Οι μαθητές της Κέρκυρας μετά τη λιτανεία το Πρωτοκύριακο του 1941, φτάνουν τραγουδώντας τον Εθνικό Ύμνο, στο 2ο Γυμνάσιο. Ακολουθούν συλλήψεις, φυλακίσεις και εξορία στους Οθωνούς. Πρόκειται για την πρώτη στην Ευρώπη αντιστασιακή συγκέντρωση κατά των δυνάμεων κατοχής.
Η πρώτη αντιστασιακή εκδήλωση κατά των δυνάμεων κατοχής στην Ευρώπη από τους μαθητές των γυμνασίων της Κέρκυρας.
Το Πρωτοκύριακο του 1941, κατά τη διάρκεια της Ιταλικής Κατοχής, οι μαθητές και οι μαθήτριες των -τότε- Εξαταξίων Γυμνασίων Αρρένων και Θηλέων, μετά τη Λιτανεία, δεν διαλύθηκαν. Έχοντας κρυμμένες μέσα στις στολές τους Ελληνικές Σημαίες, παρέλασαν εν σώματι, τραγουδώντας το “Κέρκυρα”. Η Φιλαρμονική Κορακιάνας “Σπύρος Σαμάρας” κάθε χρόνο αναβιώνει το γεγονός στο Λιστόν με παρέλαση μαθητών να παιανίζει το ίδιο εμβατήριο που τραγούδησαν τότε οι μαθητές.
Τα γεγονότα
«…………………το Πρωτοκύριακο, στις 2 του Νοέμβρη του 1941 γίνονται τα εξής γεγονότα, σύμφωνα και με μαρτυρίες προσώπων που πρωταγωνίστησαν σε αυτά:
Μετά το τέλος της καθιερωμένης λιτανείας του Πρωτοκύριακου, όλοι οι μαθητές ξεκινούν κατά ομάδες από την πλατεία της Ιονικής Τράπεζας και καταλήγουν στο Πεντοφάναρο, για να επιστρέψουν στο 2ο Γυμνάσιο, όπου και φθάνουν τραγουδώντας τραγούδια πατριωτικά μαζί και τον Εθνικό Ύμνο. Ένας από τους μαθητές σήκωσε την ελληνική σημαία. Σε όλη τη διαδρομή μέχρι το σχολείο ουδείς ενοχλεί τους μαθητές, αλλά στο σύντομο αυτό διάστημα ενημερώνονται οι ιταλικές αρχές. Όταν η πορεία βρισκόταν στο Πλατύ Καντούνι, έχει αρχίσει να βρέχει, αλλά ο ενθουσιασμός δε μειώνεται. Και ενώ οι μαθητές βρίσκονται στη μικρή πλατεία εμπρός από το 2ο Γυμνάσιο, καταφθάνουν οι καραμπινιέροι και ορμούν στους νεαρούς διαδηλωτές, ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο υπεύθυνος γυμναστής Ν. Καστάνιας.
Μέσα στη σύγχυση, πολλοί μαθητές ανεβαίνουν στο σχολείο, κατεβάζουν την ιταλική σημαία και την πετούν στο δρόμο. Οι καραμπινιέροι προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν όπλα, αλλά δεν το έκαναν χάρη στην αντίδραση των μαθητών. Ενώ βρέχει ραγδαία, οι μαθητές ορμούν να ξεφύγουν μέσα από τα καντούνια της Πόρτα Ρεμούντα, αλλά κάποιοι συλλαμβάνονται. Ο ίδιος ο γυμναστής συνεπλάκη με έναν καραμπινιέρο και πλήρωσε ακριβά το θράσος του με ξυλοδαρμό και φυλάκιση. Χάρη σε αυτόν όμως πολλοί μαθητές γλίτωσαν τη σύλληψη από τους μανιασμένους καραμπινιέρους.
Σύμφωνα με μαρτυρίες άλλων συμπολιτών μας που συμμετείχαν στα γεγονότα, συνεχίστηκαν τις επόμενες μέρες και άλλες, πιο οργανωμένες εκδηλώσεις. Κυκλοφόρησε μυστικός τύπος, γράφτηκαν συνθήματα σε κοινόχρηστους χώρους και στους τοίχους γράφτηκαν επώνυμες καταγγελίες των λίγων δοσιλόγων με τους Ιταλούς. Στις 27 Νοέμβρη 1941 άρχισαν συλλήψεις, κυρίως καθηγητών και ακολούθησαν φυλακίσεις, ξυλοδαρμοί και νέες εξορίσεις. Οι Ιταλοί μετά τα γεγονότα αυτά δημιούργησαν και δεύτερο τόπο εξορίας, τους Οθωνούς, όπου εξόρισαν πολίτες που συμπαραστάθηκαν στους μαθητές (Π. Κουρκουμέλης, Γ. Μάνεσης, Σ. Μπούας), Κερκυραίοι που είχαν το θάρρος μαζί με τη μαθητική νεολαία να ξεχυθούν στους δρόμους της πόλης κρατώντας ελληνικές σημαίες και ψάλλοντας τον εθνικό ύμνο, για να διαδηλώσουν την αντίθεσή τους στην προσπάθεια εξιταλισμού της παιδείας.
Την επόμενη μέρα, 3 Νοέμβρη, το γεγονός ήταν ανύπαρκτο στην «Εφημερίδα των Ιονίων». Παρά την έκταση των γεγονότων ούτε μία λέξη δεν υπάρχει σχετικά και στο άρθρο για τον εορτασμό, στη δεύτερη σελίδα, φαίνονται όλα ρόδινα. Η εφημερίδα ανέπτυσσε μάλιστα και τη συνήθη προπαγάνδα, καθώς την πομπή της λιτανείας ακολουθούσαν οι αρχές κατοχής και συμμετείχε για πρώτη και τελευταία φορά η φασιστική νεολαία της ιταλικής παροικίας.
Το σύνθημα είχε όμως πια δοθεί. Η αρχή έχει γίνει. Ο κρυφός αγώνας ενάντια στον κατακτητή πήρε σάρκα και οστά, βεβαιώνοντας ότι ο λαός προβαίνει σε πράξεις αντίστασης, όταν βιώνει την προσπάθεια ελέγχου της αυθυπαρξίας του, όταν η βία, αγγίζοντας τον πυρήνα της αυτοσυνειδησίας του, επιχειρεί να καταλύσει την ελευθερία σε όλες της εκφάνσεις της (εθνική, πολιτική, κοινωνική, ψυχολογική).
Η πρώτη αυτή μαζική εκδήλωση ενάντια στους ιταλούς κατακτητές αποτελεί ορόσημο όχι μόνο για την Ελληνική Εθνική Αντίσταση, αλλά ευρύτερα για την Αντίσταση των κατεχομένων χωρών της Ευρώπης, καθώς καταγράφτηκε ως η πρώτη αυθόρμητη μαζική αντιστασιακή πράξη που εκδηλώθηκε σε κατεχόμενο ευρωπαϊκό έδαφος..». (Από έρευνα του φιλόλογου Νίκου Καρύδη).
*H μαρμάρινη πλάκα της φωτογραφίας βρίσκεται στην είσοδο του Β Γυμνασίου Κέρκυρας κι έχει μια ανακρίβεια. Η ημερομηνία της πρώτης Κυριακής του Νοεμβρίου του 1941 ήταν η 2 του μηνός και όχι 3 όπως αναφέρεται.
