Ο Υπουργός Πολιτικής Προστασίας έδωσε τη δική του απάντηση στον επικεφαλής της Ελληνικής Λύσης στην ερώτησή του για την αποτίμηση των ζημιών που προκάλεσε ο “Μπάλλος” στην Κέρκυρα και αντιμετώπιση των εξ’ αιτίας του καταστροφών.
Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΥ
ΘΕΜΑ: «Αποτίμηση των ζημιών που προκάλεσε ο “Μπάλλος” στην Κέρκυρα και αντιμετώπιση των εξ’ αιτίας του καταστροφών»
Κύριοι, κύριοι Υπουργοί,
Σύμφωνα με ενημέρωση από κατοίκους της Κέρκυρας και σύμφωνα με αναρτήσεις σε ιστοσελίδες του Διαδικτύου, σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης οδήγησε το νησί της Κέρκυρας το πέρασμα της πρόσφατης κακοκαιρίας «Μπάλλος». Δρόμοι μετατράπηκαν σε ποτάμια που κατέκλυσαν σπίτια και καταστήματα, ενώ αναφέρεται ότι κατέρρευσαν γέφυρες, ότι σε κάποια σημεία υποχώρησε το οδόστρωμα, ότι χείμαρροι πλημμύρισαν, παρασύροντας στο πέρασμά τους αυτοκίνητα και ανθρώπινες ζωές, καθώς και ότι κινδύνεψαν και πνίγηκαν πολλά ζώα. Η σωτήρια παρέμβαση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας της Κέρκυρας προέκυψε κατόπιν πλειάδας κλήσεων, αφορώντας από άντληση υδάτων και κοπή δέντρων έως διάσωση και μεταφορά σε ασφαλή σημεία κατοίκων του νησιού. Τα περισσότερα προβλήματα εντοπίστηκαν στη Μέση και σε χωριά της Νότιας Κέρκυρας, με επίκεντρο τα Μωραΐτικα και τη Μεσογγή και ιδιαίτερα, στις περιοχές των πρώην Δήμων Κερκυραίων, Αχιλλείων, Παρελίων και Μελιτειέων. Η γέφυρα της Άφρας κατέρρευσε, με συνέπεια να αποκλειστούν πολλά χωριά της Μέσης Κέρκυρας, ενώ κατέστη μη προσβάσιμος ο επαρχιακός δρόμος προς το Νοσοκομείο της Κέρκυρας. Κλειστοί, επίσης, παρέμειναν δρόμοι, όπως ο δρόμος στον Ποταμό, στο ύψος της γέφυρας, καθώς και η Εθνική Oδός Γύρου – Αχιλλείου και η Επαρχιακή Οδός Κέρκυρας-Λευκίμμης, από την περιοχή Πέραμα ως την περιοχή Μπενίτσες, λόγω κατολισθήσεων βράχων.
Με δεδομένα όλα τα παραπάνω,
Ερωτώνται οι κ. κ. Υπουργοί:
1. Ποια είναι η έως τώρα αποτίμηση των καταστροφών, που προκάλεσε στην Κέρκυρα η κακοκαιρία «Μπάλλος», κατά τις αρμόδιες τοπικές δημόσιες Υπηρεσίες, των οποίων ευθύνη είναι να καταγράψουν τις συνέπειες της σχετικής κακοκαιρίας και να προβούν στις ενέργειες αποκατάστασης αυτών;
2. Ποιες είναι οι προτεραιότητες των Αρμοδίων Τοπικών Υπηρεσιών, όσον αφορά στην αποκατάσταση των ζημιών και πότε αναμένεται οι γέφυρες που κατέρρευσαν και ανηκέστως επλήγησαν να επισκευαστούν και να αποδοθούν εκ νέου στην τοπική κοινωνία;
3. Υπάρχουν προγραμματισμένα αντιπλημμυρικά έργα για τη Νότια Κέρκυρα εν εξελίξει και ποια είναι αυτά;
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Σε απάντηση της ανωτέρω Ερώτησης και κατά το μέρος που μας αφορά ως Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, σας γνωρίζουμε ότι:
Ο ρόλος της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας συνδέεται κυρίως με τον συντονισμό των φορέων που εμπλέκονται σε έργα, δράσεις και μέτρα πρόληψης, όσο και ετοιμότητας για την αντιμετώπιση πλημμυρικών φαινομένων. Επίσης, αφορά σε δράσεις αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών, αλλά και για την άμεση/βραχεία διαχείριση των συνεπειών τους, με στόχο την αποκατάσταση της καθημερινής λειτουργίας περιοχών που έχουν περιέλθει σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, εξαιτίας έντονων καιρικών φαινομένων και πλημμυρών.
Στο ανωτέρω πλαίσιο, σε γενικό επίπεδο, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, εξέδωσε το υπ’ αριθ. 7767/30-10-2019 (ΑΔΑ: ΨΕΓΥ46ΜΚ6Π-ΕΙΖ) έγγραφό της «Σχέδιο δράσεων Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση κινδύνων από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων», με συντονιστικές οδηγίες προς όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για τη λήψη προληπτικών μέτρων για την αντιμετώπιση κινδύνων από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων, καθώς και για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών που μπορεί να προκύψουν από πλημμύρες.
Επίσης, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, εξέδωσε το Γενικό Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Άμεσης/Βραχείας Διαχείρισης των Συνεπειών από την Εκδήλωση Πλημμυρικών Φαινομένων με την κωδική ονομασία «ΔΑΡΔΑΝΟΣ», το οποίο διαβίβασε με υπ’ αριθ. 8794/06-12-2019 (ΑΔΑ: ΨΓΚΟ46ΜΤΛΒ-Φ04) έγγραφό της σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Σκοπός του ανωτέρω σχεδίου είναι η άμεση και συντονισμένη απόκριση των εμπλεκόμενων Φορέων σε Κεντρικό, Περιφερειακό και Τοπικό επίπεδο
για την υλοποίηση προπαρασκευαστικών μέτρων και δράσεων πολιτικής προστασίας που συμβάλλουν στην ετοιμότητα του ανθρώπινου δυναμικού και των μέσων για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και την άμεση/βραχεία διαχείριση των συνεπειών από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων.
για την αποτελεσματική αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων και την άμεση διαχείριση των συνεπειών τους, με δράσεις που αποβλέπουν στην προστασία της ζωής, της υγείας και της περιουσίας των πολιτών, καθώς και στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, των πλουτοπαραγωγικών πηγών και των υποδομών της χώρας.
Σε συνέχεια της έκδοσης του ανωτέρω Γενικού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Άμεσης/Βραχείας Διαχείρισης των Συνεπειών από την Εκδήλωση Πλημμυρικών Φαινομένων με την κωδική ονομασία «Δάρδανος», η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, προς διευκόλυνση και επιτάχυνση του έργου των Δήμων στην σύνταξη των αντίστοιχων τοπικών σχεδίων, προχώρησε στην σύνταξη και έκδοση Πρότυπου Υποδείγματος Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Άμεσης/Βραχείας Διαχείρισης Συνεπειών από την Εκδήλωση Πλημμυρικών Φαινομένων για Δήμους (υπ. αριθ. 6511/01-09-2020 έγγραφο).
Επιπρόσθετα, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, προς διευκόλυνση των δράσεων πολιτικής προστασίας των Δήμων και Περιφερειών, για ζητήματα που αφορούν τον καθαρισμό και την αστυνόμευση των υδατορεμάτων, αλλά και για τη διευκρίνιση ζητημάτων αναφορικά με τη συντήρηση αντιπλημμυρικών έργων και την αποκατάσταση ζημιών σε υποδομές (αντιπλημμυρικά έργα, κλπ) εξέδωσε το υπ. αρ. 7187/07-10-2019 έγγραφο με θέμα
«Διευκρινίσεις αναφορικά με τα αντιπλημμυρικά έργα, την οριοθέτηση υδατορεμάτων, τον καθαρισμό και την αστυνόμευση υδατορεμάτων και την δρομολόγηση έργων και δραστηριοτήτων άμεσης αντιμετώπισης συνεπειών από πλημμυρικά φαινόμενα».
Για την αντιμετώπιση των εκτάκτων αναγκών και τη διαχείριση των συνεπειών που προέκυψαν από έντονα καιρικά φαινόμενα (ισχυρές βροχοπτώσεις, πλημμύρες) που εκδηλώθηκαν στις 14 και 15 Αυγούστου του 2021 σε περιοχές της Κέρκυρας, ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 25 και της παρ. 2 περ. β΄ του άρθρου 30 και κατόπιν σχετικών αιτημάτων της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, κήρυξε με την υπ. αρ 9211/15-10-2021 (ΑΔΑ: 9ΡΚ346ΝΠΙΘ-6Φ3) Απόφαση την Περιφερειακή Ενότητα της Κέρκυρας, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας.
Η καταγραφή και η προστασία των καμένων εκτάσεων, η εκτέλεση έργων και εργασιών δασοτεχνικής διευθέτησης χειμάρρων, όπως επίσης και προγραμματισμού, μελέτης και εκτέλεσης αντιπλημμυρικών και αντιδιαβρωτικών έργων (κορκοδέματα, κλαδοπλέγματα, κορμοδιαφράγματα, αυλακώσεις κτλ) σε δάση και δασικές εκτάσεις που η φυσική τους βλάστηση πρόσφατα έχει καταστραφεί από πυρκαγιές, αποτελούν αρμοδιότητα των κατά τόπους Δασικών Υπηρεσιών που υπάγονται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Θέματα που αφορούν στην μελέτη, ανάθεση και εκτέλεση έργων διευθέτησης/αντιπλημμυρικής προστασίας και εργασιών συντήρησης ρυθμίζονται με το άρθρο 7 του ν. 4258/2014 (Α΄ 94). Συγκεκριμένα, οι Υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς επίσης και οι υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών και οι αρμόδιες Υπηρεσίες της Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή της Περιφέρειας, μπορεί να μελετούν και να εκτελούν έργα διευθέτησης / αντιπλημμυρικής προστασίας και εργασίες συντήρησης σε υδατορέματα ή να τα αναθέτουν, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
Με απόφαση του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης, οι ανωτέρω αρμοδιότητες- μελέτης, ανάθεσης και εκτέλεσης έργων διευθέτησης/αντιπλημμυρικής προστασίας και εργασίες συντήρησης, μπορεί να ανατίθενται στους οικείους Ο.Τ.Α. Α΄ βαθμού, στις οικείες Περιφερειακές Ενότητες και οικείες Περιφέρειες, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 7 του ν. 4258/2014.
Θέματα που αφορούν την αξιολόγηση και τη διαχείριση των κινδύνων πλημμύρας, βάσει των οποίων θα πρέπει να δρομολογούνται τα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, ρυθμίζονται με την Κ.Υ.Α.Η.Π.31822/1542/Ε103/10/20-07-2010 (ΦΕΚ 1108/Β΄/2010), με φορέα υλοποίησης την Γενική Διεύθυνση Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η αρμοδιότητα καθαρισμού και αστυνόμευσης των ρεμάτων και των απαλλοτριωμένων χώρων παρά τα ρέματα σύμφωνα με το άρθρο 224 του ν. 4555/2018 (Α΄ 133), ανήκει αποκλειστικά στην Περιφέρεια, ήδη από την 19-07-2018 οπότε και δημοσιεύτηκε ο σχετικός Νόμος.
Η αρμοδιότητα συντήρησης και καθαρισμού των όμβριων υδάτων, ανήκει στον φορέα που είναι υπεύθυνος για τη συντήρηση του αντίστοιχου οδικού δικτύου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ.Β.2 της υπό στοιχεία Δ17α/06/52/ΦΝ443/20-03-2007 (Β΄398) υπουργικής απόφασης.
Επιπλέον, θέματα που αφορούν στον σχεδιασμό και στην κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων μέσω χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αποτελεί αρμοδιότητα των Περιφερειών.
Ζητήματα που συνδέονται με την αποκατάσταση των ζημιών σε υποδομές ανήκουν στο φορέα λειτουργίας και συντήρησης. Θέματα που αφορούν την χρηματοδότηση των ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού για την πρόληψη και αντιμετώπιση ζημιών και καταστροφών που προκαλούνται από θεομηνίες, αποτελούν αρμοδιότητα του Υπουργείου Εσωτερικών.
Θέματα καταγραφής και αποζημιώσεων, από καταστροφές που προκαλούνται από πλημμύρες και έντονες βροχοπτώσεις στο ζωικό κεφάλαιο, ρυθμίζονται από τον Κανονισμό Ασφάλισης Ζωικού Κεφαλαίου του ΕΛΓΑ (Β΄1669).
Τέλος, ζητήματα που συνδέονται με θέματα Κρατικής Αγωγής και Αποκατάστασης από Φυσικές Καταστροφές, αποτελούν αρμοδιότητα του αρμόδιου Υφυπουργού στον Πρωθυπουργό για θέματα Κρατικής Αρωγής και Αποκατάστασης από φυσικές Καταστροφές.
