Την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης απέναντι στην κυριαρχία των αλγορίθμων και της τεχνητής νοημοσύνης θέτει ως πρωταρχικό στόχο της νέας σχολικής χρονιάς η Καθολική Εκκλησία. Στο μήνυμά του, ο π. Μάριος Ρήγος καλεί τους μαθητές να φιλτράρουν την πληροφορία, αναδεικνύοντας παράλληλα την αποδοχή της διαφορετικότητας ως το ισχυρότερο ανάχωμα στον σχολικό εκφοβισμό.
Το μήνυμα του π. Μάριου Ρήγου
Σήμερα τα σχολεία μας ανοίγουν ξανά και οι αυλές τους γεμίζουν πάλι φωνές και γέλια, μετά από ένα καλοκαίρι που για άλλους μπορεί να πέρασε γρήγορα και για άλλους να κράτησε πολύ. Κάποιοι από εσάς θα καθίσετε σήμερα για πρώτη φορά σε θρανίο και ίσως η καρδιά σας χτυπά λίγο πιο δυνατά από το συνηθισμένο. Άλλοι βρίσκεστε στην τελευταία σας σχολική χρονιά και το μυαλό σας τρέχει ήδη στις εξετάσεις και σε όσα θα έρθουν μετά. Για όλους πάντως είναι μια αρχή, και από παλιά στον τόπο μας κάθε αρχή την αφιερώνουμε στον Θεό. Αυτό ακριβώς σημαίνει και ο αγιασμός που γίνεται σήμερα σε όλα τα σχολεία της Ελλάδας. Δεν είναι μια τυπική τελετή που πρέπει να τελειώσει για να αρχίσουν τα μαθήματα, είναι η προσευχή μας γιά να ευλογήσει ο Κύριος τον δρόμο που ξεκινάμε.
Μια νέα σχολική χρονιά φέρνει νέα πρόσωπα, καινούργια βιβλία, καινούργιο πρόγραμμα, ίσως και καινούργιους Δασκάλους και Καθηγητές. Φέρνει όμως κυρίως ακόμη μια ευκαιρία. Μοιάζει με ένα τετράδιο που δεν έχει γραφτεί ακόμα, όπου κανείς δεν σας κρίνει και δεν πρέπει να σας κρίνει για όσα έγιναν πέρσι, ούτε για τα λάθη ούτε για τις επιτυχίες. Ο Θεός σάς εμπιστεύεται άλλη μια φορά τον χρόνο, που είναι ίσως ό,τι πολυτιμότερο έχουμε, για να μεγαλώσετε και να γίνετε οι άνθρωποι που είστε καλεσμένοι να γίνετε για μια κοινωνία πιο όμορφη και πιο ανθρώπινη.
Το Ευαγγέλιο που μας προτείνει σήμερα η Καθολική Εκκλησία στη Θεία Λειτουργία είναι από τον ευαγγελιστή Λουκά (6,39-42) και θα έλεγε κανείς ότι διαλέχτηκε επίτηδες για τη σημερινή μέρα. Ο Ιησούς μιλά για μάτια που βλέπουν και μάτια που δεν βλέπουν, για δασκάλους και μαθητές. Μιλά δηλαδή για το σχολείο.
Ρωτά πρώτα τους ακροατές του αν μπορεί ένας τυφλός να οδηγήσει έναν άλλον τυφλό. Σήμερα οδηγοί υπάρχουν πολλοί, ίσως και περισσότεροι απ’ όσους χρειαζόμαστε. Οι οθόνες, οι αλγόριθμοι και κάθε λογής φωνές μάς λένε από το πρωί ως το βράδυ τι να σκεφτόμαστε, τι να αγοράζουμε, ποιος αξίζει και ποιος όχι. Η τεχνητή νοημοσύνη απαντά σε κάθε ερώτηση μέσα σε ένα δευτερόλεπτο. Κι όμως το ερώτημα του Ιησού μένει ανοιχτό, γιατί άλλο να έχεις πληροφορίες και άλλο να βλέπεις. Αφού οι γνώσεις βρίσκονται πια τόσο εύκολα, το σχολείο έχει μια ακόμα πιο σπουδαία αποστολή, να σας μάθει να κοιτάτε με προσοχή, να ξεχωρίζετε το αληθινό από το ψεύτικο και να μην ακολουθείτε κανέναν στα τυφλά. Κι έτσι, κάποια μέρα, θα μπορέσετε να δείξετε κι εσείς, με γνώση και κυρίως με σοφία, τον δρόμο σε άλλους.
Έπειτα ο Ιησούς συνεχίζει λέγοντας ότι ο μαθητής δεν είναι πάνω από τον δάσκαλό του, αλλά όποιος καταρτιστεί τέλεια μπορεί να τον φτάσει. Νομίζω πως αυτά τα λόγια είναι για τους δασκάλους και τους εκπαιδευτικούς μεγάλη παρηγοριά. Όποιος διδάσκει με αγάπη ξέρει ότι η πιο όμορφη στιγμή είναι όταν ένας μαθητής του τον φτάνει ή και τον ξεπερνά. Αγαπητά παιδιά νέοι και νέες, να ονειρεύεστε, συνεχίστε να ονειρεύεστε ψηλά χωρίς φόβο, αλλά να θυμάστε ότι για να μάθει κανείς χρειάζεται υπομονή, κόπος και ταπεινότητα. Κανείς δεν έγινε σοφός από τη μια μέρα στην άλλη. Μαθαίνουμε σιγά σιγά, και πολλές φορές μαθαίνουμε περισσότερα από τα λάθη μας παρά από τις επιτυχίες μας. Και πόσο όμορφη είναι η γνωστή εικόνα με το σκουπιδάκι και το δοκάρι έτσι όπως τη διηγείται ο Ιησούς στο ευαγγέλιο. Είναι τόσο εύκολο να βλέπουμε το λάθος της συμμαθήτριας ή του συμμαθητή μας ή την αδυναμία μιας φίλης ή ενός φίλου, να γράψουμε ένα σχόλιο ή να γελάσουμε εις βάρος κάποιου, και τόσο δύσκολο να κοιτάξουμε λίγο μέσα μας. Ο Ιησούς δεν μας λέει να αδιαφορούμε για τον αδελφό μας. Μας ζητά να τον πλησιάσουμε να τον βοηθάμε, ξεκινώντας όμως από τον εαυτό μας, γιατί μόνο τότε το βλέμμα μας γίνεται καθαρό. Εύχομαι με όλη μου την καρδιά λοιπόν να κάνετε φέτος το σχολείο σας ένα μέρος όπου κανένα παιδί δεν θα νιώθει μόνο και κανένα δεν θα γίνεται στόχος, ένα μέρος όπου όποιος είναι διαφορετικός γίνεται δεκτός με σεβασμό και αν τα καταφέρνουμε με αγάπη. Κι αυτό είναι το μάθημα, ίσως το πιο σημαντικό απ’ όλα τα μαθήματα.
Αξίζει φυσικά ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλες τις μητέρες και όλους τους πατέρες για όσα κάνετε κάθε μέρα και για την εμπιστοσύνη που δείχνετε στο σχολείο. Όμως υπενθυμίζω κάτι που σίγουρα γνωρίζετε, ότι εσείς είστε οι πρώτοι και αναντικατάστατοι δάσκαλοι των παιδιών σας, γι’ αυτό μείνετε κοντά τους σε όλη αυτή τη διαδρομή.
Αγαπητά παιδιά, νέοι και νέες, σας εύχομαι από καρδιάς να έχετε μια χρονιά γεμάτη φως. Να μη χάσετε ποτέ την περιέργεια να ρωτάτε, να μη φοβάστε να κάνετε λάθη και να βρίσκετε πάντα τη δύναμη να σηκώνεστε. Εύχομαι να συναντήσετε δασκάλους που βλέπουν μακριά και φίλους που σας κάνουν καλύτερους ανθρώπους. Και να θυμάστε ότι ο Διδάσκαλος Χριστός, είναι μαζί σας σε κάθε τάξη, σε κάθε διάλειμμα και σε κάθε διαγώνισμα.
Η προσευχή μου σας συνοδεύει σήμερα όλες και όλους εσάς, τους δασκάλους σας, τις οικογένειές σας και όλα τα σχολεία της πατρίδας μας.
Καλή και ευλογημένη σχολική χρονιά!
Με αγάπη,
π. Μάριος Ρήγος
