Οι περιφερειακές εκλογές του Μάη χαρακτηρίζονται από μια σημαντική πολιτική καινοτομία, που προφανώς θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαχείριση των περιφερειακών ζητημάτων. Με το άρθρο 56 του Ν. 4555/2018 καθιερώνεται ως εκλογικό σύστημα η απλή αναλογική. Ειδικότερα:
«1. Το σύνολο των εδρών του περιφερειακού συμβουλίου κατανέμονται στους συνδυασμούς που μετείχαν στις εκλογές, ανάλογα με τον αριθμό των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβαν.
2. Η αναλογική κατανομή των εδρών γίνεται ως εξής: Το σύνολο των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβαν στο σύνολο της περιφέρειας όλοι μαζί οι συνδυασμοί που συμμετείχαν στις εκλογές διαιρείται με τον αριθμό των εδρών που αντιστοιχούν σε κάθε περιφερειακό συμβούλιο και το πηλίκο αυξημένο κατά μία μονάδα, παραλειπομένου του κλάσματος, αποτελεί το εκλογικό μέτρο. Ο αριθμός των έγκυρων ψηφοδελτίων κάθε συνδυασμού διαιρείται στη συνέχεια με το εκλογικό μέτρο και καθένας τους καταλαμβάνει τόσες έδρες όσο και το ακέραιο πηλίκο της διαίρεσης. Αν οι έδρες που καταλαμβάνουν οι συνδυασμοί που συμμετέχουν στην κατανομή με την προηγούμενη διαδικασία είναι λιγότερες από τις προς διάθεση, όσες απομένουν κατανέμονται ανά μία μεταξύ όλων των συνδυασμών, ανεξαρτήτως εάν έλαβαν ή όχι έδρα κατά τη διαδικασία των προηγούμενων εδαφίων, ανάλογα με τα αχρησιμοποίητα υπόλοιπά του».
Σχετικά με την κατανομή των εδρών και το περιεχόμενο του νέου νόμου έχει αξία να επισημανθούν τα εξής:
• Η κατανομή γίνεται την πρώτη Κυριακή των εκλογών. Αν δεν εκλεγεί περιφερειάρχης οι επαναληπτικές εκλογές αφορούν αποκλειστικά αυτή την εκλογή, που δε σχετίζεται και δεν επηρεάζει τις έδρες του Περιφερειακού Συμβουλίου. Απ’ αυτό εύκολα συμπεραίνεται ότι είναι δυνατό ο περιφερειάρχης να μην έχει ούτε καν τη σχετική πλειοψηφία των εδρών του Περιφερειακού Συμβουλίου.
• Μετά την κατανομή των εδρών στους συνδυασμούς γίνεται η διάθεσή τους στις Περιφερειακές Ενότητες, ανάλογα με τις συνολικές έδρες και τις ψήφους που έλαβε. Από τον τρόπο που προβλέπεται η κατανομή είναι σαφές ότι διασφαλίζεται η αναλογική έκφραση του εκλογικού σώματος σε επίπεδο περιφέρειας, μπορεί, όμως, να υπάρξουν αποκλίσεις στον τρόπο που θα κατανεμηθούν οι έδρες στις περιφερειακές ενότητες ανά συνδυασμό.
• Οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι εκλέγονται αποκλειστικά στην περιφερειακή ενότητά τους, χωρίς να παρέχεται η δυνατότητα ψήφου σε άλλη Π.Ε.
• Καταργείται η ιδιότητα του απευθείας εκλεγμένου τοπικού Αντιπεριφερειάρχη και δεν ορίζεται επικεφαλής του ψηφοδελτίου σε κάθε περιφερειακή ενότητα.
• Ο Περιφερειάρχης έχει τη δικαιοδοσία να ορίζει, με προϋποθέσεις, θεματικούς και τοπικούς Αντιπεριφερειάρχες και από άλλες παρατάξεις, στο πλαίσιο της διαμόρφωσης πλειοψηφικού συσχετισμού «διοίκησης» στην περιφέρεια, αν η συνεργασία αποτελεί παραταξιακή απόφαση. Αυτό είναι βέβαια φυσικό, αφού η αναγκαία διαμόρφωση διαπαραταξιακών πλειοψηφιών, θα αφορά και στην άσκηση διοίκησης και επομένως η τοποθέτηση σε θέσεις στελεχών όλων των συμβούλων της νέας πλειοψηφίας είναι αυτονόητη.
Για να γίνει κατανοητή η εφαρμογή της απλής αναλογικής με πραγματικά μεγέθη παρατίθεται ο πίνακας με τα αποτελέσματα των προηγούμενων περιφερειακών εκλογών (2014) και γίνεται σύγκριση στην κατανομή των εδρών στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων:



Η εφαρμογή της απλής αναλογικής δημιουργεί επιφυλάξεις, προβληματισμούς και αρνητικές στάσεις, όπως εκφράστηκαν και θεσμικά την προηγούμενη χρονιά, κατά την ψήφιση του νόμου.
Η άποψη μου είναι ότι αυτή ανοίγει το δρόμο των συνεργασιών, των συναινέσεων, της άρσης συμπεριφορών και πρακτικών τοπικών «ηγετίσκων», που προκαλούσαν αντιδράσεις και συγκρούσεις, καθιστώντας το θεσμό αναποτελεσματικό.
Η απλή αναλογική αποτελεί αφετηρία δημοκρατικότητας, υπέρβασης του πολιτικού φανατισμού σε όλα τα επίπεδα της αυτοδιοίκησης, επιβάλλει προγραμματικούς συμβιβασμούς και συνεργασίες και ενισχύει τη συνδιαμόρφωση θέσεων. Ουσιαστικά ανατρέπει αντιλήψεις, που εδραιώθηκαν στην αυτοδιοίκηση και γενικότερα στην πολιτική ζωή της χώρας μας.
Εκείνο που θα κρίνει την αποτελεσματικότητα και την ουσιαστική παραγωγή έργου είναι η δυνατότητα διαμόρφωσης μιας κουλτούρας συνεννόησης, που θα συμβάλλει στην ουσιαστική οργάνωση των περιφερειών. Έτσι κι αλλιώς απαραίτητη προϋπόθεση για τη λειτουργία των συλλογικών οργάνων είναι η νέα μετεκλογική πλειοψηφία, που θα έχει διάρκεια και θα μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις.
Στην αυτοδιοίκηση, που είναι συστατικό στοιχείο της αποκέντρωσης και της αυτοδιαχείρισης δεν είναι δυνατόν να επιδιώκουμε μια απλή αντιπροσωπευτική συμμετοχή, αν αυτή δεν οδηγεί στην ουσιαστική, βιώσιμη και θεσμική θωράκιση της λειτουργίας τους, μέσα από πλειοψηφικούς συσχετισμούς διοίκησης. Είναι αναγκαία η διαμόρφωση συλλογικοτήτων που να οικοδομούνται με όρους διαφανούς συνεργασίας, κάτι που πρέπει να θεσμοθετηθεί και να αποτυπωθεί στην πράξη, για να μην παρουσιαστούν φαινόμενα αδυναμίας διοίκησης, γεγονός που θα ακυρώσει όποια θετική πολιτική βούληση.
Έχουμε την ευκαιρία, με σεβασμό στους θεσμούς και πίστη στην υποχρέωση να φανούμε αντάξιοι των προσδοκιών των κατοίκων των νησιών μας, να χαράξουμε μια νέα στρατηγική συγκλίσεων και συνεργασιών, που θα εγγυηθεί τη δημιουργία άλλων συνθηκών στις τοπικές κοινωνίες μας.
Είναι μια πρόκληση, μια ευκαιρία, μια δυνατότητα που δεν πρέπει να χαθεί.

*Του Παναγιώτη ΠοζίδηΥποψήφιου περιφερειακού συμβούλουΜε την «Επτανησιακή Πρωτοβουλία»

ΚΑΝΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ