Την έντονη ανησυχία του για τις εξελίξεις που αφορούν την παραλία του Χαλικούνα στην Κέρκυρα εκφράζει το Πανελλήνιο Κέντρο Οικολογικών Ερευνών (ΠΑΚΟΕ).
Παρότι η περιοχή εντάχθηκε πρόσφατα στις 251 «Απάτητες Παραλίες» της χώρας, η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων ζήτησε την εξαίρεσή της από το συγκεκριμένο καθεστώς προστασίας.
Το ΠΑΚΟΕ, επικαλούμενο καταγγελίες πολιτών και τοπικών φορέων για αυθαίρετες παρεμβάσεις και εμπορική εκμετάλλευση, ζητά την άμεση διενέργεια περιβαλλοντικών ελέγχων και την πλήρη εφαρμογή της νομοθεσίας για τη διαφύλαξη του ευαίσθητου οικοσυστήματος και της λιμνοθάλασσας Κορισσίων.
Ακολουθεί η ανακοίνωση του ΠΑΚΟΕ:
Ο τελευταίος φυσικός θησαυρός της Κέρκυρας στο στόχαστρο
Το ΠΑΚΟΕ εκφράζει την έντονη ανησυχία και αγανάκτησή του, διαμαρτυρόμενο για τις εξελίξεις που αφορούν την παραλία Χαλικούνα στην Κέρκυρα, μία από τις σημαντικότερες περιοχές του δικτύου Natura 2000, η οποία εντάχθηκε με την ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΓΔΠΠ/46152/933 (ΦΕΚ Β΄2646/12-05-2026) στις 251 «Απάτητες Παραλίες» της χώρας, με στόχο την αυστηρότερη προστασία ενός εξαιρετικά ευαίσθητου οικοσυστήματος.
Κι όμως, αντί η Πολιτεία να διασφαλίσει την εφαρμογή του νέου καθεστώτος προστασίας, ξεκίνησε μια συντονισμένη προσπάθεια αποχαρακτηρισμού της περιοχής από φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, προκαλώντας εύλογα ερωτήματα για τα πραγματικά συμφέροντα που εξυπηρετούνται.
Ο Χαλικούνας, μαζί με τη λιμνοθάλασσα Κορισσίων, δεν αποτελεί μια απλή τουριστική περιοχή. Αποτελεί ένα μοναδικό οικοσύστημα υψηλής οικολογικής αξίας, ενταγμένο στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, έναν χώρο ζωτικής σημασίας για τη βιοποικιλότητα, τη διατήρηση σπάνιων ειδών και τη φυσική ισορροπία ολόκληρης της περιοχής.
Στον υδροβιότοπο φιλοξενούνται σημαντικά είδη πτηνών, μεταναστευτικά είδη που βρίσκουν καταφύγιο κατά τη διέλευσή τους, σπάνια φυτά στις αμμοθίνες, ενώ αποτελεί και περιοχή αναπαραγωγής της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta.
Για χρόνια, κάτοικοι της περιοχής, περιβαλλοντικοί φορείς και ενεργοί πολίτες δίνουν έναν δύσκολο αγώνα για να διατηρηθεί ο Χαλικούνας ως ένας από τους τελευταίους πραγματικά φυσικούς και αδόμητους παράκτιους χώρους της Κέρκυρας. Ένας αγώνας απέναντι σε πιέσεις που απειλούν να μετατρέψουν ένα μοναδικό φυσικό κεφάλαιο σε ακόμη μία περιοχή ανεξέλεγκτης τουριστικής εκμετάλλευσης.
Ο χαρακτηρισμός ως «Απάτητη Παραλία» και η νέα πρόκληση προστασίας
Στις 24 Απριλίου 2026, η παραλία Χαλικούνας εντάχθηκε στον κατάλογο των «Απάτητων Παραλιών», μέσω νέας Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Ο χαρακτηρισμός αυτός δεν αποτελεί τυπική διοικητική διαδικασία. Αποτελεί αναγνώριση της ιδιαίτερης οικολογικής, γεωμορφολογικής και αισθητικής αξίας της περιοχής και ένα επιπλέον αναγκαίο «τείχος προστασίας» απέναντι σε δραστηριότητες που μπορούν να καταστρέψουν τις φυσικές λειτουργίες του παράκτιου οικοσυστήματος.
Ανάπτυξη ή προστασία; Το κρίσιμο δίλημμα για το μέλλον του Χαλικούνα
Ωστόσο, αντί η συγκεκριμένη εξέλιξη να αποτελέσει αφορμή για ενίσχυση της προστασίας, προκάλεσε αντιδράσεις από τοπικούς φορείς.
Η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, μέσω ψηφίσματος του Περιφερειακού Συμβουλίου, ζήτησε την εξαίρεση της περιοχής Χαλικούνα από το καθεστώς των «Απάτητων Παραλιών», υποστηρίζοντας ότι η περιοχή ήδη προστατεύεται μέσω της ένταξής της στο δίκτυο Natura 2000.
Το ΠΑΚΟΕ επισημαίνει ότι η ένταξη στο Natura 2000 αποτελεί ένα σημαντικό επίπεδο προστασίας και όχι άλλοθι για χαλάρωση των περιβαλλοντικών περιορισμών.
Το ερώτημα είναι σαφές: Γιατί, αντί να ενισχύεται η προστασία ενός τόσο ευαίσθητου οικοσυστήματος, επιχειρείται η αποδυνάμωση ενός επιπλέον καθεστώτος προστασίας που έχει ακριβώς στόχο τη διατήρηση της φυσικής του ακεραιότητας;
Η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο στην ανάπτυξη. Αντίθετα, η καταστροφή ενός μοναδικού φυσικού πόρου αποτελεί απειλή για το ίδιο το μέλλον μιας περιοχής.
Παράλληλα, σοβαρά ερωτήματα έχουν προκύψει μετά από δημοσιεύματα σχετικά με φερόμενες παραχωρήσεις απλής χρήσης αιγιαλού στην περιοχή μόλις δύο ημέρες μετά την ένταξη του Χαλικούνα στις «Απάτητες Παραλίες».
Εφόσον τα στοιχεία αυτά επιβεβαιωθούν, τίθεται ζήτημα τήρησης της νομιμότητας και συμβατότητας των συγκεκριμένων ενεργειών με το νέο καθεστώς προστασίας.
Ποιος ελέγχει ότι οι διοικητικές αποφάσεις δεν ακυρώνουν στην πράξη την περιβαλλοντική προστασία που η ίδια η Πολιτεία θεσπίζει;
Η ένταξη του Χαλικούνα στις «Απάτητες Παραλίες» αλλάζει τα δεδομένα στην περιοχή, καθώς περιορίζει τη δυνατότητα έντονης εμπορικής εκμετάλλευσης του αιγιαλού. Οι περιορισμοί αυτοί επηρεάζουν όσους είχαν επενδύσει σε ένα μοντέλο ανάπτυξης βασισμένο στη μαζική τουριστική χρήση, όμως προστατεύουν ένα ανεκτίμητο φυσικό κεφάλαιο. Το ερώτημα πλέον είναι ξεκάθαρο: θα επιλεγεί η πρόσκαιρη οικονομική εκμετάλλευση ή η διαφύλαξη ενός μοναδικού οικοσυστήματος που αποτελεί πλούτο για ολόκληρη την κοινωνία;
Η συμβολή του Συλλόγου Φίλων και Προστασίας Περιοχών Natura Νότιας Κέρκυρας
Σημαντική είναι και η συμβολή του Συλλόγου Φίλων και Προστασίας Περιοχών Natura Νότιας Κέρκυρας, ο οποίος έχει αναδείξει επανειλημμένα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η περιοχή.
Ο Σύλλογος έχει επισημάνει διαχρονικές παραβάσεις, όπως αυθαίρετες εγκαταστάσεις, επεμβάσεις στις αμμοθίνες και υπέρμετρη εμπορική εκμετάλλευση του αιγιαλού, που αλλοιώνουν τον φυσικό χαρακτήρα της περιοχής και υποβαθμίζουν το ευαίσθητο οικοσύστημα, θέτοντας σε κίνδυνο τη βιοποικιλότητα και τη μακροπρόθεσμη περιβαλλοντική ισορροπία, ενώ υπογραμμίζει ότι ο χαρακτηρισμός του Χαλικούνα ως «Απάτητης Παραλίας» αποσκοπεί στην ουσιαστική ενίσχυση της προστασίας του οικοσυστήματος, χωρίς να περιορίζει την ελεύθερη πρόσβαση και κολύμβηση των πολιτών.
Καταγγελίες πολιτών για περιβαλλοντικές πιέσεις και ανάγκη άμεσων ελέγχων
Το ΠΑΚΟΕ έχει λάβει σειρά αναφορών και καταγγελιών από πολίτες που δραστηριοποιούνται για την προστασία της περιοχής. Οι καταγγελίες αυτές αναδεικνύουν μια εικόνα αυξανόμενων πιέσεων σε έναν χώρο εξαιρετικά υψηλής περιβαλλοντικής ευαισθησίας.
Μεταξύ άλλων αναφέρονται:
• ανάπτυξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων μέσα σε μια ευαίσθητη παράκτια ζώνη,
• προβλήματα στη διαχείριση αποβλήτων,
• πιθανή απόρριψη υγρών αποβλήτων στο θαλάσσιο περιβάλλον,
• διαρροές από ηλεκτρογεννήτριες πάνω στην άμμο,
• ανεπαρκής συλλογή απορριμμάτων,
• κυκλοφορία οχημάτων και τετρακίνητων οχημάτων πάνω στους αμμόλοφους,
• καταστροφή σπάνιας αμμοθινικής βλάστησης,
• κίνδυνος καταστροφής φωλιών της Caretta caretta,
• χρήση φωτιάς και ψησίματος σε περιοχές αυξημένης οικολογικής ευαισθησίας.
Το ΠΑΚΟΕ υπογραμμίζει ότι οι παραπάνω αναφορές αποτελούν καταγγελίες πολιτών και απαιτούν άμεσο και ουσιαστικό έλεγχο από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Η απουσία ελέγχων σε μια προστατευόμενη περιοχή δεν αποτελεί ουδέτερη στάση. Δημιουργεί συνθήκες όπου οι παραβάσεις μπορούν να παγιωθούν και το φυσικό περιβάλλον να υποστεί μη αναστρέψιμες ζημιές.
Παράλληλα, το ΠΑΚΟΕ έχει ενημερωθεί για ευρύτερα προβλήματα διαχείρισης λυμάτων στην Κέρκυρα, με αναφορές για πιθανές επιβαρύνσεις του θαλάσσιου περιβάλλοντος κατά την τουριστική περίοδο.
Η κατάσταση αυτή απαιτεί άμεσους ελέγχους, πραγματική διαφάνεια και εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας χωρίς εξαιρέσεις.
Το ΠΑΚΟΕ ζητά:
Την άμεση διενέργεια ολοκληρωμένων περιβαλλοντικών ελέγχων στην περιοχή Χαλικούνα – Λιμνοθάλασσα Κορισσίων.
Την πλήρη εφαρμογή του καθεστώτος προστασίας των «Απάτητων Παραλιών».
Τον έλεγχο όλων των παραχωρήσεων, αδειοδοτήσεων και δραστηριοτήτων στην περιοχή.
Την προστασία των αμμοθινών, της άγριας ζωής και των περιοχών αναπαραγωγής της Caretta caretta.
Την πλήρη δημοσιοποίηση κάθε σχεδίου ανάπτυξης ή επενδυτικής παρέμβασης που αφορά την περιοχή.
Ο Χαλικούνας είναι φυσικός πλούτος και όχι πεδίο ανεξέλεγκτης εκμετάλλευσης
Είναι ένας ζωντανός υδροβιότοπος. Ένα καταφύγιο ζωής. Ένα οικοσύστημα που δεν μπορεί να θυσιαστεί στον βωμό πρόσκαιρων οικονομικών συμφερόντων.
Η κοινωνία έχει δικαίωμα να γνωρίζει:
Ποιος προστατεύει πραγματικά τον Χαλικούνα και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη αν ένα μοναδικό οικοσύστημα χαθεί για πάντα;
Το ΠΑΚΟΕ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την υπόθεση, να συλλέγει στοιχεία και να προχωρήσει σε κάθε νόμιμη ενέργεια που απαιτείται για την προστασία αυτού του μοναδικού φυσικού πλούτου.
