτοφύλακας και (από αριστερά στην κάτω σειρά) οι συμμαχητές τους Δημήτρης Κουταλάς, Μπάμπης Κουλούρης, Γιώργος Κουλούρης, Γιάννης Κουλούρης και Βασίλης Άνθης, Γραμματέας της Οργάνωσης του ΚΚΕ στο νησί από το φθινόπωρο του 1943 έως τις αρχές του 1945.
Τον εκτελεσμένο τον Μάη του 1947 ως υποστηρικτή του ΔΣΕ στις τάξεις του κυβερνητικού στρατού στρατιώτη Κάιζερ Χρυσικόπουλο. Τους Κερκυραίους μαχητές του ΔΣΕ που διέπρεψαν στις τάξεις του, έπεσαν μαχόμενοι και τα ονόματά τους σώθηκαν από μαρτυρίες συναγωνιστών τους στην έκδοση της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ «Έπεσαν για τη ζωή». Σκοτωμένοι σε μάχες: Δημήτρης Κάντας. Ανδρέας Λιναράς – τιμημένος ως επιλοχίας. Κώστας Λάσκαρης. Σπύρος Λευθεριώτης. Στέργιος Παληκύρας. Γιάννης Πιτικάρης. Δημήτρης Σουρβίνος. Συμμαχητές τους που ξεχώρισαν στη λαϊκή μνήμη για τον ηρωισμό τους στον ΔΣΕ: Ο Γραμματέας λίγα χρόνια νωρίτερα της Κομμουνιστικής Οργάνωσης Κέρκυρας του ΚΚΕ Βασίλης Άνθης. Οι αγωνιστές: Μπάμπης Κουλούρης. Δημήτρης Κουταλάς. Παναγιώτης Ρέττος. Σταμάτης Σαϊτάς. Άγγελος Χαρτοφύλακας. Οι συλληφθέντες σε μάχες και εκτελεσμένοι στην Πελοπόννησο: Γιάννης Ασπιώτης. Σπύρος Μπαντούνος. Θεόδωρος Παραμυθιώτης.
Ο Σπύρος Καλοδίκης
Ο ήρωας του λαού μας, στέλεχος του ΚΚΕ, Σπύρος Καλοδίκης που σκοτώθηκε πισώπλατα στη Λάρισα το 1947.
Από αριστερά: πάνω Σπύρος Γλυκιώτης, Φίλης Κορωνάκης, Χρύσανθος Κοσκινάς, Γιάννης Κουλούρης – Κάμπουλας και κάτω Ιπποκράτης Παπαβλασόπουλος, Κώστας Πηλός, Χρύσανθος Σαρακηνός – που εκτελέστηκε στην Αθήνα, Γιώργος Τζήλιος – ηγετική μορφή του Εργατικού Κέντρου Κέρκυρας.
Οι φυλακισμένοι, διωκόμενοι δικαστικά ή εξόριστοι και καταδικασμένοι ακόμη και με δήμευση κάθε περιουσιακού στοιχείου τους ως οργανωτές είτε υποστηρικτές «Δημοκρατικού Στρατού Κέρκυρας» σε συντονισμό με τον ΔΣΕ και για «προσηλυτισμό» υπέρ του ΚΚΕ και άλλες παρόμοιες κατηγορίες, με σκοπό -μεταξύ άλλων- την πρόκληση λαϊκής εξέγερσης και την παράλληλη απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων στις φυλακές, όπως έλεγαν οι κατήγοροί τους. Σπύρος Γλυκιώτης – πρωτεργάτης της ίδρυσης του ΕΑΜ το 1941. Γιάννης Ζηνιάτης. Φίλης Κορωνάκης – έμεινε σε φυλακές και εξορίες 12,5 χρόνια. Χρύσανθος Κοσκινάς. Κώστας Κροκίδης. Χαρίλαος Κροκίδης. Γιάννης Κουλούρης – Κάμπουλας. Θεοφάνης Κουλούρης. Δημήτρης Μιντζίλας. Χαράλαμπος Μοντσενίγος. Ιπποκράτης Παπαβλασόπουλος. Κώστας Πηλός. Χρύσανθος Σαρακηνός – εκτελέστηκε στην Αθήνα. Στάθης Σκλήρης. Γιώργος Τζέκος. Κώστας Τζέκος. Γιώργος Τζήλιος – ηγετική μορφή του Εργατικού Κέντρου Κέρκυρας. Θεοφάνης Τριβυζάς.
Ο Νίκος Βαρότσης
Ο εκτοπισμένος από τα χρόνια της Κατοχής, Νίκος Βαρότσης, που το 1918 ήταν επικεφαλής της σοσιαλιστικής οργάνωσης του νησιού η οποία αποτέλεσε ένα από τα ιδρυτικά μέλη του ΚΚΕ.
Από αριστερά: πάνω Βασίλης Αγιοβλασίτης, Βασίλης Ι. Βλάσσης, Βασίλης Ν. Βλάσσης, Λένιν Γισδάκης, Γιάννης Δραγωνέτης και στις επόμενες σειρές Λένιν Κοντάλιπος, Μιχάλης Μάστορας, Ξενοφών Μπαλατσινός, Χρήστος Μπάρμπας, Αναστάσιος Μπόικος, Δημήτρης Πανδής, Βλάσης Παπίγκης, Τάσος Παπίρης, Ρουσαλής Πέρρος, Στάθης Πηλός, Γεράσιμος Πρίφτης, Βασίλης Ράδος, Γιώργος Σκλαβούνος, Γιάννης Τσαγκάρης, Αντώνης Χειρδάρης
Οι διωκόμενοι, έγκλειστοι για τη δράση τους υπέρ των λαϊκών δικαίων και των θέσεων του ΔΣΕ, στη Μακρόνησο και σε άλλους τόπους εξορίας και φυλάκισης, αγωνιστές: Βασίλης Αγιοβλασίτης. Βασίλης Ι. Βλάσσης. Βασίλης Ν. Βλάσσης. Λένιν Γισδάκης. Σπύρος Γραμματικός. Γιάννης Δραγωνέτης – κατοπινός βουλευτής. Κίμων Καλοδίκης. Λένιν Κοντάλιπος. Μιχάλης Μάστορας. Ξενοφών Μπαλατσινός. Χρήστος Μπάρμπας. Αναστάσιος Μπόικος. Δημήτρης Πανδής – εκπαιδευτικός-παιδαγωγός, πατέρας του τραγουδιστή Πέτρου Πανδή. Βλάσης Παπίγκης – Γραμματέας της Οργάνωσης Κέρκυρας του Κόμματος μετά τη Χούντα των συνταγματαρχών. Τάσος Παπίρης. Ρουσαλής Πέρρος. Στάθης Πηλός. Γεράσιμος Πρίφτης – αδελφός του Αλέκου Πρίφτη, κατοπινός βουλευτής και αντιπρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Αντιστασιακών. Βασίλης Ράδος – υποψήφιος βουλευτής μετά τη Χούντα. Κώστας Σαμοΐλης. Γιώργος Σκλαβούνος. Γιάννης Τσαγκάρης – συντάκτης παράνομης εφημερίδας της Κομματικής Οργάνωσης Κέρκυρας του ΚΚΕ το 1956. Αντώνης Χειρδάρης.
Από αριστερά: Άγγελος Κονοφάος, Οδυσσέας Κοτινάς, Γιάννης Μακρής, Περικλής Μεσημέρης, Γιάννης Σέρβος, Κώστας Χυτήρης
Τιμάμε τις οικογένειες πρωτοπόρων Κερκυραίων νεκρών πολεμιστών του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ που φώτιζαν τον δρόμο των συμπατριωτών τους κατοπινών μαχητών και οι οποίες τα χρόνια του ΔΣΕ υπέστησαν ομαδικούς διωγμούς: του Άγγελου Κονοφάου, του Οδυσσέα Κοτινά, του Γιάννη Μακρή, του διοικητή του 16ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ Περικλή Μεσημέρη, του διοικητή του 9ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ Γιάννη Σέρβου. Την οικογένεια του εκτελεσμένου στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 με τους «200» Κώστα Χυτήρη.
Τα αδέλφια (από αριστερά) Βαγγέλης, Νίκος και Δημήτρης Λούβρος
Δεν ξεχνάμε τις τιμημένες οικογένειες που εκείνα τα χρόνια έδωσαν θύματα στους αγώνες των χρόνων και του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ. Την οικογένεια Λούβρου από το χωριό Αγρός: τον πεσμένο στη μάχη του ΕΛΑΣ στην Αμφιλοχία κατά των ναζί Βαγγέλη Λούβρο – μέλος του κερκυραϊκού λόχου Αλκίνος, τον εκτελεσμένο το 1948 Νίκο Λούβρο, τον φρικτά βασανισμένο τα χρόνια του Εμφυλίου Δημήτρη Λούβρο – ήταν και οι τρεις τους αδέλφια.
Από αριστερά: Αριστείδης Ι. Μπαλός, Αριστείδης Ξ. Μπαλός, Σπύρος Ι. Μπαλός, Σπύρος Κ. Μπαλός
Τις οικογένειες σε χωριά όπου αδέλφια και ξαδέλφια μεταξύ τους ενώθηκαν σαν ένας άνθρωπος και αγωνίστηκαν με όλα τα δυνατά μέσα στον διπλό αγώνα ΕΛΑΣ-ΔΣΕ: Τους αγωνιστές του χωριού Μεσαριά, Αριστείδη του Ιωάννη Μπαλό – λοχαγό του ΕΛΑΣ, Αριστείδη του Ξενοφώντα Μπαλό – ανάπηρο από βασανιστήρια, Σπύρο του Ιωάννη Μπαλό – νεκρό από εχθρική σφαίρα, Σπύρο του Κώστα Μπαλό – τυπογράφο του ΕΑΜ επί Κατοχής, βασανισμένο και φυλακισμένο τα χρόνια του Εμφυλίου στο νησί και στην Ήπειρο, μέλος της πρώτης Νομαρχιακής Επιτροπής Κέρκυρας του ΚΚΕ μετά τη Χούντα.
Η Γιολάντα Καββαδία (αριστερά) και η Γεωργία Ρούση
Δεν ξεχνάμε καμία – και συνεχίζουμε την ιστορική έρευνα και καταγραφή!
Τις γυναίκες μαχήτριες των αγώνων και του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ, μανάδες, αδελφές, συζύγους αγωνιστών που διώχθηκαν, καταδικάστηκαν σε φυλακίσεις, εξορίστηκαν από το νησί: Γιολάντα Καββαδία. Αγγελική Κοτινά. Αγγελική Κουλούρη. Κατερίνα Κουλούρη. Μαργαρώνα Κουλούρη – ηρωική μάνα των αδελφών μαχητών του ΔΣΕ Θεόδωρου, Γιάννη και Γιώργου Κουλούρη. Αγγελική Μεταξά. Αλεξάνδρα Μεταξά. Μαρία Πάσχου. Γεωργία Ρούση – σύζυγος του εξόριστου αγωνιστή Μάχου Ρούση.
Από αριστερά: (πάνω) Γιάννης Γαζής, Ιάσονας Δεπούντης, Ειρήνη Δενδρινού, (κάτω) Λίλης Δεσύλλας, Περικλής Καλοδίκης, Νίκος Λευτεριώτης, Ερωτόκριτος Μωραϊτης
Δεν ξεχνάμε κανέναν! Συμπληρώνουμε συνεχώς με νέα στοιχεία τις έρευνές μας και μακραίνει ο κατάλογος με τους άντρες και τις γυναίκες που πήραν μέρος σε διάφορα μέτωπα στους αγώνες του λαού της Κέρκυρας!
Δεν ξεχνάμε τους λογοτέχνες και άλλους πνευματικούς ανθρώπους, εκπαιδευτικούς και επιστήμονες του νησιού, που άλλος λιγότερο άλλος περισσότερο στάθηκαν δίπλα στους κομμουνιστές και τους άλλους καταδιωκόμενους λαϊκούς αγωνιστές τα χρόνια του Εμφυλίου: Γιάννης Γαζής – γυμνασιάρχης. Ιάσονας Δεπούντης, Ειρήνη Δενδρινού, Λίλης Δεσύλλας – και οι τρεις λογοτέχνες πρώτης γραμμής. Περικλής Καλοδίκης – φιλόλογος, συντάκτης και εκφωνητής του ραδιοφωνικού σταθμού υποστήριξης του ΔΣΕ. Νίκος Λευτεριώτης – λογοτέχνης και ιστοριοδίφης, συνεργάτης του εμβληματικού σοσιαλιστή συγγραφέα Ντίνου Θεοτόκη. Ερωτόκριτος Μωραΐτης – λόγιος γιατρός, Γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΕΑΜ Κέρκυρας, πατέρας των αγωνιστών Άγγελου και Γιάννη Μωραΐτη.
Τον Ιατρικό Σύλλογο Κέρκυρας για την αλληλεγγύη του το 1949, όπως έκαναν νωρίτερα το Εργατικό Κέντρο και άλλοι λαϊκοί φορείς του νησιού ακόμη και με συγκέντρωση τροφίμων και φαρμάκων, στους μελλοθάνατους αγωνιστές των φυλακών της Κέρκυρας.
Εικονίζονται εδώ οι εξής 15 εκτελεσμένοι τα χρόνια 1947-1949 στο Λαζαρέτο: στην πρώτη σειρά (από αριστερά) Πολύβιος Κολοβός, Κώστας Χριστοφίδης, Δημήτρης Αγιοβλασίτης – Αγιοστρατίτης, Γιώργος Διαβάτης, Κώστας Παπαδόπουλος, στη δεύτερη σειρά Ηλίας Λιάκουρας, Ευγένιος Χαραλαμπίδης, Νίκος Γόδας, Αντώνης Μπέης, Κώστας Μιχαήλ και στην τρίτη σειρά Δημήτρης Ρεμπάπης, Μήτσος Γεωργαντάς, Λευτέρης Τζανετής, Στάθης Ψυλλάκης, Αγάπιος Μπουμπούνας.
Τιμάμε -και όπως έκαναν εκείνοι τότε μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα αναφωνούμε κι εμείς σε κάθε σχετική εκδήλωση προς τιμή τους «Ζήτω ο ελληνικός λαός, Ζήτω το ΕΑΜ, Ζήτω το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας»- όλους τους από κάθε γωνιά της χώρας και μαζί από τα Επτάνησα ακατάβλητους κομμουνιστές και άλλους λαϊκούς αγωνιστές του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας που εκτελέστηκαν στη μαρτυρική νησίδα Λαζαρέτο τα χρόνια 1947-1949, ακόμη και μετά τη συντεταγμένη υποχώρηση του ΔΣΕ, μόνο επειδή δεν αποκήρυσσαν το ΚΚΕ και τον αγώνα του ΔΣΕ ούτε μετά την ήττα του.
Κλίνουμε ευλαβικά το γόνυ στη μνήμη όλων τους.
Στο Λαζαρέτο, εκεί όπου τα χρόνια της Κατοχής ήταν στρατόπεδο συγκέντρωσης αιχμαλώτων και όπου ανάμεσα σε Κερκυραίους, Επτανήσιους και άλλους Έλληνες αντιστασιακούς βρέθηκαν και τέτοιοι ήρωες του λαού μας όπως ο Νίκος Μπελογιάννης, κρατούμενοι όλοι των Ιταλών φασιστών, το αστικό κράτος εκτέλεσε τέτοιες μέρες του μήνα αυτού μετά τη λήξη του ένοπλου Εμφυλίου, τον Σεπτέμβρη του 1949, δώδεκα αγωνιστές του ΚΚΕ και του ΕΑΜ, πολιτικούς δεσμώτες στα κελιά των φυλακών της πόλης όπου λίγα χρόνια νωρίτερα, την περίοδο της μεταξικής δικτατορίας, είχαν φυλακιστεί λαϊκοί ήρωες όπως ο Άρης Βελουχιώτης και ο ίδιος ο Γραμματέας του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης, ενώ άλλοι αργότερα παραδόθηκαν στον ξένο κατακτητή.
Οι νέες ομαδικές και ατομικές εκτελέσεις μετά τη λήξη του ένοπλου Εμφυλίου έγιναν στις 8 του Σεπτέμβρη, στις 16 του Σεπτέμβρη, στις 23 του Σεπτέμβρη και στις 29 του Σεπτέμβρη1949.
Δεν ξεχνάμε κανέναν!
Κώστας Γερμάκης. Θεοφάνης Γιάννου. Ηλίας Δόμτσος. Γιάννης Καρράς. Δημήτρης Λαμπρακόπουλος. Ηλίας Μαστρογιάννης. Νίκος Μελεμένης. Κώστας Μπαλακτάρης. Φίλιππος Μπέλλος. Σπύρος Ντούβας. Νίκος Πελέκης. Κυριάκος Τσιμπρίδης.
Αθάνατοι!
Χάρη και στη δική τους στάση, όλων εκείνων που τότε κι εδώ, όπως σε όλη τη χώρα, δεν έσκυψαν το κεφάλι, υπάρχει σήμερα μία πολιτική δύναμη που δεν υπέγραψε «δήλωση μετάνοιας» στον ιμπεριαλισμό. Συνεχίζει να παλεύει για την κοινωνική απελευθέρωση, πιο ώριμη και πιο έμπειρη, με πολύτιμη παρακαταθήκη τους αγώνες και τις θυσίες των προηγούμενων γενιών. Είναι οργανωτικά και πολιτικά έτοιμη, είναι αποφασισμένη και μπορεί, μαζί με την εργατική τάξη και τον λαό, να πορευτεί κατάλληλα προς τη νίκη.
Η Κέρκυρα από το 1947 είχε μεταβληθεί, όπως έγραφε η «Φωνή του Λαού» του ΕΑΜ Κέρκυρας, σε «στρατόπεδο συγκέντρωσης».
Κρατάμε στη συλλογική μας μνήμη, σαν επιπλέον τίτλο τιμής, τους Επτανήσιους αγωνιστές που εκτελέστηκαν τότε στο Λαζαρέτο.
 Ο Κώστας Μπάλλας |  Επιστολή του Κ. Μπάλλα |
Η Ευγενία Παγουλάτου, κόρη του γεννημένου στα Αργίνια της Κεφαλονιάς κομμουνιστή Κώστα Μπάλλα, που εκτελέστηκε μαζί με άλλους πέντε Κεφαλονίτες και δύο άλλους συναγωνιστές τους χαράματα στις 16 Μάη 1949 και το στερνό τους βράδυ σε θάλαμο μελλοθάνατων μέχρι να χαράξει τραγούδαγαν επτανησιακά τραγούδια, μας είπε την περασμένη Παρασκευή τα εξής λίγα λόγια για όλους εκείνους τους εκτελεσμένους και τον πατέρα της:
«Όσα χρόνια κι αν περάσουν, θα είμαστε περήφανοι για τους ανθρώπους αυτούς. Είμαι περήφανη για όλους και προσωπικά για τον πατέρα μου που ποτέ δεν έκαμε κακό και μόνο καλό έκαμε».
Σε επιστολή προς την οικογένειά του τέσσερις μήνες πριν σταθεί στον τοίχο του Λαζαρέτου, στις 19 Γενάρη 1949, ο Κεφαλονίτης αγωνιστής παρακαλούσε για κάλτσες και εσώρουχα και ζητούσε να μη στενοχωριούνται, να προσέχουν και να μη προδώσουν…
Έτσι είναι, όπως το είχε γράψει η «Φωνή του Λαού» εκείνα τα χρόνια, καταγγέλλοντας τη σύλληψη του Γραμματέα της ΕΠΟΝ Λευκίμμης, Γιώργου Καλογερόπουλου, κατοπινού μαχητή του ΔΣΕ με τους υπόλοιπους συντρόφους του της ομάδας των «16», ο οποίος τότε είχε κατηγορηθεί ως μέλος ομάδας Κερκυραίων που συγκέντρωναν και έστελναν με ειδικές αποστολές τρόφιμα στις μαχόμενες δυνάμεις του ΔΣΕ στα ηπειρωτικά βουνά: «Τίποτα δεν θ’ αλλάξει το δρόμο μας».
* Γραμμές εμπνευσμένες από το Φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή των ημερών 10-11.9.2026 στην Κέρκυρα, συμμεριζόμενοι όσα ειπώθηκαν και παρουσιάστηκαν για αγωνιστικές μορφές και προοδευτικούς ανθρώπους του νησιού τα χρόνια του Εμφυλίου, όταν ο καθοδηγημένος από τις κρατικές αρχές και μεγάλα οικονομικά συμφέροντα τοπικός Τύπος ωρυόταν για τον άοπλο βέβαια «δημοκρατικό στρατό της Κερκύρας» και τον ΔΣΕ. Η εισαγωγική φωτογραφία απεικονίζει την προσφορά λουλουδιών στον βασικό ομιλητή της εκδήλωσης, Θανάση Παφίλη, υψηλόβαθμο στέλεχος του ΚΚΕ.
ΑΛΕΚΟΣ ΚΑΣΤΡΙΝΟΣ
