Ένα ζωντανό κομμάτι της ΕΛΜΕ Κέρκυρας, η Ενωτική Αγωνιστική Κίνηση, και ένα άλλο ζωντανό κομμάτι της μαχόμενης εκπαίδευσης, το περιοδικό Σελιδοδείκτης, ενώνουμε τις δυνάμεις μας. Οργανώνουμε μια εκδήλωση στην Κέρκυρα, με θέμα Τεχνητή Νοημοσύνη και Εκπαίδευση, την Τρίτη 11 Νοεμβρίου 2025, ώρα 7μμ, στο Πολύτεχνο. Μετά από μια σύντομη περουσίαση του περιοδικού, ο κεντρικός μας ομιλητής, Έκτορας – Ξαβιέ Δελαστίκ, πανεπιστημιακός ερευνητής και αρθρογράφος, θα ανοίξει την συζήτηση με την πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία του, με τίτλο: Απομυθοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη.
Προφανώς η λεγόμενη τεχνητή νοημοσύνη (εμπορική ονομασία που καλύπτει τους τομείς του έξυπνου προγραμματισμού, των συστημάτων μηχανικής μάθησης και των νευρωνικών δικτύων) βρίσκεται στην αιχμή των σύγχρονων τεχνολογικών εξελίξεων. Γίνεται τόσος λόγος γι΄ αυτήν, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και θέμα της μόδας… Επιβάλλεται, επομένως, μια κριτική αναφορά σε αυτήν, στο τι είναι, τι δεν είναι και γιατί είναι, καθώς επίσης και στην σχέση της με την εκπαίδευση.
Ο Σελιδοδείκτης, περιοδικό και ιστοσελίδα, οσονούπω κλείνει εννιά χρόνια ζωής. Για τα δεκάχρονά του, λοιπόν, η συντακτική επιτροπή αποφάσισε να ξεκινήσει έναν κύκλο παρουσιάσεων του περιοδικού ανά την Ελλάδα. Ειδικά στην Κέρκυρα, αποφασίσαμε να συνδυάσουμε την παρουσίαση του περιοδικού με μια προβολή του αφιερώματος του τρέχοντος τεύχους, το οποίο τιτλοφορείται «Τεχνητή Νοημοσύνη και Εκπαίδευση».
Ο Σελιδοδείκτης αγκαλιάζει την εκπαίδευση, όλες τις βαθμίδες της κι όλα τα σχετιζόμενα με αυτήν θέματα, υπό ένα γενικότερο κοινωνικό και πολιτικό πρίσμα. Αυτό φαίνεται με μια πρώτη ματιά, τόσο από τον τίτλο του, Σελιδοδείκτης για την εκπαίδευση και την κοινωνία, όσο και από την ποικιλία των δημοσιευμάτων του, που περιλαμβάνουν θέματα καθαρά εκπαιδευτικά, αλλά και κοινωνικά, ιστορικά, κριτική βιβλίου, θεάτρου και κινηματογράφου, σχόλια για ζητήματα της επικαιρότητας, αλλά και ανάδειξη της πρωτογενούς λογοτεχνικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας συναδέλφων εκπαιδευτικών και μελών/ομάδων που ανήκουν στη σχολική κοινότητα (ενδεικτικά αναφέρουμε την ειδική έκδοση – ένθετο του φθινοπώρου 2024, με τίτλο Οι εκπαιδευτικοί γράφουν λογοτεχνία).
Με βάση το ιδρυτικό κείμενο του περιοδικού, βλέπουμε ότι διακηρυγμένος στόχος του είναι η ενίσχυση και ανάπτυξη του αντιηγεμονικού, κριτικού λόγου για το σχολείο και τη μόρφωση σε μια εποχή καπιταλιστικής κρίσης και ριζικής αντιδραστικής ανασυγκρότησης των θεσμών, άρα και του σχολείου. Το περιοδικό επιδιώκει να αρθρώνει θεωρητικό, πολιτικό και συνδικαλιστικό λόγο από την σκοπιά του εκπαιδευτικού κινήματος απέναντι στην κυρίαρχη αστική εκπαιδευτική πολιτική, όπως αυτή εκφράζεται σε διαφορετικά επίπεδα, τόσο στρατηγικών επιλογών όσο και πεδίων εφαρμογής τους: επίπεδο υπερεθνικό (ΕΕ, ΟΟΣΑ), εθνικό (κυβερνητικές αποφάσεις, ιεραρχική πυραμίδα εφαρμογής τους), τοπικό (του λεγόμενου τοπικού κράτους), αλλά και σε επίπεδο εκπαιδευτικής και σχολικής καθημερινότητας.
Για εμάς, τους εκπαιδευτικούς, οι συνθήκες της καθημερινής μας πάλης, πολιτικής και συνδικαλιστικής, αλλά και του εκπαιδευτικού μας ρόλου γίνονται ολοένα και απαιτητικότερες. Οφείλουμε να απαντάμε καθημερινά στα πάντα, από υποχρηματοδότηση, ιδιωτικοποιήσεις, επίθεση στο βιοτικό μας επίπεδο, εντεινόμενο αυταρχισμό μέχρι αξιολόγηση-κατηγοριοποίηση σχολείων και εκπαιδευτικών, καταργήσεις σχολείων και συμπτύξεις τμημάτων, ρευστοποίηση των γνωστικών αντικειμένων, στοχοποίηση από τα καθεστωτικά παπαγαλάκια και τόσα άλλα. Είναι πολύ σημαντικό, λοιπόν, να μην χάνουμε από τα μάτια μας την αναγκαία και ζωογόνο ενότητα ανάμεσα στη θεωρία και στην πράξη· να μην συνθλιβόμαστε ανάμεσα στη σκύλα του «αριστερόστροφου» ακαδημαϊσμού από τη μία πλευρά και τη χάρυβδη του βραχυπρόθεσμου συνδικαλιστικού αμυντισμού από την άλλη.
Έχουμε επείγουσα ανάγκη να κρατηθούμε όρθιοι/ες στις καθημερινές δύσκολες συνθήκες, να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας και την κριτική μας ματιά, να υπερβούμε τα διλήμματα που, εκ των πραγμάτων, μάς τίθενται, προς την σταθερή κατεύθυνση της συνολικής μορφωτικής και κοινωνικής χειραφέτησης. Μέγιστη προϋπόθεση για όλα τα παραπάνω είναι η συμμετοχή μας στην άρθρωση και στην εκφορά ενός ευρύτερου προγραμματικού λόγου που αφορά ακριβώς το όραμα της μορφωτικής και κοινωνικής χειραφέτησης. Έτσι νοηματοδοτούμε την ύπαρξή μας, προσωπική και επαγγελματική, αποδυναμώνουμε τις εκστρατείες εκφοβισμού και διώξεων, ορθώνουμε ανάστημα απέναντι στον ρόλο του διεκπεραιωτή εντολών που προσπαθούν συστηματικά να μας επιβάλλουν τα καθεστωτικά επιτελεία. Πρωτοβουλίες όπως αυτή του Σελιδοδείκτη, αλλά και άλλων εκπαιδευτικών εντύπων (ενδεικτικά αναφέρουμε εδώ το ιστορικό εκπαιδευτικό περιοδικό Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης) έρχονται να βοηθήσουν στην συλλογική μας ενδυνάμωση και αυτομόρφωση.
Σε δύσκολες εποχές και συνθήκες ταιριάζουν οι ρηξικέλευθες μορφωτικές, πολιτιστικές, πολιτικές και κινηματικές πρωτοβουλίες (τα ιστορικά ανάλογα πολλά, από την ίδρυση των αντιφασιστικών μετώπων μέχρι την ίδρυση του Θεάτρου Τέχνης επί Κατοχής και την συλλογική αυτομόρφωση των πολιτικών κρατουμένων). Τον σκοπό αυτό υπηρετεί και η εκδήλωσή μας.
