Με βαθιά συγκίνηση και σεβασμό τελέστηκε την Πέμπτη 25 Σεπτεμβρίου, στο ιστορικό νησί Βίδο το καθιερωμένο ετήσιο μνημόσυνο για τους Σέρβους στρατιώτες που άφησαν την τελευταία τους πνοή στο φιλόξενο καταφύγιό τους, την Κέρκυρα, κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η ιερή αυτή τελετή, που προσελκύει κάθε χρόνο πλήθος Σέρβων, αποτελεί ζωντανή απόδειξη της ακατάλυτης φιλίας που ενώνει την Ελλάδα και τη Σερβία, καθώς και υπόμνηση του ανεξίτηλου αποτυπώματος που άφησαν οι δεσμοί αλληλεγγύης και αδελφοσύνης των δύο λαών.
Η Σερβική Κυβέρνηση τίμησε την τελετή στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, με την παρουσία του Πρωθυπουργού Djuro Macut και κορυφαίων μελών του Υπουργικού Συμβουλίου – του Υπουργού Άμυνας Bratislav Gasic, της Υπουργού Εργασίας Milica Djurdjevic Stamenkovski και του Υφυπουργού Εργασίας Zoran Antić – επιβεβαιώνοντας με τον πιο εύγλωττο τρόπο το βάθος του σεβασμού και της ιστορικής μνήμης.
Ο Δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων, Στέφανος Πουλημένος, στον χαιρετισμό του, τόνισε μεταξύ άλλων:
«Η σχέση μας με τη Σερβία δεν έμεινε στο παρελθόν· έχει διάρκεια και σφρίγος. Η ίδρυση του Σερβικού Μουσείου στην Κέρκυρα, οι αδελφοποιήσεις με πόλεις όπως το Βελιγράδι, το Νόβισαντ, το Κρούσεβατς, η ετήσια παρουσία μαθητών από τη Σερβία στον τόπο μας – όλα αυτά μαρτυρούν ότι η φιλία μας δεν είναι μια ιστορική σκιά, αλλά μια πραγματικότητα ζωντανή και σταθερή. Μια φιλία που δεν στηρίχθηκε ποτέ σε συμφέροντα, αλλά σε αλληλεγγύη και σε κοινή μοίρα.»
Εκ μέρους του Δήμου παρευρέθηκαν επίσης ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Νίκος Βραδής και ο Αντιδήμαρχος Καθαριότητας Παντελής Γιαννούλης.
Την κορυφαία αυτή τελετή τίμησαν ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων Γιάννης Τρεπεκλής, ο Δήμαρχος Βόρειας Κέρκυρας Γιώργος Μαχειμάρης, ο σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων, της Αστυνομίας, του Λιμενικού και της Πυροσβεστικής, της Σερβικής Πρεσβείας, των Σερβικών Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και πλήθος πολιτών που απέδωσαν τιμή στους πεσόντες ήρωες.
Το Βίδο παραμένει τόπος προσκυνήματος, ιστορικής μνήμης και συναισθηματικού δεσμού ανάμεσα στις δύο χώρες.
Ο Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας & Διαποντίων Νήσων εκφράζει τον σεβασμό και την αιώνια ευγνωμοσύνη του στη μνήμη των πεσόντων και συνεχίζει πιστά να τιμά και να αναδεικνύει το ιερό αυτό μνημείο, το οποίο ενώνει καρδιές και λαούς.
ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ
ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΝΤΙΩΝ ΝΗΣΩΝ
ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΠΟΥΛΗΜΕΝΟΥ
ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΝΗΜΗΣ ΤΩΝ ΣΕΡΒΩΝ ΠΟΛΕΜΙΣΤΩΝ
Αγαπητοί φίλοι,
Κάθε χρόνο, εδώ, στο νησί που γνώρισε το μεγαλείο και την οδύνη της Ιστορίας, στεκόμαστε μπροστά στο μαυσωλείο των Σέρβων στρατιωτών. Δεν είναι μια τυπική στάση. Είναι μια σιωπηλή δέηση και ταυτόχρονα μια φωνή δυνατή, που μας υπενθυμίζει ότι η Ιστορία δεν γράφεται με ανέμελους θριάμβους, αλλά με αίμα, με πόνο, με δάκρυα και με την ακατάλυτη δύναμη της αλληλεγγύης.
Η Κέρκυρα δεν κράτησε μόνο τα οστά των Σέρβων στρατιωτών, κράτησε την ψυχή ενός ολόκληρου λαού. Κράτησε το βαρύ φορτίο μιας πατρίδας που εξορίστηκε και βρήκε για λίγο καταφύγιο στο νησί μας. Εδώ, στα κύματά μας, ακούστηκαν οι θρήνοι, οι προσευχές, τα τραγούδια της εξορίας. Εδώ, στον άνεμο του Ιονίου, ακούστηκε η φωνή της Σερβίας που πάλεψε να μην χαθεί.
Η πορεία των Σέρβων από τον Βορρά ως τα λιμάνια της Αδριατικής υπήρξε μια αληθινή Οδύσσεια. Ξεριζωμός, πείνα, κακουχία, χειμώνες ανελέητοι, θάνατος σε κάθε βήμα. Κι όμως, μέσα σε αυτόν τον Γολγοθά, οι Σέρβοι κράτησαν τη φλόγα της ελπίδας. Όπως είπε ο μεγάλος σας ποιητής Μάτιγια Μπέτσεβιτς: «Η πατρίδα είναι ό,τι πονά, ό,τι χάνεται, ό,τι μένει στην καρδιά όταν όλα τα άλλα χαθούν».
Κι όταν, τον Γενάρη και τον Φλεβάρη του 1916, περισσότεροι από 150.000 στρατιώτες και πολίτες αποβιβάστηκαν στο νησί μας, η Κέρκυρα άνοιξε τις αγκαλιές της. Δεν τους είδε ως ξένους, μα σαν αδέρφια κουρασμένα από έναν δύσκολο δρόμο. Στις προκυμαίες μας κατέφθασαν όχι μόνο οι πληγές και τα δάκρυα, αλλά και η ελπίδα να ξαναγεννηθεί ένα κράτος.
Κι η ελπίδα αυτή έγινε πράξη. Στα Γουβιά, στον Ύψο, στη Στρογγυλή, στον Άγιο Ματθαίο, παντού όπου έστησαν στρατόπεδα, οι Σέρβοι έστησαν ταυτόχρονα τη ζωή από την αρχή. Άνοιξαν σχολεία για τα παιδιά, τύπωσαν εφημερίδες, συγκρότησαν συλλόγους.
Για δύο ολόκληρα χρόνια, η Κέρκυρα έγινε η προσωρινή πρωτεύουσα της Σερβίας. Στο Δημοτικό μας Θέατρο χτυπούσε η καρδιά της εξόριστης Βουλής. Στο ξενοδοχείο «Bella Venezia» συνεδρίαζε η Κυβέρνηση. Στα σοκάκια μας, στους κήπους μας, στις παραλίες μας, βλάστησε ξανά η ελπίδα ενός λαού που αρνήθηκε να χαθεί.
Αυτή η συμβίωση δεν ήταν απλώς φιλοξενία, ήταν αδελφοσύνη. Δεν ήταν μόνο η τροφή, οι καινούργιες στολές, η περίθαλψη, ήταν το ανθρώπινο βλέμμα, το χέρι που στήριξε τον πληγωμένο, το χαμόγελο που έγινε φιλία. Από τότε, οι Λαοί μας πορεύονται μαζί, με αμοιβαίο σεβασμό και εμπιστοσύνη.
Χιλιάδες τάφοι σε όλη την κερκυραϊκή γη στέκουν ακόμη και μιλούν για το μέγεθος της θυσίας. Το 1936, όταν ανεγέρθηκε το μαυσωλείο στη νησίδα Βίδο, τα οστά των Σέρβων πολεμιστών συγκεντρώθηκαν εδώ. Μα περισσότερο από τα οστά, συγκεντρώθηκε η μνήμη. Και η μνήμη αυτή δεν είναι απλή ανάμνηση. Είναι δύναμη που μας διδάσκει, είναι φλόγα που μας φωτίζει, είναι θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομούμε την κοινή μας πορεία. Ο Γιάννης Ρίτσος έγραφε: «Αν σώσουμε τη μνήμη, σώζουμε το μέλλον».
Η σχέση μας με τη Σερβία δεν έμεινε στο παρελθόν, έχει διάρκεια και σφρίγος. Η ίδρυση του Σερβικού Μουσείου στην Κέρκυρα, οι αδελφοποιήσεις με πόλεις όπως το Βελιγράδι, το Νόβισαντ, το Κρούσεβατς, η ετήσια παρουσία μαθητών από τη Σερβία στον τόπο μας, όλα αυτά μαρτυρούν ότι η φιλία μας δεν είναι μια σκιά ιστορική, αλλά μια πραγματικότητα ζωντανή και σταθερή. Μια φιλία που δεν στηρίχθηκε ποτέ σε συμφέροντα, αλλά σε αλληλεγγύη και σε κοινή μοίρα.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι Λαοί μας στάθηκαν πάντοτε στην ίδια πλευρά της Ιστορίας. Στα δύσκολα χρόνια της δουλείας, στις φλόγες των Βαλκανικών πολέμων, στα σκοτεινά χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Έλληνες και οι Σέρβοι υπερασπίστηκαν μαζί τις ίδιες αξίες: την ελευθερία, την αξιοπρέπεια, την ειρήνη.
Μοιραστήκαμε την αγωνία, μα μοιραστήκαμε και τη νίκη, γιατί ξέραμε ότι ο ένας Λαός αντλεί δύναμη από τον άλλον. Ο Σεφέρης είχε πει: «Όπου και να ταξιδέψω, η Ελλάδα με πληγώνει». Έτσι κι εσείς, κουβαλάτε μέσα σας τον ίδιο καημό, τον ίδιο πόθο: η πατρίδα, όσο κι αν εξορίζεται, δεν χάνεται ποτέ.
Σήμερα, από αυτόν τον τόπο που έγινε σταθμός ιστορίας και ανθρωπιάς, η Κέρκυρα στέλνει ξανά μήνυμα ελπίδας: μήνυμα φιλίας, συνεργασίας, αδελφοσύνης. Σε μια εποχή γεμάτη προκλήσεις, οι Λαοί μας αποδεικνύουν ότι οι δοκιμασίες μπορούν να γίνουν γέφυρες, ότι ο πόνος μπορεί να γεννήσει αλληλεγγύη, ότι η μνήμη δεν είναι βάρος, αλλά φως για το μέλλον.
Αγαπητοί φίλοι,
Σήμερα δεν στεκόμαστε απλώς μπροστά σε ένα μνημείο, στεκόμαστε μπροστά στην Ιστορία. Και την Ιστορία δεν την τιμάμε με λόγια που χάνονται στον άνεμο, την αναλαμβάνουμε ως ευθύνη. Ευθύνη να κρατήσουμε ζωντανό τον δεσμό Ελλάδας και Σερβίας, να τον ενδυναμώσουμε, να τον παραδώσουμε πιο δυνατό στα παιδιά μας. Ευθύνη να ονειρευτούμε μια Ευρώπη χωρίς αποκλεισμούς, μια πατρίδα των Λαών, όπου η Σερβία θα έχει τη θέση που της αξίζει.
Ας ακουστεί, λοιπόν, από αυτόν τον ιερό τόπο το διαχρονικό μήνυμα:
Η αλληλεγγύη ανάμεσα στους λαούς είναι δύναμη που νικά την οδύνη, που υπερβαίνει τα σύνορα, που χαράζει δρόμους ειρήνης και ελπίδας.
Με σεβασμό στη μνήμη των ηρώων, με αγάπη στην ιστορική αλήθεια και με βαθιά πίστη στη φιλία Ελλάδας και Σερβίας, σας καλωσορίζω για μια ακόμη φορά στην Κέρκυρα.
Σας ευχαριστώ.
