Τα δημογραφικά στοιχεία της Ελλάδας έτσι όπως αποτυπώνονται από τις επίσημες απογραφές της ΕΛΣΤΑΤ αλλά και από τις προβλέψεις θεσμών της Ευρώπης και τις αναλύσεις εγχώριων ινστιτούτων (όπως το ΙΟΒΕ) κάθε άλλο παρά ενθαρρυντικά είναι για την εξέλιξη και την πορεία του ελληνικού πληθυσμού, περιγράφουν δε μια εξαιρετικά ανησυχητική εικόνα που θα έπρεπε να απασχολεί όλους αλλά κυρίως την πολιτική ηγεσία αυτού του τόπου.
Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας σε σχέση με το 2011 σημείωσε μείωση της τάξης του 3,1%
Επίσης τα στοιχεία του 2025 είναι χαρακτηριστικά και δείχνουν το μέγεθος του δημογραφικού προβλήματος. Το 2025 οι γεννήσεις ήταν 65.618 ενώ οι θάνατοι ήταν 121.841 με λίγα λόγια οι θάνατοι ήταν σχεδόν διπλάσιοι από τις γεννήσεις σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, επομένως ο πληθυσμός μειώνεται φυσικά κατά περίπου 56.000 άτομα μέσα σε ένα έτος.
Σε σχέση με τη μετανάστευση αξίζει να αναφερθεί ότι σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για το 2024 οι μετανάστες που ήρθαν στην Ελλάδα ήταν 132.149, ενώ αυτοί που έφυγαν από τη χώρα ήταν 78.014.Με άλλα λόγια στον τομέα αυτό υπάρχει ένα θετικό ισοζύγιο που ανέρχεται στα 54.135 άτομα. Με αυτό τον τρόπο η εισροή πληθυσμού από το εξωτερικό αντισταθμίζει ένα μέρος της φυσικής μείωσης του πληθυσμού.
Το ζήτημα της γήρανσης του πληθυσμού της Ελλάδας είναι ένα ακόμη θέμα αρνητικής εξέλιξης για τη χώρα μας και μάλιστα όταν διαπιστώνεται ότι η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ιδιαίτερα αυξημένη γήρανση του πληθυσμού. Και για να μιλήσουμε με αριθμούς πρέπει να πούμε ότι το 23,7% του πληθυσμού είναι άνω των 65 ετών, μόλις το 12,8% είναι παιδιά ηλικίας μέχρι 14 ετών και η αναλογία ηλικιωμένων προς παιδιά είναι 185,4 ηλικιωμένοι για κάθε 100 παιδιά, σύμφωνα με τον δείκτη γήρανσης της ΕΛΣΤΑΤ.
Αξίζει επίσης να σταθούμε σε σχέση με τη μείωση του πληθυσμού και στο τι γίνεται σε επίπεδο περιφερειών με έμφαση στην περιφέρεια Ι. Νήσων. Σύμφωνα με την απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ 2011-2021 ο πληθυσμός στις 13 περιφέρειες παρουσιάζει την εικόνα που φαίνεται στον πίνακα. Παρατηρούμε ότι τα Ιόνια Νησιά εμφανίζουν μικρότερη πληθυσμιακή μείωση από τις περισσότερες ηπειρωτικές Περιφέρειες και ίσως είναι ένα θετικό στοιχείο. Ωστόσο πρόκειται πάλι για αρνητική μεταβολή παρά το γεγονός της ανοδικής τουριστικής ανάπτυξης των νησιών. Βέβαια αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα νησιά της Περιφέρειας έχουν την ίδια δημογραφική πορεία.
| Περιφέρεια | 2011 | 2021 | Μεταβολή | |||
| Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης | 608.182 | 562.201 | -7,60% | |||
| Κεντρικής Μακεδονίας | 1.882.108 | 1.795.669 | -4,60% | |||
| Δυτικής Μακεδονίας | 283.689 | 254.595 | -10,30% | |||
| Ηπείρου | 336.856 | 319.991 | -5,00% | |||
| Θεσσαλίας | 732.762 | 688.255 | -6,10% | |||
| Στερεάς Ελλάδας | 547.390 | 508.254 | -7,10% | |||
| Ιονίων Νήσων | 207.855 | 204.532 | -1,60% | |||
| Δυτικής Ελλάδας | 679.796 | 648.220 | -4,60% | |||
| Πελοποννήσου | 577.903 | 539.535 | -6,60% | |||
| Αττικής | 3.828.434 | 3.814.064 | -0,40% | |||
| Βορείου Αιγαίου | 199.231 | 194.943 | -2,20% | |||
| Νοτίου Αιγαίου | 309.015 | 327.820 | 6,10% | |||
| Κρήτης | 623.065 | 624.408 | 0,20% | |||
| Σύνολο Ελλάδας | 10.816.286 | 10.482.487 | -3,10% | |||
| Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, Απογραφή Πληθυσμού 2011 και 2021. | ||||||
Αν επικεντρωθούμε στην Περιφερειακή Ενότητα Κέρκυρας η εικόνα διαφέρει σε σχέση με τις άλλες ενότητες των Ι. Νήσων. Στην Κέρκυρα παρατηρούμε σημαντική πληθυσμιακή υποχώρηση στο διάστημα 2011-2021. Συγκεκριμένα ο πληθυσμός της το 2011 ήταν 104.371 κάτοικοι ενώ ο πληθυσμός το 2021 ήταν 99.847 κάτοικοι. Δηλαδή μείωση περίπου 4.500 κάτοικοι με μια ποσοστιαία μεταβολή: -4,3%. Αυτά τα στοιχεία δεν θα πρέπει απλά να προβληματίσουν τις τοπικές ηγεσίες αλλά να διερευνήσουν την αρνητική εξέλιξη, να εντοπίσουν τις αιτίες και να καταστρώσουν σχέδιο αντιμετώπισης του ζητήματος. Προφανώς και η τουριστική άνοδος της τελευταίας δεκαετίας στο νησί δεν μπόρεσε να αναστρέψει το πρόβλημα της μείωσης του πληθυσμού.
Ενδιαφέρουσα είναι η εικόνα στην κατανομή των κατοίκων στους τέσσερις δήμους της περιφέρειας που όπως παρατηρούμε στον πίνακα οι Παξοί είναι ο μοναδικός από τους τέσσερις δήμους που παρουσιάζει αύξηση πληθυσμού κατά την δεκαετία 2011-2021.
| Δήμος | Πληθυσμός 2011 | Πληθυσμός 2021 | Διαφορά |
| Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων | 68.558 | 65.237 | -3.321 |
| Βόρειας Κέρκυρας | 17.832 | 17.455 | -377 |
| Νότιας Κέρκυρας | 15.681 | 14.772 | -909 |
| Παξών | 2.300 | 2.383 | 83 |
| Σύνολο | 104.371 | 99.847 | -4.524 |
| Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, αποτελέσματα Απογραφής 2021 | |||
Δυστυχώς οι προβλέψεις των ευρωπαϊκών θεσμών και οι αναλύσεις έγκυρων εγχώριων ινστιτούτων (όπως το ΙΟΒΕ) περιγράφουν μια πολύ ανησυχητική εικόνα για την πορεία του ελληνικού πληθυσμού έως το 2100. Μέχρι το 2100 αναμένεται να συρρικνωθεί ο πληθυσμός της Ελλάδας στα 8,1 εκατομμύρια (-24%). Ο Δείκτης Εξάρτησης Ηλικιωμένων από 0,35 το 2020, αναμένεται να ξεπεράσει το 0,60 μετά το 2050, αυτό σημαίνει ότι για κάθε 10 εργαζόμενους θα αντιστοιχούν περισσότεροι από 6 συνταξιούχοι. Αναμένεται επίσης ετήσια απώλεια εσόδων για το κράτος ύψους 14 δισ. ευρώ (-19%). Εξαιτίας της γήρανσης, το πραγματικό ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί κατά 58 δισ. ευρώ (-31%) και οι θέσεις εργασίας κατά 2,1 εκατομμύρια (-48%).
Για την αντιμετώπιση αυτής της πολύ αρνητικής δημογραφικής εξέλιξης, οι ευρωπαϊκές εκθέσεις τονίζουν ότι δεν αρκούν μόνο τα επιδόματα όπως αυτά που με τόσο εμμονή χρησιμοποιεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Απαιτούνται στοχευμένες μεταρρυθμίσεις στη στήριξη της οικογένειας, απαιτούνται συγκεκριμένες και υπεύθυνες πολιτικές ενσωμάτωσης μεταναστών για την ενίσχυση του εργατικού δυναμικού αλλά και ριζικές αλλαγές στην αγορά εργασίας ώστε να διευκολύνεται η ισορροπία επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.
Πιο συγκεκριμένα χρειάζεται η χώρα να αλλάξει το παραγωγικό της μοντέλο. Δεν μπορεί να στηρίζεται η οικονομία αποκλειστικά στην παροχή υπηρεσιών, χωρίς επενδύσεις στην παραγωγή, στον πρωτογενή τομέα, στην τυποποίηση προϊόντων, στην ενέργεια. Η υπογεννητικότητα και η ερήμωση της περιφέρειας δεν είναι απλώς θέμα επιλογής των νέων να μην κάνουν παιδιά, αλλά αποτέλεσμα της οικονομικής πίεσης, του υψηλού κόστους ζωής και της αδυναμίας των νέων να χτίσουν μια αξιοπρεπή ζωή στον τόπο τους.
Χρειάζεται πραγματική και ουσιαστική Στήριξη της περιφέρειας, στήριξη των νησιωτικών περιοχών και της οικογένειας. Το δημογραφικό συνδέεται επίσης με την ακρίβεια, τη μετεγκατάσταση, την έλλειψη υποδομών και τη μη στήριξη του κοινωνικού κράτους και της δημόσιας παιδείας.
Δυστυχώς η ευαισθησία και τα αντανακλαστικά αυτής της κυβέρνησης δε φαίνονται και τόσο ζωηρά για την αντιμετώπιση ενός τόσο σοβαρού ζητήματος καθώς όπως βλέπουμε οι εξαγγελίες περιορίζονται σε επιδοματικές τακτικές, μέτρα αποσπασματικά και ευκαιριακά χωρίς προοπτική και μέλλον.
