Η Εγνατία Οδός μετατρέπεται σε ένα απέραντο «εργοτάξιο χωρίς εργάτες», καθώς η έναρξη των απαραίτητων έργων στις σήραγγες μετατίθεται για το καλοκαίρι του 2027, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2029. Παρά την πρωτοφανή ταλαιπωρία και τις κυκλοφοριακές στενώσεις που διαρκούν ήδη από τις αρχές του έτους, οι οδηγοί καλούνται να πληρώσουν το τίμημα των αυξημένων διοδίων σε έναν δρόμο-παγίδα.
Η καθημερινότητα στον μεγαλύτερο αυτοκινητόδρομο της χώρας, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, παραπέμπει σε μια εποχή που η Ελλάδα πίστευε ότι είχε αφήσει οριστικά πίσω της. Χιλιόμετρα από πορτοκαλί κώνους, δραστικά μειωμένα όρια ταχύτητας και σήραγγες που λειτουργούν με μονοδρομήσεις συνθέτουν ένα σκηνικό που θυμίζει περισσότερο το οδικό δίκτυο της δεκαετίας του 1950 παρά έναν σύγχρονο ευρωπαϊκό άξονα. Το παράδοξο, ωστόσο, δεν έγκειται στην εκτέλεση των έργων, αλλά στην απουσία τους: οι οδηγοί υπομένουν την ταλαιπωρία χωρίς να αντικρίζουν πουθενά ενεργά συνεργεία ή μηχανήματα.
Η πρόσφατη σύσκεψη κορυφής στα Ιωάννινα, η οποία διεξήχθη υπό συνθήκες άκρας μυστικότητας με τη συμμετοχή στελεχών της «Νέας Εγνατίας Οδού» και των τοπικών αρχών ασφαλείας, ήρθε να επιβεβαιώσει τους χειρότερους φόβους των χρηστών του δικτύου. Το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάστηκε δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας. Τα κυρίως έργα συντήρησης και αναβάθμισης των σηράγγων δεν πρόκειται να ξεκινήσουν άμεσα, αλλά μετατίθενται για τις αρχές του 2027. Με δεδομένο ότι η διάρκεια των εργασιών εκτιμάται στα δύο έτη, η Εγνατία θα επιστρέψει σε κανονικούς ρυθμούς λειτουργίας το 2029.
Η «παγίδα» της πιστοποίησης και η διετής αδράνεια
Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται σε ένα σοβαρό θεσμικό κενό. Δεκάδες από τις 69 σήραγγες του αυτοκινητόδρομου κατασκευάστηκαν πριν από τη θέσπιση των αυστηρών ευρωπαϊκών κανονισμών πυρασφάλειας του 2007. Για να λάβουν την απαραίτητη πιστοποίηση «Κατηγορίας Α», απαιτούνται βαριές ηλεκτρομηχανολογικές παρεμβάσεις, όπως η τοποθέτηση φλογοπαγίδων.
Η παραχωρησιούχος εταιρεία, που ανέλαβε τη διαχείριση στις αρχές του 2026, υποστηρίζει ότι η στένωση των λωρίδων αποτελεί συμβατική υποχρέωση που επιβλήθηκε από τη Διοικητική Αρχή Σηράγγων για λόγους ασφαλείας. Ωστόσο, η απόφαση να παραμείνει ο δρόμος υπό περιορισμό για 18 μήνες μέχρι την έναρξη των έργων, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι μελέτες, γεννά εύλογα ερωτήματα για την έλλειψη πρόβλεψης και προετοιμασίας. Τα «κολωνάκια» στην Εγνατία δεν είναι ένα προσωρινό μέτρο, αλλά μια παγιωμένη κατάσταση που θα συνοδεύει τους οδηγούς για τα επόμενα τρία χρόνια.
Αυξήσεις διοδίων εν μέσω υποβάθμισης
Η μεγαλύτερη πρόκληση για την υπομονή των πολιτών παραμένει το κόστος. Παρά το γεγονός ότι ο δρόμος ουσιαστικά υπολειτουργεί, το αντίτιμο των διοδίων όχι μόνο δεν μειώθηκε ως αντιστάθμισμα της ταλαιπωρίας, αλλά αυξήθηκε από τις αρχές του έτους. Οι τοπικές κοινωνίες σε Ήπειρο, Δυτική Μακεδονία και Θράκη κάνουν λόγο για έναν αδιανόητο εμπαιγμό, καθώς οι οδηγοί πληρώνουν «χρυσή» μια διαδρομή που εκτελείται υπό συνθήκες υψηλού κινδύνου και καθυστερήσεων.
Η κατάσταση αναμένεται να επιβαρυνθεί περαιτέρω, καθώς οι πληροφορίες συγκλίνουν σε μια νέα αύξηση των διοδίων στις αρχές του 2027, την ίδια στιγμή που θα στήνονται τα πρώτα εργοτάξια. Η αδυναμία διαχείρισης του κυκλοφοριακού φόρτου έγινε ήδη εμφανής κατά την έξοδο του Πάσχα του 2026, όπου η μονοδρόμηση στα διόδια Πολυμύλου προκάλεσε χιλιομετρικές ουρές, αποδεικνύοντας πόσο ευάλωτος έχει καταστεί ο άξονας.
Νυχτερινά κομβόι
Η μυστική σύσκεψη των Ιωαννίνων έβγαλε και μια δεύτερη είδηση που αφορά την οδική ασφάλεια σε ευρύτερο επίπεδο. Η κίνηση των βυτιοφόρων με επικίνδυνα φορτία (ADR) στο δύσκολο τμήμα από τη Βέροια μέχρι την Ηγουμενίτσα θα γίνεται πλέον με αυστηρούς περιορισμούς. Τα οχήματα αυτά θα υποχρεούνται να κινούνται αποκλειστικά σε οργανωμένα κομβόι και μόνο κατά τις βραδινές ώρες.
Το μέτρο αυτό, αν και επιβάλλεται για την προστασία των μη πιστοποιημένων σηράγγων, δημιουργεί μια νέα πηγή κινδύνου. Η απαγόρευση διέλευσης ADR από τον αυτοκινητόδρομο κατά τη διάρκεια της ημέρας αναγκάζει πολλά βαρέα οχήματα να καταφεύγουν στο παλαιό επαρχιακό δίκτυο, διασχίζοντας χωριά και αστικούς ιστούς. Ένα απλό περιστατικό εκτροπής, όπως αυτό που σημειώθηκε τον περασμένο Απρίλιο στη σήραγγα Βασιλικού, αρκεί για να παραλύσει πλήρως η σύνδεση με το λιμάνι της Ηγουμενίτσας, εγκλωβίζοντας εκατοντάδες οδηγούς.
Με τις αποφάσεις των Αστυνομικών Διευθύνσεων να παρατείνουν τις ρυθμίσεις αποκλεισμού λωρίδων έως το τέλος του 2026, είναι σαφές ότι η Εγνατία Οδός έχει εισέλθει σε μια σκοτεινή περίοδο. Η έλλειψη συντονισμού και η καθυστέρηση στην έναρξη των έργων μετατρέπουν έναν εθνικό πλούτο σε πεδίο καθημερινής δοκιμασίας, με τους πολίτες να καλούνται να χρηματοδοτήσουν την ίδια τους την ταλαιπωρία.