Στo «CorfuPress» φιλοξενούμε τη δημοσιογράφο και συγγραφέα Έλενα Αντωνίου με αφορμή το μυθιστόρημά της «Αθάνατη Επιθυμία», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Bell στη σειρά Silk. Ένα βιβλίο που πατά σε έναν έρωτα γεμάτο σύγκρουση και έλξη, αλλά δεν μένει εκεί.
Ανοίγει έναν χάρτη προς το Μεξικό, προς τον πολιτισμό, τις παραδόσεις και το ιδιαίτερο συμβολικό βάρος της Ημέρας των Νεκρών, κι αφήνει τη μνήμη και την απώλεια να περνούν μέσα από την ιστορία σαν υπόγειο ρεύμα. Η Ηλιάνα Παππά, αρχαιολόγος με επαγγελματική ηθική, και ο Άνχελ Όσκαρ Κορτές, ισχυρός και αινιγματικός, συναντιούνται σε ένα πεδίο όπου το “καθήκον” κοντράρει την “επιθυμία” και τίποτα δεν χαρίζεται. Κάτω από το χώμα, κάτω από τις σιωπές, κάτι περιμένει να βγει στην επιφάνεια.
Συνέντευξη στη δημοσιογράφο Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Ο τίτλος «Αθάνατη Επιθυμία» κουβαλά κάτι από υπόσχεση αλλά και από απειλή, σαν συναίσθημα που δεν λέει να σβήσει. Τι είναι για εσάς αυτή η “αθανασία” της επιθυμίας; Είναι ο έρωτας που επιμένει κόντρα στη λογική, είναι η μνήμη που δεν αφήνει τους ανθρώπους να προχωρήσουν, ή είναι μια δύναμη που σε σπρώχνει να ρισκάρεις ακόμη κι όταν ξέρεις ότι θα πληρώσεις τίμημα;
Ε.Α.: O τίτλος είναι συμβολικός καθώς βάση του βιβλίου είναι μια ιστορία τραγικού έρωτα που κρατά μέσα της την αιωνιότητα. Ο έρωτας μπορεί να πληγώσει, η αγάπη μπορεί να μην είναι αρκετή, αλλά η επιθυμία είναι αγνή, αληθινή, ειλικρινής, ωμή, ολοκάθαρη, αιώνια. Είναι ορμή και δύναμη. Έτσι ακριβώς την αντιλήφθηκα και την αποτύπωσα.
Βάζετε στο κέντρο μια αρχαιολόγο, την Ηλιάνα, έναν άνθρωπο που δουλεύει με στρώματα χρόνου, με ευρήματα, με ευθύνη απέναντι στην πολιτιστική κληρονομιά. Γιατί επιλέξατε αυτό το επάγγελμα για την ηρωίδα σας; Και πώς λειτουργεί η αρχαιολογία μέσα στην ιστορία: ως καθαρή πλοκή, ως σύμβολο για όσα θάβουμε μέσα μας ή ως ηθικό πεδίο σύγκρουσης;
Ε.Α.: Όταν τοποθέτησα την ιστορία στο Μεξικό, ήταν μονόδρομος το επάγγελμα της ηρωίδας μου, αφού η χώρα είναι πλούσια σε ιστορία και πολιτισμό. Η κουλτούρα τους με εξιτάρει και με συγκινεί. Όσον αφορά στην ιστορία, η αρχαιολογία εξυπηρετεί την πλοκή, αφού δίνει λόγο παρουσίας της Ηλιάνας στο Μεξικό, ενώ συμβολικά, αυτή η γυναίκα έφερε στην επιφάνεια το φως του ήρωά μου, που και ο ίδιος δεν γνώριζε ότι κρύβει. Του αποκάλυψε τις δικές του αλήθειες και τις πραγματικές επιθυμίες του, τις οποίες κρατούσε θαμμένες για να ικανοποιήσει τα θέλω όλων των άλλων.
Ο Άνχελ Όσκαρ Κορτές εμφανίζεται ως ισχυρός άντρας που προστατεύει συμφέροντα και κρατά εδάφη, μυστικά, όρια. Πώς χτίζετε έναν “σκοτεινό” πρωταγωνιστή ώστε να παραμένει γοητευτικός χωρίς να γίνεται καρικατούρα; Και ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στο να του δώσετε κίνητρα που εξηγούν τη στάση του, χωρίς να την ξεπλένουν;
Ε.Α.: Ο Άνχελ Όσκαρ Κορτές είναι ένας πραγματικός άντρας, ένας καθημερινός άντρας, με λόγο και τιμή, ένας άντρας που σέβεται την οικογένεια, τις αρχές του, τις παραδόσεις του. Είναι ένας άντρας που διχάζεται ανάμεσα στο καθήκον και το χρέος και την ελευθερία της ψυχής του με τις επιθυμίες του. Γι’ αυτό είναι τόσο ερωτεύσιμος, γιατί εκδηλώνει τις αδυναμίες του με τόσο αντρικό τρόπο. Και γι’ αυτό μάς συγκινεί. Κι όσο «σκοτεινός» κι αν είναι, στην ουσία του είναι ένας άνθρωπος γεμάτος φως. Και ένας τέτοιος άνθρωπος σε προκαλεί να τον αποτυπώσεις με όλα τα σκοτάδια και το φως του, σε όλη τους την έκταση. Ποτέ δεν θα μπορούσε να είναι καρικατούρα.
Η σχέση της Ηλιάνας και του Άνχελ ξεκινά από αντίθετα στρατόπεδα, με σύγκρουση που κάνει την έλξη πιο επικίνδυνη. Τι σας συγκινεί σε αυτού του τύπου τις δυναμικές; Η σπίθα της αντιπαράθεσης, το “απαγορευμένο”, ή η στιγμή που ο ένας αναγκάζει τον άλλον να δει τον εαυτό του αλλιώς;
Ε.Α.: Επιφανειακά βλέπουμε δύο ανθρώπους εκ διαμέτρου αντίθετους, αλλά η βάση τους είναι κοινή: έχουν τον ίδιο αξιακό κώδικα, έχουν ανασφάλειες, φόβους. Είναι ευάλωτοι αλλά και σκληροί όπου χρειάζεται. Αυτό που με συγκινεί είναι να ανακαλύπτω τα κοινά σημεία που τους ενώνουν, παρά τις διαφορές τους και να αναλύω την εσωτερική πορεία που πρέπει να κάνουν, μέχρι να προβούν στις αμοιβαίες υποχωρήσεις, να νικήσουν τους εγωισμούς και τον κακό τους εαυτό και να ανακαλύψουν ταυτόχρονα ότι ο άλλος είναι το ταίρι του. Ο καθένας όμως πρέπει να κάνει το δικό του εσωτερικό ταξίδι κι αυτό είναι που με εξιτάρει.
Το Μεξικό μας μαγεύει με τις παραδόσεις, τα χρώματα, τις γεύσεις, και τους ρυθμούς ζωής. Πώς δουλέψατε την έρευνα και την ατμόσφαιρα ώστε ο αναγνώστης να νιώσει ότι περπατά σε αυτόν τον τόπο και δεν τον βλέπει σαν καρτ-ποστάλ; Τι κρατήσατε ως “ουσία” του πολιτισμού και τι αποφύγατε συνειδητά;
Ε.Α.: Απέφυγα συνειδητά τις υπερβολικά αναλυτικές περιγραφές και ιστορικές αναφορές. Το μέτρο είναι αναγκαίο σε κάθε ιστορία. Τόσο όσο, ώστε ο αναγνώστης να μπει στον κόσμο που πλάθω και να απολαύσει το ταξίδι χωρίς να χαθεί σε ανούσια στοιχεία και πληροφορίες, που ενδεχομένως τον κουράσουν. Δεν γράφω ταξιδιωτικό οδηγό, αντιθέτως η χώρα με τα πολιτισμικά και ηθογραφικά στοιχεία της γίνεται ο καμβάς μου για να «ζωγραφίσω» την ιστορία μου. Χρησιμοποιώ την κάθε χώρα για να χτίσω την πλοκή μου. Οι αναγνώστες νιώθουν ότι βρίσκονται εκεί, ζουν, νιώθουν, απολαμβάνουν μαζί με τους ήρωες εικόνες, χρώματα, γεύσεις και ταυτόχρονα γίνονται μέρος της πλοκής και της ιστορίας μου.
Η Ημέρα των Νεκρών έχει ιδιαίτερο συμβολικό βάρος, γιατί μιλά για μνήμη, απώλεια, συνέχεια, σχεδόν για μια συμφιλίωση με το αόρατο. Πώς ενσωματώσατε αυτή την παράδοση στην ιστορία χωρίς να γίνει απλώς “εξωτικό στοιχείο”; Και τι αλλάζει στους ήρωές σας όταν το παρελθόν, κυριολεκτικά και μεταφορικά, στέκεται τόσο κοντά;
Ε.Α.: Μελέτησα την κουλτούρα πίσω από την Ημέρα των Νεκρών ιδιαίτερα. Στόχος μου δεν ήταν να το παρουσιάσω ως ένα εξωτικό στοιχείο, αλλά όπως ακριβώς είναι. Στοιχείο κουλτούρας και πολιτισμού. Δεν αφορά την απώλεια, αλλά την ανάμνηση, την τιμή, τη συνέχεια, την επανασύνδεση. Οι ήρωές μου μαθαίνουν από το παρελθόν, αλλά αυτό δεν τους ορίζει. Αντίθετα, πορεύονται στο μέλλον. Ξέρουν τις ρίζες τους αλλά είναι οι ίδιοι που αποφασίζουν για τη ζωή τους τελικά.
Υπάρχει η αίσθηση πως κάτω από τα εδάφη της οικογένειας Κορτές “κάτι κρύβεται” και μένει κρυμμένο μέχρι το τέλος. Τι σας ελκύει στο μυστήριο μέσα σε ένα ρομαντικό μυθιστόρημα; Είναι τρόπος να κρατάτε την ένταση, ή είναι ο μηχανισμός που δοκιμάζει την εμπιστοσύνη, την ηθική και τις επιλογές των ηρώων;
Ε.Α.: Το μυστήριο δίνει ένταση και παλμό. Προσφέρει στην κορύφωση. Είναι σαν το αλατοπίπερο της ιστορίας. Είναι ο τρόπος συγγραφής των ιστοριών μου, έτσι ώστε να είναι πολυεπίπεδες και να μην περιορίζονται στα στερεότυπα της αισθηματικής λογοτεχνίας.
Στο βιβλίο, ο έρωτας κοντράρει το καθήκον και τίποτα δεν δίνεται απλόχερα. Όταν γράφετε μια ιστορία που “περνά από σαράντα κύματα”, τι προσέχετε περισσότερο: να μην χαθεί η συναισθηματική αλήθεια των ηρώων ή να μην χαθεί ο ρυθμός και η αγωνία; Και πώς αποφασίζετε ποια δοκιμασία είναι πραγματικά αναγκαία και ποια απλώς “βαραίνει” την ιστορία;
Ε.Α.: Η κάθε ιστορία αγάπης έχει τη μοναδικότητά της και τις ανάγκες της. Όσο διαφορετικοί είναι οι ήρωες έτσι διαφορετική είναι η ιστορία τους, διαφορετικές είναι οι δοκιμασίες που αντιμετωπίζουν. Και αναλόγως του πλαισίου που περιγράφω, ορίζω και τα εμπόδια που πρέπει να υπερπηδήσουν για να είναι μαζί αυτοί οι δύο άνθρωποι. Δεν είναι κάτι που προσέχω, λοιπόν, αλλά είναι κάτι που το απαιτεί η ίσια η ιστορία.
Οι αποκαλύψεις προκαλούν ανασφάλειες και παρεξηγήσεις, και ο “εχθρός” φαίνεται να βρίσκεται ένα βήμα μπροστά. Πώς διαχειρίζεστε τη ζήλια, τον φόβο και την καχυποψία χωρίς να κάνετε τους ήρωες σας να μοιάζουν αδύναμοι ή άδικοι;
Ε.Α.: Και αδύναμοι είναι κάποιες φορές και άδικοι γίνονται άλλες. Είναι απλώς άνθρωποι και κάνουν και αυτοί τα δικά τους λάθη. Βυθίζονται στις ανασφάλειες και αφήνουν τις παρεξηγήσεις να καταστρέψουν την ευτυχία τους. Κι αυτό γιατί όλα είναι μέσα στη ζωή και πάντα οι ιστορίες μου είναι εμπνευσμένες από τις αλήθειες που ζούμε.
Αγγίζετε ζητήματα εξουσίας, προσωπικής ευθύνης και πολιτιστικής κληρονομιάς, μέσα σε μια ιστορία που παραμένει ρομαντική και παθιασμένη. Πόσο συνειδητή ήταν αυτή η ισορροπία; Και τι θα θέλατε να μείνει στον αναγνώστη όταν τελειώσει το βιβλίο: η “καύση” του έρωτα ή τα ερωτήματα που αφήνει πίσω του για το σωστό και το λάθος;
Ε.Α.: Το ότι η ιστορία είναι ρομαντική δεν σημαίνει ότι δεν περικλείει κι άλλα στοιχεία κι έννοιες. Κάθε βιβλίο μου θίγει διάφορα ζητήματα με μεγάλη ευαισθησία, λεπτότητα και σεβασμό. Διαβάζοντας τη λέξη τέλος δεν είναι μόνο η κάθαρση που θα νιώσει ο αναγνώστης αλλά και η δικαίωση. Απαντώνται όλα τα ερωτήματα και ταυτόχρονα ο έρωτας αναδεικνύεται ο μόνος και αιώνιος νικητής.
Πιστεύετε ότι η λογοτεχνία, ακόμα και μέσα από ένα ρομαντικό μυθιστόρημα με εξωτικό σκηνικό, ιστορικές αναφορές και μυστήριο, μπορεί από μόνη της να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βλέπουν τα βιβλία και την ανάγνωση; Ποια η άποψή σας;
Ε.Α.: Φυσικά και το πιστεύω αυτό. Κάθε βιβλίο, σε όποιο λογοτεχνικό είδος και αν ανήκει, σου προσφέρει κάτι: ένα ταξίδι, ένα μήνυμα. Και αγγίζει διαφορετικά τον κάθε άνθρωπο. Οπότε γιατί να μην μπορεί, λοιπόν, να αναδιαμορφώσει και τον τρόπο με τον οποίο ο καθένας αντιμετωπίζει τα βιβλία και την ανάγνωση.
