Κι αυτό παρά το γεγονός ότι πρόκειται για περιοχές που τα τελευταία χρόνια έχουν επωφεληθεί από την εξαιρετικά θετική πορεία του τουρισμού.
Στην αντίπερα όχθη, το χαμηλότερο ποσοστό σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια –κοντά στο 35%– εμφανίζουν περιοχές όπως η Ήπειρος, τα νησιά του Βορείου Αιγαίου και η Δυτική Μακεδονία, παρότι πρόκειται για τις πιο φτωχές περιοχές της χώρας που έχουν υποστεί μεγάλη μείωση εισοδημάτων λόγω της κρίσης. Οι παράδοξες αυτές αποκλίσεις μπορούν να αποδοθούν σε στρατηγικούς κακοπληρωτές, δηλαδή σε άτομα που, εκμεταλλευόμενα τη νομική αναποτελεσματικότητα, είδαν την κρίση ως ευκαιρία για να αποφύγουν την αποπληρωμή των υποχρεώσεών τους στις τράπεζες, στα χαλαρά κριτήρια με τα οποία οι τράπεζες έδιναν δάνεια τις ημέρες της ευφορίας, αλλά και στο γεγονός ότι οι πιο πλούσιες περιοχές υπερτίμησαν τις πραγματικές οικονομικές τους δυνατότητες και διαμόρφωσαν ένα επίπεδο ζωής που δεν μπορούσαν να υποστηρίξουν.
Στις περιοχές με υψηλά «κόκκινα» δάνεια περιλαμβάνονται επίσης η Πελοπόννησος, η Ανατολική Μακεδονία, αλλά και η Θεσσαλία. Σύμφωνα με στελέχη τραπεζών, ειδικά στην Πελοπόννησο τα προηγούμενα χρόνια δόθηκαν πολλά δάνεια στο πλαίσιο πρωτοβουλιών της πολιτείας για την ενίσχυση πυρόπληκτων και σεισμόπληκτων, τα οποία από πολύ νωρίς βρέθηκαν σε καθεστώς οριστικής καθυστέρησης. Η Θεσσαλία εμφανίζει μεγάλο ποσοστό «κόκκινων» δανείων τόσο σε ό,τι αφορά τα δάνεια που έχουν δοθεί σε αγρότες όσο και σε νοικοκυριά.
Αύξηση στην τουριστική κίνηση αλλά και στις καθυστερήσεις
Ισχυρές εντυπώσεις δημιουργούν οι μεγάλες καθυστερήσεις στην αποπληρωμή δανείων που εμφανίζουν τουριστικές περιοχές και τουριστικές επιχειρήσεις, παρά το γεγονός ότι την τελευταία 7ετία ο τουρισμός στη χώρα μας κινείται από ρεκόρ σε ρεκόρ. Στο διάστημα 2009-2015 ο αριθμός των τουριστών που επισκέφθηκαν τη χώρα αυξήθηκε κατά 11 εκατομμύρια άτομα (+73%), ενώ τα έσοδα αυξήθηκαν κατά 4,1 δισ. ευρώ (+39%), νούμερο κάτι παραπάνω από εντυπωσιακό, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι στο ίδιο διάστημα η ελληνική οικονομία συρρικνώθηκε περίπου κατά 25%. Ωστόσο, παρά τα ρεκόρ και την ισχυρή αύξηση των εσόδων οι επιδόσεις του κλάδου είναι εξαιρετικά φτωχές. Το 2013 (που ήταν επίσης έτος ρεκόρ) ο κλάδος των ξενοδοχείων παρουσίασε ζημιές, ενώ το 2014 τα κέρδη προ φόρων ανήλθαν στα 150 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις (πέραν των επιδοτήσεων που έχουν λάβει από το κράτος) έχουν λάβει συνολικά δάνεια ύψους 7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 2,8 δισ. ευρώ, δηλαδή το 40%, δεν εξυπηρετούνται. Οι υψηλές καθυστερήσεις που καταγράφονται τόσο σε περιοχές με υψηλά εισοδήματα όσο και σε κλάδους της οικονομίας που δεν έχουν επηρεαστεί από την κρίση δημιουργούν ισχυρές υποψίες ότι μεγάλο μέρος των «κόκκινων» δανείων οφείλεται σε στρεβλές νοοτροπίες και αντικοινωνικές συμπεριφορές, αλλά και σε κακοδιαχείριση σε ό,τι αφορά επιχειρήσεις.
Κακοπληρωτές με υψηλές περιουσίες στον νόμο Κατσέλη
Σύμφωνα με εκτιμήσεις τραπεζικών πηγών, περίπου το 40% των ατόμων που έχουν καταθέσει αίτηση για ένταξη στον νόμο Κατσέλη, ο οποίος εξασφαλίζει προστασία στους δανειολήπτες, όχι απλώς είναι σε θέση να αποπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους προς τις τράπεζες αλλά διατηρούν πολύ μεγάλες περιουσίες. Πολλοί δανειολήπτες είδαν την κρίση ως ευκαιρία για να μην πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, ενώ ακόμα περισσότεροι σταμάτησαν να πληρώνουν τα δάνειά τους, ελπίζοντας στις προεκλογικές εξαγγελίες των κομμάτων που υπόσχονταν ακόμα και οριζόντιο «κούρεμα», δηλαδή τη μείωση όλων των οφειλών των δανειοληπτών. Σημειώνεται ότι με την κατάθεση αίτησης εξασφαλίζεται ασυλία για 2 ή και περισσότερα χρόνια, καθώς μια τράπεζα δεν μπορεί να προχωρήσει σε νομικές ενέργειες πριν εξεταστεί το αίτημα.
Όπως εκτιμούν οι τράπεζες, από τα δάνεια σε καθυστέρηση των νοικοκυριών, που φτάνουν τα 40 δισ. ευρώ, τουλάχιστον 25% αφορά τους αποκαλούμενος strategic defaulters, δηλαδή άτομα που ενώ είναι σε θέση δεν αποπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, επιδιώκοντας να επωφεληθούν από τις καταστάσεις. Αυτό αντιστοιχεί σε δάνεια περίπου 10 δισ. ευρώ, ενώ χειρότερη είναι η εικόνα στα επιχειρηματικά δάνεια όπου τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα ξεπερνούν τα 50 δισ. ευρώ. Από τη μια πλευρά η χώρα είναι γεμάτη υπερχρεωμένες επιχειρήσεις και από την άλλη πλευρά οι μεγαλομέτοχοί τους εξακολουθούν να απολαμβάνουν ζωή εκατομμυριούχων. Με άλλα λόγια, δάνεια που λήφθηκαν για επιχειρηματικούς σκοπούς μεταφέρθηκαν εν κρυπτώ σε προσωπικούς καταθετικούς λογαριασμούς σε τράπεζες του εξωτερικού και σε θυρίδες.
Με πληροφορίες από την «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»
