Πίσω από τα φωτισμένα παράθυρα της Θεσσαλονίκης, η εξουσία, το χρήμα και η σιωπή υφαίνουν έναν κόσμο που δεν εμφανίζεται στους επίσημους χάρτες της πόλης.
Στην CorfuPress φιλοξενούμε τον Κώστα Μπούρη με αφορμή το αστυνομικό μυθιστόρημά του «Στο Λυκόφως της Παράνοιας», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πηγή Παιδείας & ForeignRights.eu. Η ιστορία αρχίζει ένα παγωμένο χριστουγεννιάτικο ξημέρωμα στη Θεσσαλονίκη, όταν ο εντοπισμός ενός νεκρού άντρα στο Σέιχ Σου κινητοποιεί τις Αρχές. Την υπόθεση αναλαμβάνει ο αξιωματικός της Ασφάλειας Ιορδάνης, ενώ ο αστυνομικός συντάκτης Μίλτος αρχίζει να αναζητά όσα δεν χωρούν εύκολα σε μια επίσημη δικογραφία.
Παράλληλα, ο Άλκης και ο Μάρκος, δύο νέοι που έφτασαν από την επαρχία στη Θεσσαλονίκη, ζουν ανάμεσα στην καθημερινότητα που δείχνουν στους άλλους και σε μια πραγματικότητα που κρατούν κρυφή. Οι διαδρομές των προσώπων συναντιούνται σε μια πόλη με δύο πρόσωπα, όπου η κοινωνική επιφάνεια συνυπάρχει με την εκμετάλλευση, την επιθυμία και τη δύναμη εκείνων που θεωρούν ότι μπορούν να παραμένουν στο απυρόβλητο. Το μυθιστόρημα αντλεί μέρος του υλικού του από πραγματικές καταστάσεις, χωρίς να εγκαταλείπει τον χώρο της μυθοπλασίας.
Ο Κώστας Μπούρης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1964 και υπηρετεί το αστυνομικό ρεπορτάζ από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Εργάστηκε σε ιστορικές εφημερίδες της πόλης ως ρεπόρτερ και αρχισυντάκτης, πέρασε από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση και κάλυψε ως πολεμικός ανταποκριτής τις ταραγμένες εξελίξεις στα Βαλκάνια. Σήμερα εργάζεται στην ΕΡΤ, μεταφέροντας στη μυθοπλασία εμπειρίες, εικόνες και αλήθειες που συχνά βρίσκονται κοντά στο έγκλημα, αλλά μακριά από την πλήρη απόδειξή του.
Επιλέγετε να ανοίξετε την ιστορία ένα παγωμένο χριστουγεννιάτικο ξημέρωμα, τη στιγμή που η πόλη θα έπρεπε να βρίσκεται σε κλίμα γιορτής. Τι σας πρόσφερε αφηγηματικά αυτή η σύγκρουση ανάμεσα στη φωτισμένη βιτρίνα των Χριστουγέννων και στη βία που αποκαλύπτεται πίσω της;
Κ.Μ.: Προσωπικά είναι ένα συναίσθημα που έχω βιώσει αρκετές φορές στη καριέρα μου επειδή έτυχε να δουλεύω Χριστούγεννα. Και τροχαία δυστυχήματα έχουν γίνει και άλλα συμβάντα αστυνομικού ενδιαφέροντος. Αφηγηματικά αυτή η αντίθεση ήθελα να την περάσω στους αναγνώστες. Οι περισσότεροι από έμας τέτοιες μέρες τα αφήνουμε όλα πίσω και καλά κάνουμε, όμως στους δρόμους η ζωή και ο θάνατος υπάρχουν και δεν “καταλαβαίνουν” από Χριστούγεννά ή γιορτές.
Ο Ιορδάνης και ο Μίλτος πλησιάζουν την ίδια υπόθεση από διαφορετικές αφετηρίες, ο ένας μέσα από τους κανόνες της αστυνομικής έρευνας και ο άλλος μέσα από το ένστικτο του ρεπόρτερ. Πώς χτίσατε τη σχέση τους, ώστε η διαφορετική τους ματιά να γεννά ταυτόχρονα ένταση, αμφισβήτηση και εμπιστοσύνη;
Κ.Μ.: Η εμπιστοσύνη είναι το βασικό προσών του κάθε αστυνομικού συντάκτη. Δεν μπορείς να λειτουργήσεις αν δεν εμπνεύσεις εμπιστοσύνη στους αστυνομικούς που συναναστρέφεσαι. Δεν είναι όλα για το ρεπορτάζ. Δεν μπορείς για παράδειγμα να μεταδίδεις αστυνομικές τεχνικές επειδή κάτι τέτοιο καταστρέφει τη δουλειά της αστυνομίας. Η σχέση αστυνομικού και δημοσιογράφου είναι περίεργη αλλά αναγκαία για την ενημέρωση και την ίδια τη δημοκρατία μας. Αυτή τη σχέση προσπάθησα να περάσω στο βιβλίο!
Ο Άλκης και ο Μάρκος ζουν στη Θεσσαλονίκη διατηρώντας κρυφές πλευρές της ζωής τους, χωρίς όμως να παρουσιάζονται απλώς ως εργαλεία της αστυνομικής πλοκής. Πώς δουλέψατε τους χαρακτήρες τους, ώστε να διατηρούν την προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια και τις επιθυμίες τους πέρα από όσα τους συμβαίνουν;
Κ.Μ.: Δεν δούλεψα κανέναν χαρακτήρα. Απλά μετέφερα τους χαρακτήρες καθώς τα άτομα αυτά είναι υπαρκτά πρόσωπα που βέβαια δεν γνωρίζονται μεταξύ τους. Στα πλαίσια της έρευνας μίλησα μαζί τους αρκετές φορές. Δεν έπλασα χαρακτήρες, απλά μετέφερα στο χαρτί τις εμπειριες μου από τη επαφή μαζί τους. Βέβαια σαν άνθρωποι δεν έχουν καμία σχέση με τους πρωταγωνιστές του βιβλίου. Απλά μετέφερα τους χαρακτήρες υπαρκτών προσώπων.
Η Θεσσαλονίκη αποτυπώνεται μέσα από αναγνωρίσιμους δρόμους, συνοικίες, νυχτερινά στέκια και εύπορες περιοχές, αλλά σταδιακά αποκτά μια διαφορετική όψη. Πώς μετατρέψατε μια πόλη που γνωρίζετε βαθιά σε ενεργό μέρος του μυστηρίου και όχι απλώς σε σκηνικό της δράσης;
Κ.Μ.: Η Θεσσαλονίκη δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από κάποια ευρωπαϊκή μεγαλούπολη. Ότι συμβαίνει πχ στην Αθήνα, συμβαίνει και στη Θεσσαλονίκη σε μικρότερη κλίμακα. Αν για παράδειγμα στην Αθήνα υπάρχουν τρία τέτοια κυκλώματα που οργανώνουν όργια, στη Θεσσαλονίκη υπάρχει ένα. Για τέτοια κλιμακα μιλάω. Από την άλλη στη χώρα μας συμβαίνει το παράδοξο. Ελλάδα ειναι μονο η Αθηνα, θεωρούν οι μισοί Έλληνες που μένουν εντός λεκανοπεδίου. Δεν ειναι έτσι. Η Θεσσαλονίκη δεν είναι απλά μια όμορφη πόλη με ωραίο παραλιακό μέτωπο. Ειναι μια πόλη που έχει τα παντα, από τα ωραία μέχρι και τα άσχημα και σίγουρα δεν είμαστε εμείς οι Θεσσαλονικείς οι ερωτικοι της …ερωτικής πόλης! Δεν μετέτρεψα λοιπόν καμμία Θεσσαλονίκη, απλα μετέφερα την πραγματικότητα που δεν βλέπουν κάποιοι που θεωρούν ότι Ελλάδα είναι μόνο η Αθήνα!
Πιστεύετε ότι η δύναμη του αστυνομικού μυθιστορήματος μπορεί από μόνη της να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι αναγνώστες κοιτούν την πόλη τους και τους ανθρώπους των οποίων οι ζωές παραμένουν συνήθως αθέατες ή χρειάζεται η λογοτεχνική συγκίνηση να γίνει και κοινωνική εγρήγορση; Ποια είναι η δική σας άποψη;
Κ.Μ.: Θεωρώ ότι το κάθε λογοτέχημα συνεισφέρει ώστε να γνωρίσει ο καθένας μας τη πόλη του. Δεν ειναι δυνατόν ο κάθενας μας σαν αυτόνομη μονάδα να γνωρίζει τα πάντα που συμβαίνουν στη πόλη του, ακόμα και σε μια μικρή πόλη και πόσο μάλλον σε μια μεγάλη όπως είναι η Θεσσαλονίκη. Όπως και η ενημέρωση έτσι και η λογοτεχνιά βοηθάει στο τομέα αυτό. Η λογοτεχνία όμως έχει ένα συν: Μπορεί να βελτιώσει τους ανθρώπους σε σχέση με την ενημέρωση που μεταφέρει απλά τα γεγονότα!

