Αντιδράσεις από πολλούς φορείς της Κέρκυρας έχει προκαλέσει το ενδεχόμενο ακόμα και οριστικής αναστολής λειτουργίας της ιστορικής σαπωνοποιίας Πατούνη το οποίο αποκάλυψε χθες ο ίδιος ο εκπρόσωπος της επιχείρησης Απόστολος Πατούνης.
Ηχηρότερη παρέμβαση αυτή του Τεχνικού Επιμελητηρίου, το οποίο υπογραμμίζει ότι η βιοτεχνία της οικογένειας Πατούνη αποτελεί τον τελευταίο εκπρόσωπο της ακμαίας το 19ο και τις αρχές του 20 αιώνα βιομηχανίας της Κέρκυρας, εκφράζοντας την έντονη ανησυχία του για την εξέλιξη αυτή, ενώ ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Κέρκυρας σημειώνει ότι αλγεινή εντύπωση και έντονο προβληματισμό προξενεί η αντιφατική (κατά τον επιεικέστερο χαρακτηρισμό) στάση της Ελληνικής Πολιτείας.
Χαρακτηριστική είναι και η φράση που χρησιμοποιούν οι δάσκαλοι της Κέρκυρας, οι οποίοι τονίζουν πως “η ιστορία του τόπου μας δεν πρέπει να γίνεται έρμαιο μισθωτικών διαφορών”.
Τοπογραφικό της δεκαετίας του ΄30
Το ΤΕΕ έδωσε στη δημοσιότητα ακόμα και τοπογραφικό διάγραμμα (φωτογραφία) με το οποίο απεικονίζεται η σαπωνοποιία στη θέση που και σήμερα βρίσκεται στο Σαρόκο, αποδεικνύοντας και με αυτό το έγγραφο την ιστορικότητα της υπεραιωνόβιας βιοτεχνικής εγκατάστασης.
Ας σημειωθεί ότι Σαπωνοποιία έχει τις ρίζες της στην πρώτη ελληνική σαπωνοποιία που ιδρύθηκε στη Ζάκυνθο το 1850. Το 1891 η δραστηριότητα της οικογένειας επεκτείνεται στην Κέρκυρα, κτίζοντας το συγκεκριμένο σαπωνοποιείο στην οδό Αβραμίου (σήμερα Ι. Θεοτόκη) στο Σαρόκο, το οποίο αποτελούσε και το πρώτο εμπορικό κέντρο στην πόλη της Κέρκυρας. Η επιχείρηση λειτουργεί με τους τρόπους και τις μεθόδους που λειτουργούσε και τότε, παράγοντας παραδοσιακό κερκυραϊκό πράσινο σαπούνι από ελαιόλαδο με πολλές εξαγωγές στην Ιαπωνία και δεκκάδες ρεπορτάζ και αφιερώματα σε έντυπα και τηλεοπτικούς σταθμούς ολόκληρου του κόσμου.
Παράλληλα, ο χώρος αποτελεί ένα αυθεντικό, εν λειτουργία μνημείο προβιομηχανικής αρχαιολογίας, μοναδικό στο είδος του, με υψηλή προσέλευση επισκεπτών και εκπαιδευτικών εκδρομών, (ενδεικτικά για το 2009,υπολογίζονται ότι επισκέφτηκαν το σαπωνοποιείο 2500 τουρίστες περίπου και 14 καταγεγραμμένες εκπαιδευτικές ομάδες).
Η Zougla.gr έδωσε πανελλαδική δημοσιότητα στο θέμα αναδημοσιεύοντας το ρεπορτάζ του CorfuPress.com
ΤΕΕ: Να διασωθεί η Σαπωνοποιία
“Η «Σαπωνοποιία Πατούνη» αποτελεί τον τελευταίο εκπρόσωπο της Βιομηχανίας της Κέρκυρας, που άκμασε από τον 19ο αιώνα έως σχετικά πρόσφατα και ένα από τα ελάχιστα εργοστάσια του είδους στον κόσμο, που διαθέτουν παλαιό και σύγχρονο εξοπλισμό και εξακολουθούν να λειτουργούν με την αρχική μέθοδο παραγωγής και την ίδια τεχνογνωσία”, υπογραμμίζει σε ανακοίνωσή του το ΤΕΕ προσθέτοντας ότι το κτίριο στο οποίο στεγάζεται διαθέτει αξιόλογα μορφολογικά και αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά των κτισμάτων της εποχής του.
Μάλιστα, ισχυρά επιχειρήματα προς τούτο κατέθεσε το ΤΕΕ σε παρέμβασή του το 2008 προς το Υπουργείο Πολιτισμού, στην προσπάθεια (που τελικά επιτεύχθηκε) για να τον χαρακτηρισμό της «Σαπωνοποιίας Πατούνη» ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου.
Το Τεχνικό Επιμελητήριο, που είχε την πρωτοβουλία και κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες και όχι μόνο, για την ένταξη της παλαιάς πόλης της Κέρκυρας στα μνημεία της Unesco, εκφράζει την ανησυχία του για την εξέλιξη και καλεί όλους τους αρμόδιους φορείς αλλά και τα εμπλεκόμενα μέρη, να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διάσωση της «Σαπωνοποιίας Πατούνη» με τον εξοπλισμό της.
Σύλλογος Περιβάλλοντος: Ποια «αυτοκρατορία» αντεπιτίθεται;
Αλγεινή εντύπωση και έντονο προβληματισμό προξενεί η αντιφατική (κατά τον επιεικέστερο χαρακτηρισμό) στάση της Ελληνικής Πολιτείας έναντι της τελευταίας όρθιας, λειτουργούσας κερκυραϊκής βιομηχανικής επιχείρησης: της Σαπωνοποιΐας Πατούνη, υπογραμμίζει ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Κέρκυρας σε ανακοίνωση πυο υπογράφει ο πρόεδρός της Αριστοτέλης Κοσκινάς. Επισημαίνει, δε, ότι ο βιομηχανικός χώρος και το συνεχόμενο με αυτόν κατάστημα κηρύσσονται διατηρητέα με Υπουργική Απόφαση που δημοσιεύεται στο ΦΕΚ 288 της 11/7/2008.
Ο περιβαλλοντικός σύλλογος επισημαίνει ότι η έκδοση από το Μονομελές Πρωτοδικείο και η εκτέλεση (χωρίς να παρασχεθεί η αιτηθείσα αναβολή) μίας έξωσης, συνεπεία καταγγελίας της σύμβασης μίσθωσης, από συνιδιοκτήτες του μισθίου, αποστερεί από τη Σαπωνοποιΐα το κατάστημα: “Δυσκολεύει έτσι καταφανώς την ομαλή συνέχιση της λειτουργίας της κατά το πνεύμα και το γράμμα της προ 2ετίας απόφασης κήρυξής της σε μνημείο. Σημειωτέον ότι εφόσον η ανωτέρω κήρυξη του μνημείου παραμένει σε ισχύ, και επιτάσσει τη συνέχιση λειτουργίας, στον ίδιο χώρο, με τον ίδιο “in situ” (κατά χώραν, ενσωματωμένο στο ακίνητο) εξοπλισμό, της ίδιας επιχείρησης, η άσκηση του δικαιώματος καταγγελίας της σύμβασης ενοικίασης μετά 12ετία εγείρει εύλογα ζητήματα καταχρηστικότητας”.
Και προσθέτει: “Δεν είναι μυστικό ότι συγκεκριμένα ιδιωτικά συμφέροντα αντιστρατεύονται επί σειρά ετών, παντί τρόπω και σθένει, τη κήρυξη και (στη πράξη) τη διάσωση της Σαπωνοποιΐας Πατούνη. Και θα εθελοτυφλούσαμε εάν αγνοούσαμε ότι στο τέλος αυτού του εγχειρήματος «αξιοποίησης» (το ποιόν της οποίας χαρακτηριστικά εικονογραφεί η κατάσταση, εξαιρουμένης της Σαπωνοποιΐας, του κτηρίου) φιγουράρουν τα οράματα της «ανοικοδόμησης»”.
Ο Σύλλογος Περιβάλλοντος ζητά από την ελληνική πολιτεία, σε εφαρμογή της υπουργικής απόφασης που τη δεσμεύει ως Νόμος κατά το δόγμα του «κράτους δικαίου», να προσδιορίσει τη εύλογη αποζημίωση των θιγόμενων από την εν λόγω απόφαση – προχωρώντας σε διαδικασία απαλλοτρίωσης του ακινήτου υπέρ τρίτου, και εν προκειμένω υπέρ της προστατευόμενης Σαπωνοποιΐας Πατούνη: “Κάθε άλλη, στη πράξη παρελκυστική, πρακτική, εγείρει ζητήματα αστικής αλλά και ποινικής ευθύνης των αρμόδιων και υπόλογων κρατικών λειτουργών”.
Και ο Σύλλογος Δασκάλων
Ανακοίνωση με αφορμή τον κίνδυνο κλεισίματος της «Σαπωνοποιίας Πατούνη» εξέδωσε και ο Σύλλογος Δασκάλων Κέρκυρας, ο οποίος επισημαίνει πως η «Σαπωνοποιία Πατούνη» εδώ και 150 χρόνια εξακολουθεί να παράγει χειροποίητο σαπούνι με παραδοσιακές μεθόδους χρησιμοποιώντας προϊόντα ελιάς. Αποτελεί σημαντικότατη μαρτυρία της βιομηχανικής άνθισης στην Κέρκυρα το 19ο αιώνα: “Στην ουσία είναι ένα ζωντανό βιομηχανικό μουσείο του τόπου μας. Οι κτηριακές εγκαταστάσεις της σαπωνοποιίας, τεκμηριώνουν την αρχιτεκτονική των κτισμάτων του τέλους του 19ου αιώνα και διαθέτουν αξιόλογα μορφολογικά και αρχιτεκτονικά στοιχεία. Ο Απόστολος Πατούνης έχει καταβάλει τεράστιες προσπάθειες με αγάπη και μεράκι για την ανάδειξη της τεράστιας πολιτιστικής, βιομηχανικής κληρονομιάς της Κέρκυρας. Στις εγκαταστάσεις της σαπωνοποιίας, οι μαθητές των σχολείων του νομού μας φιλοξενούνται εδώ και πολλά χρόνια, γνωρίζοντας βιωματικά, τον αυθεντικό-παραδοσιακό-κερκυραϊκό τρόπο παραγωγής σαπουνιού.
Δυστυχώς, το ζωντανό αυτό μνημείο του τόπου μας, κινδυνεύει να αποτελέσει παρελθόν για μισθωτικές διαφορές. Θεωρούμε ότι η ιστορία του τόπου μας δεν πρέπει να γίνεται έρμαιο μισθωτικών διαφορών. Η λειτουργικότητα του χώρου θα πρέπει να προστατευθεί, τα μνημεία αναφοράς θα πρέπει να παραμένουν ζωντανά και αυθεντικά, επειδή αποτελούν πηγή προσφοράς στο χρόνο, στον πολιτισμό, στην εκπαίδευση και στη διατήρηση της παράδοσης του τόπου μας, ειδικότερα στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και θεοποίησης του κέρδους που ζούμε”.