Ο Στέφανος Μανίκας γεννήθηκε το 1952 στην Αθήνα, με καταγωγή από το Βασιλικό Κορινθίας. Σπούδασε στην Οδοντιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου συνδέθηκε φιλικά με τους Κώστα Λαλιώτη και Δημήτρη Ρέππα, επίσης μετέπειτα υπουργούς του ΠΑΣΟΚ. Συμμετείχε ενεργά στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα και το 1974, αμέσως μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας, εκλέχθηκε πρόεδρος του Συλλόγου Φοιτητών Οδοντιατρικής.
Διετέλεσε γραμματέας της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ από το 1978 ως το 1984, διαδεχόμενος τον Στέφανο Τζουμάκα. Ηταν ο μακροβιότερος γραμματέας στην ιστορία της οργάνωσης. Από το 1985 ως το 1986 ήταν γενικός γραμματέας Νέας Γενιάς στην κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου (αντικαταστάθηκε από την Μαρία Αρσένη). Υπήρξε γραμματέας Οργανωτικής Πολιτικής το 1989 και γραμματέας Επιστημόνων του Κινήματος από το 1990 ως το 1994.
Το 1994 ίδρυσε τον Οργανισμό κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ), του οποίου υπήρξε ο πρώτος πρόεδρος, μέχρι το 1996.
Εκλέχθηκε βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ το 1996 και βουλευτής Α΄ Αθηνών το 2000. Διετέλεσε υπουργός Επικρατείας στην κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη από το 2001 ως το 2003.
Συλλυπητήρια
Με αφορμή τον θάνατο του Στέφανου Μανίκα, η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Φώφη Γεννηματά προέβη στην ακόλουθη δήλωση:
«Έφυγε από κοντά μας χτυπημένος από τον καρκίνο ο Στέφανος Μανίκας, ένας σπάνιος και ακέραιος άνθρωπος. Με μεγάλη διαχρονική προσφορά στο ΠΑΣΟΚ και την ενότητα της ευρύτερης Δημοκρατικής Παράταξης.
Με αγώνες για τη Δημοκρατία, και την κοινωνική πρόοδο στο τόπο μας, αλλά και με βαθιές ανησυχίες για κάθε τι που ξεστράτιζε τις προοδευτικές δυνάμεις από τη βασική τους αποστολή, που είναι η στήριξη πρώτα απ’ όλα των αδύναμων οικονομικά συνανθρώπων μας.
Τον τιμούμε και εκφράζουμε τη μεγάλη μας θλίψη για το πρόωρο θάνατο του.
Καλό ταξίδι Στέφανε».
Την βαθιά του λύπη για τον πρόωρο θάνατο του Στέφανου Μανίκα εξέφρασε και ο Ευάγγελος Βενιζέλος.
«Αποχαιρετούμε ένα άνθρωπο που αγωνίστηκε από νέος για τις αξίες της δημοκρατίας και της προόδου με πίστη, ευγένεια και αξιοπρέπεια», δήλωσε ο κ. Βενιζέλος .
Την ακόλουθη δήλωσε έκανε ο επικεφαλής του Ποταμιού Σταύρος Θεοδωράκης:
«Ο Στέφανος Μανίκας ήταν ο άνθρωπος που με μύησε στην πολιτική, στα πρώτα χρόνια της μεταπολιτευτικής αθωότητας. Αισιόδοξος, ορμητικός αλλά και διαλλακτικός, γεμάτος ιδέες για τη δημοκρατία στην Ελλάδα, για την κοινωνική δικαιοσύνη για την Ευρώπη των λαών.
Ο Στέφανος Μανίκας έφυγε νέος. Ανήκει στην κατηγορία των ανθρώπων που δεν είχαν την τύχη των ήσυχων γηρατειών. Πέρασε πολλά , κέρδισε και έχασε στην πολιτική του διαδρομή.
Εγώ και πολλοί σαν κι εμένα του χρωστάμε πολλά.
Θα τον θυμάμαι, θα τον θυμόμαστε».
Ο πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστεράς, Θανάσης Θεοχαρόπουλος, για την απώλεια του Στέφανου Μανίκα δήλωσε:
“Η ΔΗΜΑΡ αποχαιρετά με οδύνη σήμερα τον σύντροφο Στέφανο Μανίκα. Πάλεψε με γενναιότητα, κουράγιο και αξιοπρέπεια την περιπέτεια στην υγεία του. Ο Στέφανος Μανίκας ο οποίος τα τελευταία χρόνια είχε σταθερή και πολύτιμη συνεργασία με το κόμμα μας αποτελεί μια εμβληματική φυσιογνωμία της σοσιαλδημοκρατίας. Η μακρά διαδρομή του στο ΠΑΣΟΚ, η συνεργασία του με τη ΔΗΜΑΡ ήταν ενταγμένη στην μεγάλη ιδέα της σύγκλισης των δυνάμεων του ευρύτερου σοσιαλιστικού χώρου, της ανανεωτικής αριστεράς και της πολιτικής οικολογίας. Οι ιδέες του, οι ανησυχίες του και οι αγώνες του αποτελούν μεγάλη παρακαταθήκη στον προοδευτικό κόσμο”.