Τη συγκρότηση ενός κοινού νησιωτικού μετώπου επιβεβαίωσαν οι Περιφερειάρχες Ιονίων Νήσων, Νοτίου και Βορείου Αιγαίου κατά τη συνάντησή τους στη Ρόδο την Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026. Η συνάντηση αποτέλεσε τον τρίτο σταθμό της «Διακήρυξης της Κέρκυρας», με επίκεντρο την αντιμετώπιση της στεγαστικής και κλιματικής κρίσης, καθώς και τη διαμόρφωση κοινών διεκδικήσεων ενόψει του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου.
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, η ημέρα ξεκίνησε με τον Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου, Γιώργο Χατζημάρκο, να υποδέχεται τον Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων, Γιάννη Τρεπεκλή, και τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, Κωνσταντίνο Μουτζούρη. Η πρωτοβουλία της «Διακήρυξης της Κέρκυρας» ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2024, συνεχίστηκε τον Ιούλιο του 2025 στο Πλωμάρι και πλέον θεσμοθετείται ως όργανο κοινής δράσης. Ο κ. Τρεπεκλής τόνισε ότι η προσπάθεια ξεκίνησε χωρίς ανταγωνισμό, καθώς τα προβλήματα και οι προκλήσεις των νησιών είναι κοινά.
Από τη συνάντηση απουσίαζε ο Περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, λόγω της απώλειας των πυροσβεστών στις πυρκαγιές που πλήττουν το νησί. Οι τρεις Περιφερειάρχες εξέφρασαν την οδύνη τους και δεσμεύτηκαν να μεταβούν στην Κρήτη το επόμενο διάστημα για την τυπική υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας.
Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, ο κ. Τρεπεκλής ανέδειξε ως κορυφαία προτεραιότητα το στεγαστικό πρόβλημα που απειλεί τη λειτουργία των δημόσιων δομών στα νησιά. Ανακοίνωσε την εξασφάλιση χρηματοδότησης για την «Προσιτή Κατοικία» και την υπογραφή της πρώτης πρόσκλησης για αξιοποίηση ακινήτων, με στόχο την παροχή στέγης σε υγειονομικούς, εκπαιδευτικούς και σώματα ασφαλείας στα Ιόνια Νησιά. Παράλληλα, ζήτησε την αναθεώρηση των χρηματοδοτικών κριτηρίων για τα νησιωτικά έργα, επισημαίνοντας το αυξημένο κόστος αποκατάστασης λόγω των ακραίων φαινομένων της κλιματικής κρίσης. Υπογράμμισε επίσης τη σημασία διαφύλαξης της πολιτιστικής ταυτότητας των νησιών απέναντι στον μαζικό τουρισμό.
Από την πλευρά του, ο κ. Χατζημάρκος ανέφερε ότι οι ενωμένες περιφέρειες αποτελούν τη μεγαλύτερη νησιωτική δύναμη στην Ευρώπη. Ο κ. Μουτζούρης έθεσε ως κεντρικό ζήτημα τη μικρονησιωτικότητα, τονίζοντας την ανάγκη ειδικής πολιτικής για τα μικρά και ακριτικά νησιά.
Οι Περιφερειάρχες συνδιαμόρφωσαν 13 βασικούς άξονες κοινών διεκδικήσεων, οι οποίοι περιλαμβάνουν:
- Αυτοτελή Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Νησιά
- Θεσμοθέτηση ρήτρας νησιωτικότητας και μηχανισμού island-proofing
- Ισχυρή Πολιτική Συνοχής μετά το 2027
- Ειδική μέριμνα για μικρά, ακριτικά και πολυνησιακά νησιά
- Συνδεσιμότητα
- Προσαρμογή κανόνων κρατικών ενισχύσεων
- Ενεργειακή ασφάλεια, υδατική επάρκεια και κλιματική ανθεκτικότητα
- Στήριξη της γαλάζιας οικονομίας
- Βιώσιμο τουρισμό
- Κοινωνική συνοχή και δημογραφική βιωσιμότητα
- Ειδική πρόβλεψη για νησιά πρώτης γραμμής
- Παρατηρητήριο Νησιωτικότητας
- Προσαρμογή των εργαλείων ευρωπαϊκής συνεργασίας
Το βράδυ της ίδιας ημέρας πραγματοποιήθηκε στο Επιμελητήριο Δωδεκανήσου η κεντρική εκδήλωση με τίτλο «Τέσσερις Περιφέρειες, Ένα Όραμα: Η Νησιωτική Ελλάδα Απαντά στην Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Νησιά». Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος υπογράμμισε ότι τα νησιά αποτελούν την καρδιά της Ελλάδας και την πρώτη γραμμή στο μέλλον της Ευρώπης. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η διαμόρφωση ενιαίων θέσεων ενόψει των αποφάσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ε.Ε. και της ελληνικής Προεδρίας το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Ακολουθεί ολόκληρη η ανακοίνωση της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων:
«Σε κλίμα ισχυρής ενότητας και με σαφές πολιτικό μήνυμα για τη συγκρότηση ενός αρραγούς “νησιωτικού μετώπου”, ολοκληρώθηκε η παρουσία του Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων, Γιάννη Τρεπεκλή, στη Ρόδο την Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026.
Η συνάντηση των νησιωτικών Περιφερειών της χώρας αποτέλεσε τον τρίτο ιστορικό σταθμό για τη “Διακήρυξη της Κέρκυρας”, μιας διαδρομής που ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2024 από την Κέρκυρα, συνεχίστηκε τον Ιούλιο του 2025 στο Πλωμάρι και πλέον θεσμοθετείται ως ένα σταθερό όργανο κοινής δράσης.
Η ημέρα ξεκίνησε με τον Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου, Γιώργο Χατζημάρκο, να υποδέχεται στο γραφείο του τον Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων, Γιάννη Τρεπεκλή και τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, Κωνσταντίνο Μουτζούρη.
Από τη συνάντηση απουσίαζε ο Περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, λόγω της τραγικής απώλειας των πυροσβεστών στις πυρκαγιές που πλήττουν το νησί. Οι τρεις Περιφερειάρχες εξέφρασαν τη βαθιά τους οδύνη και δεσμεύτηκαν να μεταβούν το αμέσως επόμενο διάστημα στην Κρήτη για την τυπική υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας και από την τέταρτη νησιωτική Περιφέρεια της χώρας.
Όπως τόνισε ο κ. Τρεπεκλής: “Ξεκινήσαμε από την Κέρκυρα χωρίς κανέναν ανταγωνισμό, διότι τα προβλήματα και οι προκλήσεις είναι ακριβώς τα ίδια και μαζί θα συνεχίσουμε ενωμένοι και με πνεύμα συνεργασίας”.
Η “Στεγαστική Κρίση” και η Ευρωπαϊκή Επιτυχία
Ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων ανέδειξε ως κορυφαία προτεραιότητα το στεγαστικό πρόβλημα, το οποίο απειλεί τη λειτουργία των δημόσιων δομών στα νησιά. Αναλύοντας τη συστηματική δουλειά που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Επιτροπής των Περιφερειών στις Βρυξέλλες, ο κ. Τρεπεκλής ανακοίνωσε την εξασφάλιση χρηματοδότησης για την “Προσιτή Κατοικία”. Ήδη, ο ίδιος υπέγραψε την πρώτη πρόσκληση για την αξιοποίηση ακινήτων της Αυτοδιοίκησης και φορέων, με στόχο την παροχή στέγης σε υγειονομικούς, εκπαιδευτικούς και σώματα ασφαλείας που υπηρετούν στα Ιόνια Νησιά.
Κλιματική Κρίση και Υποδομές
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από τον κ. Τρεπεκλή στην ανάγκη αναθεώρησης των χρηματοδοτικών κριτηρίων για τα νησιωτικά έργα. “Τα νησιά μας βιώνουν ακραία φαινόμενα που διαβρώνουν τις υποδομές μας. Το κόστος αποκατάστασης και ο χρόνος υλοποίησης στις νησιωτικές περιοχές είναι πολλαπλάσια σε σχέση με την ενδοχώρα”, τόνισε, ζητώντας ένα διαφορετικό διαχειριστικό σχέδιο, που να λαμβάνει υπόψη τη γεωμορφολογική ιδιαιτερότητα κάθε περιοχής.
Πολιτιστική Ταυτότητα και Τουρισμός
Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής, ο κ. Τρεπεκλής υπογράμμισε τη σημασία της διαφύλαξης της πολιτιστικής ταυτότητας των νησιών απέναντι στις πιέσεις του μαζικού τουρισμού. “Δίνουμε μάχη για να κρατήσουμε την ταυτότητά μας ζωντανή απέναντι στις προκλήσεις”, τόνισε χαρακτηριστικά. Υπογράμμισε μάλιστα, ότι με παρέμβαση των νησιωτικών Περιφερειών, επιτεύχθηκε η άρση γραφειοκρατικών εμποδίων, επιτρέποντας πλέον τη χρηματοδότηση πολιτιστικών ανταλλαγών και αποστολών στο εξωτερικό για την ανάδειξη της τοπικής κληρονομιάς.
Ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος, τόνισε χαρακτηριστικά: “Είμαστε συνοδοιπόροι και επιβάτες στο ίδιο ακριβώς πλοίο. Ενωμένοι, αποτελούμε τη μεγαλύτερη νησιωτική δύναμη στην Ευρώπη”, ενώ από τη δική του πλευρά ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, Κωνσταντίνος Μουτζούρης, υπογράμμισε ότι οι νησιωτικές Περιφέρειες, παρά τις διαφορές τους, έχουν κάθε λόγο να συνεργάζονται και έθεσε ως κεντρικό ζήτημα τη μικρονησιωτικότητα, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια ειδική πολιτική προσαρμοσμένη στις συνθήκες των μικρών και ακριτικών νησιών.
Οι τρεις Περιφερειάρχες συνδιαμόρφωσαν τους βασικούς άξονες των κοινών διεκδικήσεων των νησιωτικών Περιφερειών, οι οποίοι είναι οι εξής:
- Αυτοτελής και σαφώς οριοθετημένη Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Νησιά
- Θεσμοθέτηση δεσμευτικής ρήτρας νησιωτικότητας και μηχανισμού island-proofing
- Ισχυρή Πολιτική Συνοχής μετά το 2027 με ειδική νησιωτική διάσταση
- Ειδική μέριμνα για μικρά, πολύ μικρά, ακριτικά και πολυνησιακά νησιά
- Συνδεσιμότητα ως όρος συνοχής, ισοτιμίας και ανάπτυξης
- Προσαρμογή των κανόνων κρατικών ενισχύσεων και αναγνώριση του κόστους νησιωτικότητας
- Ενεργειακή ασφάλεια, υδατική επάρκεια και κλιματική ανθεκτικότητα
- Στήριξη της οικονομικής διαφοροποίησης και της γαλάζιας οικονομίας
- Βιώσιμος, ποιοτικός και ισόρροπος τουρισμός
- Κοινωνική συνοχή, δημογραφική βιωσιμότητα και πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες
- Ειδική πρόβλεψη για τα νησιά πρώτης γραμμής και για τις περιοχές αυξημένων εξωγενών πιέσεων
- Παρατηρητήριο Νησιωτικότητας και ενίσχυση της τεκμηρίωσης πολιτικών
- Προσαρμογή των εργαλείων ευρωπαϊκής συνεργασίας στις θαλάσσιες και νησιωτικές πραγματικότητες
“Τέσσερις Περιφέρειες, Ένα Όραμα”
Το βράδυ, στην κατάμεστη αίθουσα του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, πραγματοποιήθηκε η κεντρική εκδήλωση με τίτλο “Τέσσερις Περιφέρειες, Ένα Όραμα: Η Νησιωτική Ελλάδα Απαντά στην Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Νησιά”, με κεντρικό ομιλητή τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη.
Η εκδήλωση, που συνδιοργανώθηκε από τα Επιμελητήρια (Εμπορικό, Οικονομικό και Τεχνικό) Δωδεκανήσου, ανέδειξε τη δυναμική της σύμπραξης που οραματίστηκαν οι τρεις Περιφερειάρχες το 2024 στην Κέρκυρα.
Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών υπογράμμισε πως “Τα νησιά μας δεν είναι η άκρη της Ελλάδας, είναι η καρδιά της. Είναι η πρώτη γραμμή στο μέλλον της Ευρώπης” δίνοντας το στίγμα για την ανάγκη ενιαίας νησιωτικής πολιτικής.
Κοινή διαπίστωση αποτέλεσε ότι η πρωτοβουλία που ξεκίνησε από τα Ιόνια Νησιά και σκοπό της έχει να αναδείξει τη νησιωτικότητα σε σημαντικό παράγοντα χάραξης συγκεκριμένων πολιτικών, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, θα συνεχιστεί με στόχο τη διαμόρφωση ενιαίων θέσεων ενόψει των αποφάσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ελληνικής Προεδρίας το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Με τη συνάντηση της Ρόδου, επιβεβαιώνεται η κοινή βούληση των νησιωτικών Περιφερειών της χώρας για τη συνέχιση της προσπάθειας διαμόρφωσης μιας νέας, εθνικής και ευρωπαϊκής νησιωτικής ατζέντας, μετατρέποντας τη “Διακήρυξη της Κέρκυρας” από ένα κείμενο αρχών σε μια πανίσχυρη πολιτική πραγματικότητα. Το κοινό μήνυμα από την επίσημη συνάντηση των Περιφερειαρχών στη Ρόδο είναι σαφές: Η νησιωτικότητα δεν είναι πλέον μια θεωρητική έννοια, αλλά το βασικό κριτήριο για την ανάπτυξη, την ασφάλεια και την ευημερία των πολιτών των νησιών μας.»
