Με μια ηχηρή διαφοροποίηση από το κυβερνητικό αφήγημα των «ήρεμων νερών», ο Νίκος Δένδιας έστειλε μήνυμα ετοιμότητας για την προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. Η τοποθέτηση του υπουργού Εθνικής Άμυνας προκάλεσε την άμεση αντίδραση της αντιπολίτευσης, ενώ το Μέγαρο Μαξίμου επιχείρησε να εντάξει τις δηλώσεις σε μια ενιαία εθνική στρατηγική, απορρίπτοντας τα σενάρια περί εσωτερικού ρήγματος.
Σαφείς αποστάσεις από την κυρίαρχη ρητορική περί παρατεταμένης ηρεμίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις έλαβε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, κατά την τοποθέτησή του στο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών. Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν συμμερίζεται το αισιόδοξο αφήγημα των «ήρεμων νερών», υπογραμμίζοντας ότι η στάση της Αθήνας παραμένει προσηλωμένη στην αποτροπή και την υπεράσπιση των συνόρων.
Ο κ. Δένδιας τόνισε ότι η Ελλάδα δεν προβάλλει καμία διεκδίκηση έναντι της Τουρκίας, ωστόσο κατέστησε σαφές ότι η χώρα είναι υποχρεωμένη από το Σύνταγμα να απαντήσει σε οποιαδήποτε αμφισβήτηση των δικαιωμάτων της. Αναφερόμενος στις πληροφορίες για ενδεχόμενη νομοθετική θεσμοθέτηση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» από την Άγκυρα, ο υπουργός σημείωσε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε μονομερή ενέργεια που θα δοκίμαζε τις αντοχές της τρέχουσας διπλωματικής προσέγγισης.
Παράλληλα, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας προειδοποίησε για τον κίνδυνο του «τουρκοκεντρισμού», της τάσης δηλαδή να ερμηνεύονται όλες οι αμυντικές κινήσεις της χώρας αποκλειστικά μέσω του πρίσματος των σχέσεων με τη γείτονα. Στο πλαίσιο αυτό, διευκρίνισε ότι η μετακίνηση των συστημάτων Patriot από την Κάρπαθο δεν σχετιζόταν με την τουρκική απειλή, αλλά με την ανάγκη αντιμετώπισης πυραυλικών κινδύνων από το Ιράν, τονίζοντας ότι η απόφαση ήταν αμιγώς ελληνική και επιχειρησιακή.
Η στάση του Μεγάρου Μαξίμου
Η τοποθέτηση του Νίκου Δένδια προκάλεσε την άμεση αντίδραση του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη, ο οποίος επιχείρησε να υποβαθμίσει τις εντυπώσεις περί διαφωνίας στο εσωτερικό του υπουργικού συμβουλίου. Ο κ. Μαρινάκης σημείωσε ότι η δήλωση του υπουργού Άμυνας συνάδει με τα καθήκοντά του και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι μιας ευρύτερης στρατηγικής που χαράσσεται από το ΚΥΣΕΑ υπό τον πρωθυπουργό.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, ο διάλογος με την Τουρκία δεν συνεπάγεται υποχωρητικότητα ή αφέλεια. Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση υπηρετεί τη γραμμή μιας ισχυρής Ελλάδας που σέβεται το διεθνές δίκαιο, ενώ απέδωσε τα θετικά αποτελέσματα της εξωτερικής πολιτικής προσωπικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Με αυτόν τον τρόπο, το Μαξίμου θέλησε να δείξει ότι δεν υπάρχει απόκλιση, αλλά μια κατανομή ρόλων μεταξύ των μελών της κυβέρνησης.
Ωστόσο, η κυβερνητική πλευρά αναγκάστηκε να πάρει θέσεις και για τις εσωκομματικές επικρίσεις, όπως αυτές που διατυπώθηκαν από τον Αντώνη Σαμαρά. Ο κ. Μαρινάκης απέρριψε τις αιτιάσεις για την απόσυρση των Patriot, ενώ πήρε αποστάσεις από δηλώσεις του βουλευτή Άγγελου Συρίγου, ο οποίος είχε αφήσει να εννοηθεί ότι η μετακίνηση των συστημάτων έγινε μετά από τουρκικό αίτημα προς το ΝΑΤΟ. Ο εκπρόσωπος χαρακτήρισε την απόφαση αμιγώς επιχειρησιακή, αποκλείοντας κάθε εμπλοκή της Τουρκίας.
Πυρά από την αντιπολίτευση για έλλειψη στρατηγικής
Η διαφοροποίηση Δένδια έδωσε το έναυσμα στο ΠΑΣΟΚ να εξαπολύσει σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης, κάνοντας λόγο για «μεγαλοπρεπές άδειασμα» του πρωθυπουργού από τον υπουργό του. Ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Κώστας Τσουκαλάς, υποστήριξε ότι η χώρα στερείται εθνικής στρατηγικής, καθώς ο πρωθυπουργός επενδύει στον κατευνασμό, ενώ ο υπουργός Άμυνας δηλώνει ότι δεν πίστεψε ποτέ στο αφήγημα των «ήρεμων νερών».
Από την πλευρά του, ο ευρωβουλευτής Νίκος Φαραντούρης δήλωσε ότι το κυβερνητικό αφήγημα καταρρέει σαν χάρτινος πύργος. Σημείωσε ότι την ώρα που η Τουρκία ετοιμάζεται να θεσμοθετήσει τη «Γαλάζια Πατρίδα», η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται διχασμένη, με τον υπουργό Άμυνας να αποκαλύπτει την επιπολαιότητα των προηγούμενων επενδύσεων στη λογική της ηρεμίας.
Το ΠΑΣΟΚ συνέδεσε τις εξελίξεις αυτές με την ανάγκη για πολιτική αλλαγή, υποστηρίζοντας ότι η διαφωνία μεταξύ των κορυφαίων στελεχών της κυβέρνησης για τα εθνικά θέματα καθιστά την κατάσταση επικίνδυνη. Η αντιπολίτευση ζητά πλέον ξεκάθαρες απαντήσεις για το αν υπάρχει ενιαία γραμμή στην εξωτερική πολιτική ή αν οι δηλώσεις Δένδια αποτελούν προοίμιο εσωκομματικών εξελίξεων στη Νέα Δημοκρατία.
Το βλέμμα στην τουρκική εθνοσυνέλευση
Η πολιτική αντιπαράθεση στην Αθήνα εξελίσσεται ενώ η προσοχή παραμένει στραμμένη στις κινήσεις της Άγκυρας τον ερχόμενο Ιούνιο. Η πιθανότητα κατάθεσης νομοσχεδίου στην τουρκική εθνοσυνέλευση που θα ενσωματώνει τις αναθεωρητικές βλέψεις της Τουρκίας στο εσωτερικό της δίκαιο αποτελεί το κρίσιμο ορόσημο για τη συνέχεια του διαλόγου.
Η ελληνική κυβέρνηση δηλώνει ότι παρακολουθεί στενά τις διαρροές και τα δημοσιεύματα, αποφεύγοντας ωστόσο να προδικάσει το τελικό κείμενο. Η στάση αυτή, που χαρακτηρίστηκε από το Μαξίμου ως «ψύχραιμη και χωρίς ψευτοπατριωτικές κορώνες», βρίσκεται πλέον υπό την αυστηρή κριτική τόσο της εσωκομματικής πτέρυγας της ΝΔ όσο και της αντιπολίτευσης, με τις δηλώσεις Δένδια να λειτουργούν ως καταλύτης για τη δημόσια συζήτηση περί των ορίων του ελληνοτουρκικού διαλόγου.
