…Δεν μπορούσαν να μιλήσουν ούτε καν με τα αντικείμενα. Γιατί στα κελιά τους δεν υπήρχαν αντικείμενα, δεν υπήρχε τίποτε. Ξάπλωναν πάνω στο παγωμένο τσιμέντο, αλαφιάζονταν από κάθε τρίξιμο της καγκελόπορτας, κάθε ήχο στρατιωτικής μπότας, που μπορεί να σήμαινε γι’ αυτούς έναν ακόμη κύκλο βασανιστηρίων. (Από τον Πρόλογο του Εδουάρδο Γκαλεάνο στο βιβλίο των Τουπαμάρος, Ροσενκόφ & Ουιδόμπρο “Ημερολόγιο Φυλακής”)
Το 1973, στην Ουρουγουάη, οι αντάρτες Τουπαμάρος -πήραν το όνομα τους από τον Τουπάκ Αμάρου, τον Ίνκα (1738-1781) ο οποίος ηγήθηκε μίας μεγάλης εξέγερσης κατά των Ισπανών στο Περού- ένα Κίνημα για την Λαϊκή Συμμετοχή, έχουν χάσει τον πόλεμο με τον στρατό και η δικτατορία κυβερνάει τη χώρα σύμφωνα με το «Σχέδιο Κόνδορας» της CIA των Η.Π.Α.
Οι τρεις φυλακισμένοι αντάρτες Τουπαμάρος του βιβλίου, είναι οι Mujica (Πέπε), Rosenkof και Huidobro, συνελήφθησαν από τις δυνάμεις καταστολής το 1972, υπεβλήθησαν σε άγρια βασανιστήρια και παρέμειναν έγκλειστοι με μια κουκούλα συνεχώς στο κεφάλι για δεκατρία περίπου χρόνια, σε διάφορα στρατόπεδα και φυλακές της χώρας. Αυτοί και επτά ακόμη ηγετικά στελέχη των Τουπαμάρος έγιναν αντικείμενο του πιο ακραίου σαδισμού της δικτατορίας.
Το 1985 η δικτατορία του στρατηγού Γκρεγκόριο «Γκόγιο» Άλβαρες κατέρρευσε. Ο δικτάτορας Άλβαρες συλλαμβάνεται, μόλις το 2007, για τα εγκλήματα που διέπραξε εναντίον των λαϊκών αγωνιστών και δύο χρόνια αργότερα καταδικάστηκε σε κάθειρξη 25 ετών. Η Ουρουγουάη μπαίνει σε μια κανονικότητα προσπαθώντας να κλείσει τις πληγές που δημιούργησε η αμερικανοκίνητη δικτατορία με το περιβόητο «Σχέδιο Κόνδορας» που αφορούσε τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.
Ο Χοσέ Αλμπέρτο (Πέπε- Μουχίκα Κορδάνο) είναι πρόεδρος της Ουρουγουάης από το 2010 έως το 2015, διάστημα στο οποίο κατάφερε να πετύχει έναν κοινωνικονομικό άθλο που ασφαλώς ονειρεύονταν να πετύχουν ο Τσε Γκεβάρα και ο Σαλβαδόρ Αλιέντε και αρκετοί άλλοι λαϊκοί αγωνιστές για τους λαούς τους, αλλά τους πρόλαβε μια σφαίρα made in USA.
Ο Jose “Pepe” Mujica, ο πιο φτωχός πρόεδρος στον κόσμο, ζούσε πάντα στο ίδιο μικρό σπίτι με ένα υπνοδωμάτιο, σε μία μικρή φάρμα έξω από το Μοντεβίδεο, μαζί με τη γυναίκα του Lucia Toplansky, και αυτή αντάρτισσα των Τουπαμάρος, με 13 χρόνια επίσης στην απομόνωση την περίοδο της δικτατορίας, μέλος και η ίδια της Γερουσίας και αντιπρόεδρος της Ουρουγουάης και μαζί με τη Μανουέλα, την σκυλίτσα του και παρκαρισμένο ένα παμπάλαιο Volkswagen, το σκαθάρι του.
Ο Πέπε δεν είχε ποτέ χρέη, δάνεια και τραπεζικές αποταμιεύσεις, κατηγορώντας μάλιστα το τραπεζικό σύστημα ως το μεγαλύτερο έγκλημα! Το 90% της προεδρικής μηνιαίας αποζημίωσης του το κατέθετε στο ταμείο ανέγερσης της Κοινωνικής Κατοικίας! Οπισθοδρομικός ο Πέπε σε σχέση με πολλούς «δικούς» μας πολιτικούς «σωτήρες» με τα δεκάδες ιδιόκτητα σπίτια, τα καταστήματα, τα οικόπεδα, τα κότερα, τις καταθέσεις εμφανείς και αφανείς σε νησιά και εξωτικούς παραδείσους.
Αυτόν δεν κατάφερε να τον οξειδώσει η «υγρασία» της εξουσίας. Αντιθέτως έλεγε και το έκανε πράξη πως: «Όταν σε εκλέγει η πλειοψηφία για ένα αξίωμα, τότε πρέπει να ζεις σαν την πλειοψηφία, όχι σαν τη μειοψηφία…».
Υλοποιώντας ένα εναλλακτικό μοντέλο ανάπτυξης ανέβασε το ΑΕΠ σε επίπεδα ρεκόρ νικώντας την φτώχεια, ενισχύοντας τους ευάλωτους, αναδιανέμοντας τον νέο παραγόμενο πλούτο. Η Ουρουγουάη απέκτησε ενεργειακή αυτάρκεια, παράγοντας το 95% της ηλεκτρικής ενέργειας που χρειάζεται από ανανεώσιμες πηγές.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του έως το 2015, ο Πέπε Μουχίκα εφάρμοσε πολιτικές και προγράμματα με στόχο την κοινωνική ενσωμάτωση και την πρόνοια. Ο νόμος για τον γάμο των ομοφυλόφιλων, που ψηφίστηκε το 2013, ήταν ένας από τους πρώτους στη Λατινική Αμερική.
Το Plan Juntos επικεντρώθηκε στη βελτίωση των συνθηκών στέγασης των φτωχότερων οικογενειών, ενώ η συνέχιση του Plan de Equidad διατήρησε την οικονομική στήριξη των νοικοκυριών με ευάλωτα παιδιά.
Η κυβέρνηση Μουχίκα διαφοροποίησε τις παραγωγικές προτεραιότητες επενδύοντας στη γεωργία, γεγονός που ενίσχυσε τη θέση της Ουρουγουάης ως εξαγωγέα τροφίμων. Μια άλλη πρωτοποριακή πρωτοβουλία, παγκοσμίως, ήταν η νομιμοποίηση της παραγωγής του εμπορίου και της κατανάλωσης κάνναβης το 2013.
Προχθές, Τρίτη, ο πρόεδρος των φτωχών Πέπε Μουχίκα έφυγε από τη ζωή στα 89 του νικημένος από τον καρκίνο. Επιθυμία του να ταφεί κάτω το μεγάλο δέντρο της σεκόγιας που φύτεψε αυτός πριν πολλά χρόνια στο κήπο του, εκεί που έχει ταφεί και η Μανουέλα, η αγαπημένη του σκυλίτσα. «Εκεί δίπλα θέλω να ταφώ» άφησε την έγνοια στην αντάρτισσα γυναίκα του.
Καλό ταξίδι Τουπαμάρο, Πέπε Μουχίκα. Ο πλανήτης στερείται πια από μια μεγάλη καρδιά και από ένα ανοικτό μυαλό, σπάνια και τα δύο στην εποχή των τεράτων…
