Ολοκληρώθηκε η πιο σύντομη θητεία πρωθυπουργού στην ιστορία της Βρετανίας. Η Λιζ Τρας υπέβαλε την παραίτησή της μετά από 6 εβδομάδες. Τι προηγήθηκε.
Την παραίτησή της απο τη θέση της πρωθυπουργού της Βρετανίας ανακοίνωσε η Λιζ Τρας.
Σε ανακοίνωση που έκανε η ίδια έξω απο την Νταουνινγκ Στριτ ανέφερε πως πρόκειται να παραιτηθεί από την πρωθυπουργία μετά από μια ταραγμένη θητεία 45 ημερών, κατα την οποία έχασε δύο βασικούς υπουργούς και έχασε την εμπιστοσύνη σχεδόν όλων των δικών της βουλευτών.
Η παραίτηση έρχεται στον απόηχο της ανακοίνωσης του οικονομικού της προγράμματος που προκάλεσε τριγμούς στις αγορές και δίχασε το Συντηρητικό κόμμα.
Μιλώντας έξω από το πρωθυπουργικό γραφείο, στη Ντάουνινγκ Στριτ, η Τρας παραδέχθηκε ότι δεν μπορεί να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε όταν συμμετείχε στην κούρσα διαδοχής, έχοντας χάσει την εμπιστοσύνη του κόμματός της.
“Αναγνωρίζω, ωστόσο, δεδομένης της κατάστασης, ότι δεν μπορώ να εκπληρώσω την εντολή με βάση την οποία εξελέγην από το Συντηρητικό κόμμα. Ως εκ τούτου μίλησα στον βασιλιά για να τον ενημερώσω ότι παραιτούμαι από τη θέση του επικεφαλής του Συντηρητικού κόμματος”, δήλωσε η Τρας.
“Σήμερα το πρωί, συναντήθηκα με τον πρόεδρο της Επιτροπής 1922 Γκράχαμ Μπρέιντι. Συμφωνήσαμε ότι θα υπάρξει μια εκλογή ηγεσίας που θα ολοκληρωθεί εντός της επόμενης εβδομάδας. Αυτό θα διασφαλίσει ότι παραμένουμε σε ένα μονοπάτι εκπλήρωσης των δημοσιονομικών μας σχεδίων και ότι διατηρούμε την οικονομική σταθερότητα και εθνική ασφάλεια της χώρας μας”.
Η διαδικασία εκλογής νέας ηγεσίας θα ολοκληρωθεί εντός της επόμενης εβδομάδας.
Λίγα λεπτά μετά την ανακοίνωση της παραίτησης της πρωθυπουργού, ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας ζήτησε την άμεση προκήρυξη εκλογών.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Guardian, της Mirror και του BBC, ο Τζέρεμι Χαντ δεν θα είναι υποψήφιος για την ηγεσία των Τόρις.
Τι προηγήθηκε
Η χθεσινή ψηφοφορία για το fracking (την απαγόρευση δηλαδή της αμφιλεγόμενης μεθόδου υδραυλικής ρωγμάτωσης για την εξόρυξη σχιστολιθικού φυσικού αερίου) αποδείχτηκε ιδιαίτερα επεισοδιακή, με την πρόταση των Εργατικών να καταψηφίζεται.
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας της, η Τρας αποδοκιμάστηκε πολλές φορές μέσα στο κοινοβούλιο, ειδικά όταν δήλωνε πως “είμαι μαχήτρια”, πράγμα που χρειάστηκε να επαναλάβει αρκετές φορές για να ακουστεί, μέσα σε γιουχαΐσματα, χλευαστικά σχόλια και έντονες επικρίσεις που είχαν “σκεπάσει” τη φωνή της.
Η κυβέρνηση της Λιζ Τρας κέρδισε την ψηφοφορία με 326 ψήφους έναντι 230, ωστόσο, όπως αναφέρει το BBC, 40 Συντηρητικοί βουλευτές απείχαν από την ψηφοφορία.
Αξίζει να σημειωθεί πως ο Κρις Μπράιαντ από το Εργατικό Κόμμα, είπε ότι είδε τους βουλευτές των Τόρις να “εκφοβίζονται” κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας: “Υπήρχαν πολλά μέλη των Συντηρητικών που ήταν εντελώς αβέβαιοι για το αν τους επιτρεπόταν να ψηφίσουν την πρόταση των Εργατικών”.
Η ρωγμή στους Τόρις έγινε ακόμη πιο βαθιά μετά την παραίτησή της υπουργού Εσωτερικών, Σουέλα Μπράβερμαν, έπειτα από μόλις 43 ημέρες στη θέση, για να γίνει η υπουργός με τη μικρότερη θητεία από το 1834!
Στην επιστολή της προς την Τρας, την οποία η παραιτηθείσα υπουργός Εσωτερικών δημοσιοποίησε μέσω Twitter, η Σουέλα Μπράβερμαν παραδέχτηκε ότι έστειλε επίσημο έγγραφο μέσω του προσωπικού της e-mail, παραβιάζοντας τους κανόνες ασφαλείας της κυβέρνησης. “Έκανα λάθος, αποδέχομαι την ευθύνη και παραιτούμαι”.
Ωστόσο, εξέφρασε “σοβαρές ανησυχίες” σχετικά με την προσήλωση της κυβέρνησης Τρας στην υλοποίηση των προεκλογικών της δεσμεύσεων. Μεταξύ άλλων, υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση “αθέτησε βασικές υποσχέσεις”, αναφέροντας ειδικότερα την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης.
Η παραίτηση της Σουέλα Μπράβερμαν -η οποία διεκδίκησε την ηγεσία των Συντηρητικών στην εσωκομματική διαδικασία για τη διαδοχή του Μπόρις Τζόνσον- λίγες ημέρες μετά την απομάκρυνση του υπουργού Οικονομικών Κουάζι Κουάρτενγκ, προκάλεσε νέους κλυδωνισμούς στην κυβέρνηση της Βρετανίδας πρωθυπουργού.
Οι 6 εβδομάδες στη θέση της Πρωθυπουργού
Τι συνέβη όμως από την ημέρα που ορκίστηκε πρωθυπουργός; Το ΑΠΕ ΜΠΕ κατέγραψε την παραμονή της στην πρωθυπουργία εδω και 45 μέρες. Ακολουθούν τα βασικά γεγονότα από τότε που ανήλθε στην εξουσία.
6 Σεπτεμβρίου
Η Τρας έγινε επισήμως πρωθυπουργός αφού συνάντησε τη βασίλισσα Ελισάβετ Β’, η οποία της ζήτησε να σχηματίσει νέα κυβέρνηση.
8 Σεπτεμβρίου
Απέναντι στην εκτόξευση του κόστους ενέργειας, η Λιζ Τρας ανακοινώνει στο Κοινοβούλιο το ‘πάγωμα’ των τιμών για τους ιδιώτες και τις επιχειρήσεις. Η ανακοίνωσή της επισκιάστηκε από τον θάνατο της Ελισάβετ, με την πολιτική ζωή να σταματά για τις 10 ημέρες εθνικού πένθους.
23 Σεπτεμβρίου
Ο υπουργός Οικονομικών Κουάζι Κουάρτερνγκ ανακοινώνει έναν ‘μίνι προϋπολογισμό’ για την ενίσχυση της ανάπτυξης, βασιζόμενο σε μειώσεις φόρων δεκάδων δισεκατομμυρίων λιρών, χρηματοδοτούμενες από το χρέος.
Στις χρηματοοικονομικές αγορές επικρατεί πανικός. Στις 26 του μήνα, όταν άνοιξαν και πάλι οι αγορές, η λίρα κατακρημνίστηκε σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο.
28 Σεπτεμβρίου
Μπροστά στον πανικό των αγορών, η Τράπεζα της Αγγλίας ανακοινώνει ότι παρεμβαίνει επειγόντως στην αγορά ομολόγων απέναντι σε έναν «σημαντικό κίνδυνο για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα του Ηνωμένου Βασιλείου».
29 Σεπτεμβρίου
Το ινστιτούτο ερευνών YouGov ανακοινώνει προβάδισμα 33 μονάδων για τους αντιπολιτευόμενους Εργατικούς, κάτι που έχει να καταγραφεί από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, δύο χρόνια πριν τις βουλευτικές εκλογές.
3 Οκτωβρίου
Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου του Συντηρητικού κόμματος, που σημαδεύτηκε από διαφωνίες και εντάσεις, η Λιζ Τρας και ο Κουάζι Κουάρτενγκ εξαναγκάζονται στην πρώτη τους αναδίπλωση: ανακαλούν την κατάργηση του υψηλότερου φορολογικού συντελεστή για τα εισοδήματα.
5 Οκτωβρίου
«Το κατάλαβα, σας άκουσα», δήλωσε η Τρας στο συνέδριο του κόμματος. «Ανάπτυξη, ανάπτυξη, ανάπτυξη», επαναλαμβάνει χωρίς να καθησυχάζει τους σκεπτικιστές στο κόμμα της ούτε τις νευρικές αγορές.
12 Οκτωβρίου
Η Τρας αποκλείει, ενώπιον των βουλευτών της, κάθε μείωση των δημόσιων δαπανών, υποσχόμενη παράλληλα να διατηρήσει τις μειώσεις φόρων, εντείνοντας τις αμφιβολίες για την πολιτική της.
13 Οκτωβρίου
Μέλη του Συντηρητικού κόμματος αναφέρουν μια λίστα με ονόματα που κυκλοφορεί για την αντικατάσταση της Τρας στη Ντάουνινγκ Στριτ.
Από την Ουάσινγκτον, όπου συμμετέχει στις ετήσιες συνεδριάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο Κουάζι Κουάρτενγκ εμφανίζεται σίγουρος ότι και οι δύο τους θα είναι στη θέση τους σε ένα μήνα.
14 Οκτωβρίου
Ο Κουάρτενγκ, που επέστρεψε εσπευσμένα στο Λονδίνο, αποπέμφθηκε και αντικαταστάθηκε από τον Τζέρεμι Χαντ, πρώην υποψήφιο στην κούρσα διαδοχής για την Ντάουνινγκ Στριτ.
Η Λιζ Τρας συγκαλεί συνέντευξη Τύπου όπου επαναλαμβάνει μηχανικά ότι θέλει να ολοκληρώσει την αποστολή της, δέχεται τέσσερις ερωτήσεις και αναχωρεί βιαστικά μετά από οκτώ λεπτά.
Εκεί ανακοινώνει μια νέα ανατροπή, εγκαταλείποντας τη διατήρηση στο 19% του φορολογικού συντελεστή για τις επιχειρήσεις που θα αυξηθεί στο 25% όπως προέβλεπε η προηγούμενη κυβέρνηση.
17 Οκτωβρίου
Ο Τζέρεμι Χαντ, ο τέταρτος κατά σειρά υπουργός Οικονομικών από την αρχή της χρονιάς, ανακοινώνει την ακύρωση σχεδόν του συνόλου των μέτρων του οικονομικού προγράμματος της Λιζ Τρας.
Η ίδια εκπροσωπείται στο Κοινοβούλιο για να απαντήσει σε ερωτήσεις της αντιπολίτευσης γι’ αυτή την πολιτική. «Όχι δεν κρύβεται πίσω από ένα γραφείο», δήλωσε η Πένι Μόρντοντ, η υπουργός που την εκπροσώπησε, ενώ ορισμένοι βουλευτές φώναζαν «παραίτηση».
Η ίδια η Τρας αναγνώρισε «λάθη» σε συνέντευξή της αργά το βράδυ στο BBC και ζήτησε «συγγνώμη» αλλά απέκλεισε την περίπτωση να παραιτηθεί, επικαλούμενη το «εθνικό συμφέρον».
19 Οκτωβρίου
«Είμαι μαχήτρια όχι ρίψασπις», δήλωσε η Λιζ Τρας σε συνεδρίαση του Κοινοβουλίου.
Η υπουργός της επί των Εσωτερικών Σουέλα Μπάβερμαν παραιτείται. Εξηγεί ότι απέστειλε από το προσωπικό της e-mail ένα επίσημο έγγραφο για τη μεταναστευτική πολιτική σε συνάδελφό της στο Κοινοβούλιο. «Έκανα λάθος, αποδέχομαι την ευθύνη και παραιτούμαι», έγραψε η ίδια στην επιστολή παραίτησή της, ένα σαφές μήνυμα προς την Τρας, που παραμένει στη θέση της.
Το βράδυ, επικράτησε χάος στο Κοινοβούλιο με αφορμή την ψηφοφορία για το fracking, που η κυβέρνηση ήθελε να μετατρέψει σε τεστ εμπιστοσύνης.
