Μίνι πρόβα καλοκαιριού «βλέπουν» οι μετεωρολόγοι για τις ημέρες αυτές και ήδη αρκετοί πολίτες κάνουν τις πρώτες τους αναζητήσεις για παραλίες προκειμένου να απολαύσουν τον ήλιο και την άνοδο της θερμοκρασίας. Ωστόσο, οι πιο «υποψιασμένοι» βάζουν φέτος ένα κριτήριο για την επιλογή παραλίας που δεν είναι άλλο από τις… μωβ μέδουσες.
Το γεγονός ότι οι μωβ μέδουσες έχουν επιστρέψει φέτος στις ελληνικές θάλασσες αρκετά νωρίτερα από ό,τι το 2022, έχει επαναφέρει τον «πονοκέφαλο» του προηγούμενου καλοκαιριού.
Οι μωβ μέδουσες θεωρούνται από τα πιο επικίνδυνα είδη μεδουσών στη Μεσόγειο. Το τσίμπημα τους είναι επώδυνο λόγω της νευροτοξίνης που έχουν, επομένως οι λουόμενοι θα πρέπει να είναι πολύ καλά ενημερωμένοι σχετικά με το τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση τσιμπήματος.
Αυτήν τη στιγμή, οι μωβ μέδουσες έχουν παρατηρηθεί κυρίως στο Ιόνιο Πέλαγος (Παξούς και Κέρκυρα) και σε κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις σε παραλίες της Αττικής αλλά και στη νότια Πελοπόννησο.
Ειδικά στην Κέρκυρα, το πρόβλημα δείχνει να είναι πιο σοβαρό συγκριτικά με άλλες περιοχές, τουλάχιστον για την ώρα.
Καθώς οι μωβ μέδουσες στο τελικό στάδιο εξέλιξης τους έχουν διάρκεια ζωής έως και 9 μήνες, αυτό σημαίνει πως και φέτος το καλοκαίρι κάποιες περιοχές του Ιονίου θα έχουν να αντιμετωπίσουν τις μωβ μέδουσες.
Άλλωστε, όπως αναφέρουν οι ειδικοί, ποτέ στη βιβλιογραφία δεν έχει καταγραφεί εξαφάνιση των μωβ μεδουσών τη δεύτερη χρονιά, συνεπώς δεν αναμένεται να γίνει κάτι τέτοιο ούτε φέτος. Αντιθέτως παρατηρείται μεγάλη διαφορά την 3η και την 4η χρονιά όταν και εξαφανίζονται, κάνοντας τες να ξαναεμφανιστούν τουλάχιστον μετά από 5 χρόνια ή και σε κάποιες περιπτώσεις 10 με 12 χρόνια έπειτα.
Ο χάρτης με τις μωβ μέδουσες
Στον παρακάτω χάρτη έχουν επισημανθεί οι περιοχές, όπου έχουν καταγραφεί μωβ μέδουσες.
Μωβ μέδουσες: Οι εκτιμήσεις για το καλοκαίρι 2023
Όπως αναφέρεται στο πρώτο φετινό JellyReport, για το 2023 αναμένεται το Βόρειο Αιγαίο να είναι καθαρό, με μερικές μεμονωμένες εμφανίσεις των μωβ μεδουσών, ενώ σε περιοχές όπως της Αττικής και λόγω της περσινής κατάστασης ίσως κάποιες φορές να είναι λίγο πιο έντονες οι εμφανίσεις των μωβ μεδουσών. Για τις Κυκλάδες μπορεί να έχουμε κάποιες μεμονωμένες εμφανίσεις, ενώ για την Κρήτη -ίσως στη Δυτική πλευρά- να δούμε λίγο περισσότερες, όπως και για τη Νότια Πελοπόννησο. Όσο για το Ιόνιο, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο ότι η κατάσταση θα διαμορφωθεί στα ίδια επίπεδα με το 2022.
Βέβαια, σύμφωνα με το πρόσφατο JellyReport, όλα πάντα εξαρτώνται από τον καιρό και τα θαλάσσια ρεύματα.
Επέστρεψε η μέδουσα Πυξίδα
Όπως κάθε χρόνο τέτοια περίοδο έχουμε να αντιμετωπίσουμε τις φυσικές εξάρσεις των μεδουσών πυξίδα (Chrysaora hysoscella). Οι εξάρσεις αυτές ξεκινάνε από μέσα Μαρτίου και επικρατούν μέχρι και μέσα Μαΐου (με μερικές φορές και μέχρι αρχές Ιουνίου).
Ήδη έχουν αρχίσει να εκβράζονται στις παραλίες. Και τις επόμενες εβδομάδες εκτιμάται ότι θα είναι πιο έντονο το φαινόμενο στις παραλίες της Ελλάδας.
Συμπτώματα μετά από επαφή με μωβ τσούχτρα
Οι νηματοκύστες παράγουν στο ανθρώπινο δέρμα ερύθημα, πρήξιμο, κάψιμο όπως και μερικές φορές σοβαρές δερμονεκρωτικές, καρδιο- και νευροτοξικές επιδράσεις, οι οποίες είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες σε ευαίσθητα άτομα.
Πιο συγκεκριμένα, τα πιθανά συμπτώματα μετά από κέντρισμα από Pelagia noctiluca είναι τα ακόλουθα:
Πόνος σαν κάψιμο, πολλές φορές έντονο κοκκίνισμα του δέρματος, και σε μερικές περιπτώσεις εμφάνιση σε μέρος του δέρματος σας το αποτύπωμα της μέδουσας
Ναυτία
Πτώση πίεσης
Ταχυκαρδία
Κεφαλαλγία
Εμετός
Διάρροια
Σπασμός των βρόγχων
Δύσπνοια
Τσίμπημα μωβ μέδουσας: Τι πρέπει να έχετε μαζί σας στην παραλία
Το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας προτείνει ένα ΚΙΤ Πρώτων βοηθειών για την παραλία. Όπως σημειώνει, καλό είναι να έχουμε τα παρακάτω μαζί μας στην παραλία για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε το τσίμπημα της μέδουσας:
Μια πλαστική κάρτα (π.χ. παλιά πιστωτική).
Ένα τσιμπιδάκι.
Ένα κυπελλάκι (π.χ. ουροσυλέκτης).
Λίγο μαγειρική σόδα (αναλογία 1:1 με θαλασσινό νερό).
Αντιισταμινικό χάπι.
Κάποια κορτιζονούχα κρέμα όπως π.χ. fucicort
Τα βήματα φροντίδας
Πλένουμε προσεκτικά με θαλασσινό νερό, χωρίς να τρίβουμε την περιοχή του τσιμπήματος.
Αν είναι διαθέσιμο, εφαρμόζουμε ένα μίγμα θαλασσινού νερού και μαγειρικής σόδας (σε αναλογία 1:1) για δύο λεπτά, ώστε να σταματήσει οποιαδήποτε επιπλέον έκκριση δηλητηρίου από πιθανά υπολείμματα κυττάρων πλοκαμιών που έχουν μείνει στο δέρμα.
Χρησιμοποιούμε μια πλαστική τραπεζική κάρτα ή κάτι παρόμοιο (και όχι τα χέρια μας) για να αφαιρέσουμε το μείγμα της μαγειρικής σόδας καθώς και οποιαδήποτε τυχόν υπολείμματα από το δέρμα μας
Εφαρμόζουμε πάγο πάνω στο τσίμπημα για 5-15 λεπτά. Ο πάγος ή ακόμη και κάποιο παγωμένο αναψυκτικό, θα πρέπει να είναι μέσα σε σακούλα ή κάποιο άλλο περίβλημα, όπως ένα ύφασμα ή μπλουζάκι.
Ελέγξτε αν υποχώρησε ο πόνος, κι αν είναι ανάγκη ξαναβάλτε πάγο για άλλα 5-15 λεπτά.
Αν ο πόνος επιμένει, συμβουλευτείτε έναν γιατρό ή φαρμακοποιό για να σας συνταγογραφήσει παυσίπονα ή αντιφλεγμονώδεις κρέμες (όπως π.χ. 3-4% λιδοκαΐνη και υδροκορτιζόνη).
MHN τυλίγετε το σημείο τσιμπήματος σφιχτά με επιδέσμους, ΜΗΝ χρησιμοποιείτε ξύδι, ΟΥΤΕ γλυκό νερό, ΟΥΤΕ οινόπνευμα, ΟΥΤΕ αμμωνία.