1pozidis

Πριν από 25 χρόνια (στις 24 του Φλεβάρη 1994) με ομόφωνη απόφαση του Εθνικού μας κοινοβουλίου μας ανακηρύχθηκε η 19η του Μάη «Ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων κατοίκων του Πόντου».
Παρά την τεράστια καθυστέρηση η αναγνώριση της Γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού αποτελεί μια σημαντική και ουσιαστική δικαίωση του βασανισμένου αυτού λαού, για τα δραματικά γεγονότα, που εξελίχθηκαν για αιώνες με κορύφωση την εφταετία 1916-1923. Αποτέλεσμα αυτών των συνθηκών ήταν η σφαγή 353.000 ανθρώπων, οι διωγμοί, η βία, οι λεηλασίες, τα βασανιστήρια, οι βιασμοί και τέλος ο εξαναγκασμός του μεγάλου ξεριζωμού από την ιστορική του πατρίδα.
Η εξολόθρευση του ελληνικού ποντιακού στοιχείου αποτελεί γενοκτονία, αφού η τραγωδία που βίωσε, ο διωγμός και τα δεινά που είχε υποστεί σχετίζονταν με τον άφθαρτο ελληνισμό του, την παράδοση, την χριστιανική πίστη, τα ιδανικά και τις αξίες του.
Ο ποντιακός ελληνισμός είχε μια πολύχρονη ιστορική διαδρομή εθνικής προσφοράς που χάνεται στα βάθη των αιώνων. Στα παράλια του Εύξεινου πόντου για τουλάχιστον 27 αιώνες ο ελληνισμός, απόγονος των αποίκων της μητρόπολης Ελλάδας από τον 8ο π.Χ αιώνα, επιβιώνει, επικρατεί και κυριαρχεί διατηρώντας την ελληνική γλώσσα και την εθνική του συνείδηση. Αντέχει μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, όταν αναγκάζεται σε αφανισμό με τις πιο βάρβαρες και πρωτόγονες μεθόδους, που γνώρισε η πρόσφατη ιστορία μας.
Διαχρονικό χαρακτηριστικό της κοινωνίας των Ελλήνων του πόντου ήταν η οικονομική ανάπτυξη, παρά τις άσχημες μορφολογικές συνθήκες και τη φτώχεια που υπήρχε στην περιοχή. Ταυτόχρονα αναπτύχθηκε σπουδαία εκπαιδευτική δραστηριότητα, αλλά και πολιτισμός: το 1860 υπήρχαν 100 ελληνικά σχολεία, που αυξάνονται σε 1400 το 1919 με 86.000 μαθητές, με πιο φημισμένη σχολική μονάδα το φροντιστήριο της Τραπεζούντας. Υπάρχουν, επίσης, τυπογραφεία, εφημερίδες, περιοδικά, θέατρα, κ.ά, που αποτελούν αποδείξεις λαού με ψηλό πνευματικό επίπεδο κι αναζητήσεις.
Όμως η ιστορική πορεία αυτού του λαού δεν είναι ευκολοδιάβατη.
Ήδη από το 1461, που καταλήφθηκε η πρωτεύουσα του Πόντου (αυτοκρατορία της Τραπεζούντας) η Τραπεζούντα, ξεκίνησε από το οθωμανικό κράτος μια μεγάλη περίοδος διαμόρφωσης πολιτικών, που είχαν ως στόχο την αλλοίωση της ταυτότητας και της φυσιογνωμίας των Ποντίων, τον εξισλαμισμό τους, το ξερίζωμα της πολιτιστικής τους ταυτότητας και την εξαφάνιση της ελληνικής τους συνείδησης, με τελικό στόχο τον ολοκληρωτικό διωγμό τους και την πλήρη αφομοίωση όσων θα έμεναν πίσω.
Αυτό που δεν πέτυχαν οι κακουχίες και τα δεινά πολλών αιώνων το πετυχαίνουν οι Νεότουρκοι σε λίγα χρόνια με πρωτοφανείς σφαγές, διώξεις, λεηλασίες, εξορίες, βασανιστήρια, βιασμούς και τον εξισλαμισμό των μικρών παιδιών των Ελλήνων. Το ιδεολογικοπολιτικό πλαίσιο των στρατηγικών τους αφορούσε την επιλογή τους, για μιας μορφής κάθαρση της Τουρκίας και ταύτισής της με το μωαμεθανικό στοιχείο (ως θρησκεία, αντίληψη, λειτουργία). Κι αυτό έπρεπε να επιτευχθεί με κάθε τρόπο.
Η εφταετία 1916-1923 αποτελεί την κορύφωση της βάρβαρης, απάνθρωπης σκλαβιάς, που διάρκεσε πάνω από 4 ½ αιώνες και έδωσε τη χαριστική βολή στους Πόντιους.
Στις 19 Μαΐου 1919 ο Μουσταφά Κεμάλ φθάνει στη Σαμψούντα ξεκινώντας μια νέα, σκληρή και ιδιαίτερα αποτελεσματική για τα σχέδιά του εκστρατεία βίας σε βάρος ενός ολόκληρου λαού, που προστέθηκε στα ήδη τρομερά δεινά αιώνων του Ποντιακού ελληνισμού.
Ένα μεθοδευμένο, καλά προετοιμασμένο σχέδιο εκτουρκισμού ενός λαού εξελίσσεται.
Η δράση του αρχιληστή Τοπάλ Οσμάν χαράσσεται στην ιστορία με μελανά χρώματα για την ωμότητα, τη σκληρότητα και την απανθρωπιά της: χωριά καίγονται ολοσχερώς μαζί με τους εγκλωβισμένους κατοίκους τους, περιουσίες ληστεύονται, συλλαμβάνονται, δολοφονούνται και εκτοπίζονται όλοι οι άντρες, κλέβονται, ατιμάζονται και μοιράζονται γυναίκες…η φρίκη αποκτά μορφή: γυναίκες αυτοκτονούν για να αποφύγουν την ατίμωση, μανάδες σκοτώνουν τα σπλάχνα τους για να μην πέσουν στα χέρια των βαρβάρων.
Σ’ ένα χωριό του Πόντου ο ίδιος ο Τοπάλ Οσμάν, ως σύγχρονος Νέρωνας, αφού ληστεύει και ξεγυμνώνει τους κατοίκους, βάζει φωτιά, για να κάψει ότι απομένει όρθιο. Οι δρόμοι κλείνουν και οι φυλακισμένοι κάτοικοι καίγονται. Όποιος επιχειρεί να ξεφύγει από την κόλαση δολοφονείται αμέσως ή ρίχνεται πάλι στις αδηφάγες φλόγες του θανάτου. Ο βάρβαρος ουρλιάζει: «Ας έρθουν τώρα οι Άγγλοι, οι Αμερικανοί, ο Χριστός σας να σας σώσουν..». Μετά την απόβαση των Ελλήνων στη Σμύρνη η κατάσταση στον Πόντο γίνεται αφόρητη. Το τελικό σχέδιο ριζικής εξόντωσης του ελληνισμού αναπτύσσεται. Οι Τούρκοι απλώνονται παντού και αφανίζουν ότι γλίτωσε στο διάβα τους στην πρώτη φάση της επιχείρησής τους.
Τρομοκρατία, εργατικά τάγματα θανάτου, κρεμάλες, εξορίες, πυρπολήσεις χωριών, βιασμοί, δολοφονίες συνθέτουν το νέο απάνθρωπο σκηνικό του τρόμου, που προκαλεί την ανάπτυξη του ποντιακού αντάρτικου στα άγρια βουνά του πόντου.
Ο Φρούνζε (Ουκρανός στρατάρχης) στο βιβλίο του «Αναμνήσεις από την Τουρκία» καταγράφει όσα είδε στο δρόμο του προς της Άγκυρα: «….Η διαδρομή από την πόλη Καβάκ προς το πέρασμα Χατζηλάρ θα μείνει για πάντα στη μνήμη μου όσο θα ζω. Σε απόσταση 30 χιλιομέτρων συναντούσαμε μόνο πτώματα. Μόνο εγώ μέτρησα 58. Σ’ ένα σημείο συναντήσαμε το πτώμα μιας ωραίας κοπέλας. Της είχανε κόψει το κεφάλι και το τοποθέτησαν κοντά στο χέρι της. Σε κάποιο άλλο σημείο υπήρχε το πτώμα ενός άλλου ωραίου κοριτσιού, 7-8 χρονών, με ξανθά μαλλιά και γυμνά πόδια. Φορούσε μόνο ένα παλιό πουκάμισο. Απ’ ότι καταλάβαμε, το κοριτσάκι καθώς έκλαιγε, έχωσε το πρόσωπό του στο χώμα, δολοφονημένο από το κάρφωμα της λόγχης του φαντάρου…»
Η 19η του Μάη είναι μια ιδιαίτερα σημαντική και συμβολική μέρα για όλον τον ελληνισμό, αφού η γενοκτονία των Ποντίων αποτελεί μαζί μ’ αυτές των Εβραίων και των Αρμενίων, τις τρεις μεγαλύτερες του 20ου αιώνα.
Τα γεγονότα του 1916-1923 αποτελούν τη γέννηση της σύγχρονης ιστορίας των Ποντίων, ενός φιλειρηνικού λαού, που έχασε το δικαίωμα στην ύπαρξη και στην ιστορική συνέχεια και μετατράπηκε σ’ έναν λαό δυστυχίας και προσφυγιάς.
Σήμερα μετά από έναν αιώνα αποτελεί δικαίωμα και υποχρέωση των απογόνων αυτού του λαού και όλου του έθνους μας η διατήρηση της ανόθευτης μνήμης και τιμής. Το δικαίωμα στην αναζήτηση κι ανάδειξη των αιτίων και των σκοπιμοτήτων, που προκάλεσαν τη γενοκτονία του ποντιακού ελληνισμού, είναι αυτονόητος όρος εθνικής και ιστορικής συνέχειας για το λαό μας.
Η γενοκτονία μένει επίκαιρο ιστορικό, πολιτικό και ηθικό σύμβολο για όλους μας. Ένας ολόκληρος λαός διεκδικεί σήμερα από την παγκόσμια κοινότητα και την Τουρκία την αναγνώριση των εγκλημάτων και των αδικιών που διαπράχτηκαν σε βάρος του, γιατί μόνο έτσι θα διαφυλαχτεί η αλήθεια, θα αποδοθεί δικαιοσύνη και θα εκλείψουν οι βαρβαρότητες στο μέλλον.
Για μας τους Πόντιους αυτό έχει ιδιαίτερη αξία αφού είναι μια από τις πρωταρχικές προϋποθέσεις για την ύπαρξη και συνέχεια του λαού μας, την ανάδειξη και διαφύλαξη των αξιών, των παραδόσεων και των ιδεών μας. Η ιστορική αποκατάστασή της αλήθειας, άλλωστε, θα αποτελέσει την αφετηρία για την ουσιαστική και διαρκή ειρήνη και φιλία ανάμεσα στους δύο λαούς.
Τέλος, είναι χρέος της ελληνικής πολιτείας να ενημερώσει τη νέα γενιά, τους μαθητές για όσα δραματικά μα αληθινά συνθέτουν την ποντιακή γενοκτονία. Είναι αδιανόητο σήμερα στα σχολικά βιβλία να υπάρχουν ελάχιστες (σχεδόν ανύπαρκτες) αναφορές στην ιστορία μιας σημαντικής ελληνικής περιοχής και του λαού που την κατοίκησε και σηματοδότησε την πορεία του έθνους μας.
Η ιστορία του Πόντου είναι μέρος της ιστορικής πορείας αυτού του έθνους και αυτού του τόπου στο χρόνο και το χώρο. Αυτή η συγκλονιστική ιστορία, με τα σπουδαία μηνύματα που περιέχει, θα προσφέρει τεράστια οφέλη στα παιδιά μας και σ’ όλο τον ελληνισμό, γι’ αυτό μια τέτοια πρωτοβουλία αποκτά παιδαγωγική και εθνική αξία.
Ως επίλογο πρέπει να αναφέρω ότι αυτή η αποσπασματική καταγραφή στοιχείων και σκέψεων, που συνθέτουν το έπος και την τραγωδία του ποντιακού ελληνισμού,, αποτελεί για μένα μια μικρή και ταπεινή τιμή, στη θυσία και τα ιδανικά ενός περήφανου, γνήσιου, φιλοπρόοδου και δημιουργικού λαού: Των ελλήνων κατοίκων του Πόντου!

*Δάσκαλος – Διευθυντής του 4ου Δ.Σ Κέρκυρας



ΚΑΝΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ