Ο τουρισμός και η επισιτιστική αλυσίδα βρίσκονται σήμερα σε μια κρίσιμη μεταβατική φάση. Η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης ζήτησης, έχει αναδειχθεί σε μείζον πολιτικό και οικονομικό ζήτημα. Σε αυτό το περιβάλλον, οι μετακλήσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες δεν αποτελούν ιδεολογική επιλογή, αλλά αναγκαιότητα – υπό την προϋπόθεση ότι εντάσσονται σε ένα σαφές, ρυθμισμένο και μεταβατικό πλαίσιο.
Η έλλειψη προσωπικού στον τουρισμό και την επισιτιστική αλυσίδα δεν είναι συγκυριακό φαινόμενο. Είναι το αποτέλεσμα ετών υποεπένδυσης στο ανθρώπινο κεφάλαιο, εργασιακής επισφάλειας και απουσίας μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Καμία σοβαρή πολιτική δεν μπορεί να αγνοήσει το γεγονός ότι η αναδιάρθρωση των όρων εργασίας και η επαναφορά της ελκυστικότητας των κλάδων απαιτούν χρόνο.
Στο μεσοδιάστημα, όμως, η οικονομία δεν μπορεί να «παγώσει». Οι επιχειρήσεις οφείλουν να λειτουργήσουν, οι τουριστικές υποχρεώσεις της χώρας να τηρηθούν και η ποιότητα των υπηρεσιών να διασφαλιστεί. Σε αυτό το μεταβατικό στάδιο, οι μετακλήσεις αποτελούν εργαλείο αναγκαίο, αλλά όχι αυτάρκες.
Οι μετακλήσεις εργαζομένων μπορούν να λειτουργήσουν ως βαλβίδα αποσυμπίεσης σε συνθήκες έντονης έλλειψης προσωπικού. Ωστόσο, όταν αντιμετωπίζονται ως μόνιμη λύση, εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους: αναπαραγωγή χαμηλών μισθών, αποδυνάμωση των εργασιακών δικαιωμάτων και στρέβλωση της αγοράς εργασίας.
Η πολιτική ευθύνη έγκειται στο να ενταχθούν οι μετακλήσεις σε ένα αυστηρά ρυθμισμένο πλαίσιο, με σαφή χρονικό ορίζοντα, πλήρη εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα, ισοτιμία αμοιβών και όρων εργασίας με τους εγχώριους εργαζόμενους και αποτελεσματικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Η άναρχη ή αδιαφανής εφαρμογή των μετακλήσεων δεν πλήττει μόνο τους εργαζόμενους, αλλά και την κοινωνική συνοχή και την αξιοπιστία των θεσμών. Αντίθετα, ένα καθαρό και λειτουργικό σύστημα νόμιμων μετακλήσεων μειώνει την παραβατικότητα, περιορίζει την αδήλωτη εργασία και προστατεύει τόσο τις επιχειρήσεις όσο και την κοινωνία υποδοχής.
Οι μετακλήσεις δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι αναγκαίο μέσο σε μια περίοδο προσαρμογής. Η επιτυχία ή η αποτυχία τους θα κριθεί από το αν συνοδεύονται από ουσιαστικές πολιτικές που επαναφέρουν τον άνθρωπο στο επίκεντρο της ανάπτυξης.
