Στην Υψηλού Επιπέδου Διάσκεψη με θέμα “Strengthening Islands and Coastal Communities of the European Union”, που πραγματοποιήθηκε στην Πάφο, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμμετείχε ως ομιλητής, ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Βουλευτής Κέρκυρας της Νέας Δημοκρατίας, Στέφανος Γκίκας, ενώ παρέστη και ο Γενικός Γραμματέας Ναυτιλίας και Λιμένων Μανώλης Κουτουλάκης.
Στη Διάσκεψη συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης και Υπουργοί της Κυπριακής Κυβέρνησης, ο Πρωθυπουργός της Μάλτας Robert Abela, ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις, Raffaele Fitto, ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών, Κώστας Καδής, καθώς και ο Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Younous Omarjee.
Κατά την παρέμβασή του στο θεματικό πάνελ “Unlocking the Potential of EU Islands”, ο κ. Γκίκας χαρακτήρισε την Διάσκεψη ως «ιστορική», καθώς για πρώτη φορά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε εγκεκριμένο κείμενο Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Νησιά, καθώς και αντίστοιχη Στρατηγική για τις Παράκτιες Κοινότητες.
Όπως τόνισε ο Υφυπουργός:
«Η Ελλάδα, μέσω του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, διά της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της νέας Στρατηγικής, συμμετέχοντας ενεργά σε όλα τα σχετικά Ευρωπαϊκά fora (CPMR, INSULER, ΕΟΚΕ, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) και σε στενή συνεργασία με το Γραφείο του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της ΕΕ κ. Fito, καταθέτοντας τεκμηριωμένες προτάσεις κατά τη δημόσια διαβούλευση, πολλές από τις οποίες ενσωματώθηκαν στο τελικό κείμενο.».
Ο κ. Γκίκας υπογράμμισε επίσης, ότι τα ευρωπαϊκά νησιά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως περιοχές με μειονεκτήματα, αλλά ως περιοχές με μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά:
«Τα νησιά δεν αποτελούν “μειονέκτημα” για την Ευρώπη. Βεβαίως αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις, όμως μπορούμε μέσα από αυτές να δημιουργήσουμε ευκαιρίες. Αυτός είναι άλλωστε, ο στόχος της νέας Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Νησιά.».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σημασία της συνδεσιμότητας των νησιών, σημειώνοντας:
«Η Ελλάδα διαθέτει περίπου 3.000 νησιά, εκ των οποίων τα 110 είναι κατοικημένα, αλλά μόλις 26 διαθέτουν αεροδρόμιο. Η συνδεσιμότητα λοιπόν, τόσο με την ηπειρωτική χώρα, όσο και μεταξύ των ίδιων των νησιών, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξή τους.».
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην ανάγκη ανανέωσης του Ελληνικού ακτοπλοϊκού στόλου με σύγχρονα και περιβαλλοντικά φιλικά πλοία, επισημαίνοντας ότι έχει ήδη ολοκληρωθεί η σχετική μελέτη για την ανανέωση των πλοίων της Ελληνικής ακτοπλοΐας, των οποίων ο μέσος όρος ηλικίας ανέρχεται σήμερα στα 30 έτη.
Παράλληλα, ο κ. Γκίκας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους που συνεπάγεται η νησιωτικότητα, προτείνοντας την επέκταση του Ελληνικού θεσμού του Μεταφορικού Ισοδυνάμου σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Το Μεταφορικό Ισοδύναμο μπορεί και πρέπει να αποτελέσει μια οριζόντια Ευρωπαϊκή πολιτική για όλους τους νησιώτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χρηματοδοτούμενη από Ευρωπαϊκούς πόρους, ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το αυξημένο νησιωτικό κόστος.».
Αναφερόμενος στην πράσινη μετάβαση, παρουσίασε ως χαρακτηριστικά παραδείγματα την Τήλο, τη Χάλκη και την Αστυπάλαια, επισημαίνοντας ότι κάποια Ελληνικά νησιά ήδη πρωτοπορούν σε ζητήματα κυκλικής οικονομίας, ενεργειακής αυτονομίας και βιώσιμης ανάπτυξης, ενώ αναφέρθηκε στην σπουδαιότητα του προγράμματος των “GRecoIslands”.
Ειδική μνεία έκανε και στην ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των νησιών απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης:
«Η κλιματική κρίση δεν αφορά μόνο στην λειψυδρία. Αφορά στην διάβρωση των ακτών, στις φυσικές καταστροφές και επιδρά συνολικά στην ποιότητα ζωής των νησιωτών.
Η ανθεκτικότητα των νησιών πρέπει να αποτελεί βασικό πυλώνα της νέας Ευρωπαϊκής Στρατηγικής, ώστε να εξασφαλιστούν οι χρηματοδοτήσεις για τις αναγκαίες υποδομές και παρεμβάσεις.».
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του ο Υφυπουργός, στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη στήριξης των μικρών και απομακρυσμένων νησιών, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Διαπόντια Νησιά της Κέρκυρας, επισημαίνοντας ότι:
«Πριν από 40-50 χρόνια τα Διαπόντια Νησιά είχαν περίπου 1.500 κατοίκους. Σήμερα έχουν μόλις 150. Εκεί πρέπει να στρέψουμε το ενδιαφέρον μας. Η δημογραφική συρρίκνωση των μικρών νησιών δεν αφορά μόνο την Ελλάδα· αποτελεί κοινή Ευρωπαϊκή πρόκληση και απαιτεί στοχευμένες πολιτικές στήριξης.».
Κλείνοντας, ο κ. Γκίκας επισήμανε ότι με την παρουσίαση της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Νησιά, τίθεται πλέον το θεσμικό πλαίσιο για μια νέα Eυρωπαϊκή πολιτική, με επόμενο βήμα την εξειδίκευση των δράσεων και την διάθεση των αναγκαίων χρηματοδοτικών εργαλείων, υπογραμμίζοντας ότι:
«Η Ελλάδα θα συνεχίσει να πρωταγωνιστεί στη διαμόρφωση αυτής της πολιτικής, με ορίζοντα την Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027».
Άλλωστε όπως είπε:
«Η απόφαση του Πρωθυπουργού μας Κυριάκου Μητσοτάκη, να συστήσει την Κυβερνητική Επιτροπή για την Νησιωτικότητα, υποδηλώνει την σημασία που αποδίδει η Ελλάδα στο ζήτημα αυτό.».
