Κοψιδάς: «Ή θα μείνεις στο… σοφρίτο ή θα πας παρακάτω!»

Ο καταξιωμένος ηθοποιός συστήνεται σκηνοθετικά στο κερκυραϊκό κοινό με μια… νέα ματιά στον Θεοτόκη.
Κωνσταντίνος Θεοτόκης. Κερκυραίος; Ναι. Αλλά και κάτι παραπάνω: τέκνο μιας λογοτεχνικής «οικουμενικότητας»… Ηθογραφία; Ναι. Αλλά όχι μοναχά. Έργο κλασικό. Διαχρονικό, πεισματικά επίκαιρο, με ένα δεύτερο επίπεδο, κοινωνικό, πολιτικό… Και η προσέγγιση; Άλλο ένα «ανέβασμα» στην κλασική φόρμα της ημι-φολκλόρ αισθητικής εποχής; Κάθε άλλο… Τρεις, όλοι κι όλοι, ηθοποιοί (Καποδίστρια, Παγιατάκη, Τόμπρου). Σε ρόλο αφηγητή και… ρόλων. Όλων των ρόλων. Σε μια ατμόσφαιρα που επιλέγει να αντικαταστήσει κάθε λογής «βερμπαλισμούς» με το ρυθμό, την ένταση, την έκφραση. Την κίνηση… «Υπόληψη» κι «Αμάρτησε». Η νέα παραγωγή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Δυο απ’ τις «Κερκυραϊκές Ιστορίες» του Θεοτόκη, δοσμένες μέσα από μια νέα ματιά. Διαυγή. Ευγενική. Και σύγχρονη. Είναι η ματιά, του Νέστορα Κοψιδά. Ταλαντούχος ηθοποιός, καταξιωμένος πανελλαδικά, στην πρώτη του δημόσια σκηνοθετική σύσταση με το κερκυραϊκό κοινό. Είναι η ματιά της κορυφαίας Κερκυραίας χορογράφου, Μαίρης Ράντου («Garage»). Είναι η ματιά που… είδε ήδη το Corfu Mag., παρακολουθώντας μια απ’ τις τελευταίες πρόβες πριν απ’ την πρεμιέρα (22-27/10). Και μπορεί να το πει ανεπιφύλακτα: μια παράσταση που επιβάλλεται να δείτε…
●Πώς, αλήθεια, βρέθηκες σ’ αυτή τη συνεργασία… στην Κέρκυρα;
Ν.Κ.: «Εγώ είμαι από την Κέρκυρα. Το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ, έπρεπε να παρουσιάσει κάτι, με κάλεσαν, ήρθα, τα είπαμε, συμφωνήσαμε…»
●Θεοτόκης, γιατί; Επιλογή δική σου ή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ;
Ν.Κ.: «Συνδυασμός. Καταλήξαμε στον Θεοτόκη σε μια πολύ συγκεκριμένη λογική. Κατ’ αρχήν, είμαστε στην Κέρκυρα. Και δεύτερον, προσωπικά, θέλω να έρθει άλλος κόσμος στο θέατρο. Επειδή πρωτοσυστήνομαι στο κερκυραϊκό κοινό, με ενδιέφερε μια καλή εισαγωγή στο να δείξουμε, μαζί με τη Μαίρη, τη δουλειά μας. Τι εννοώ… Θεώρησα πολύ έξυπνο να υπάρξει η εισαγωγή μιας άλλης αισθητικής, λίγο πιο μοντέρνας, πέραν του “γραφικού”, του λαογραφικού – όπως συνήθως ανεβαίνει ο Θεοτόκης. Μια διαφορετική προσέγγιση ενός πράγματος που οι Κερκυραίοι έχουν… μπουχτίσει να βλέπουν με συγκεκριμένο τρόπο. Γιατί, γενικά –και καλώς γίνεται- ο Θεοτόκης “παίζει” πολύ στην Κέρκυρα.…»
●Μια ματιά που, από άποψη χαρακτηριστικών, περιλαμβάνει…;
Ν.Κ.: «Το πώς αντιλαμβανόμαστε εμείς τον Θεοτόκη ως κλασικό, πια, κείμενο. Κλασικό, είναι αυτό που αντέχει στο χρόνο. Και για ν’ αντέξει, πρέπει να ξεφεύγει απ’ τη “γραφικότητα” και την απόλυτη “ταύτιση” στην εποχή – τα ρούχα, το σκηνικό του τότε, ας πούμε. Η δική μας οπτική είναι πολύ πιο απλή. Στην ουσία, δεν έχουμε ρόλους. Υπάρχουν μόνο τρεις ηθοποιοί, που όλοι τους είναι και αφηγητές και ρόλοι – και όχι ένας. Βασικά, υπήρχαν δύο δρόμοι: ή θα γινόταν έργο (δηλ. κάποιος θα το έκανε διασκευή, θεατρική, φτιάχνοντας τους διαλόγους, τις σκηνές κ.λπ.) ή αυτός που πήραμε εμείς. Αυτούσιο, δηλαδή, το διήγημα, όπως είναι (πατάμε απόλυτα στη γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Θεοτόκης) και… το λέμε με τον δικό μας τρόπο.»
●Τον Θεοτόκη τι τον κάνει κλασικό; Πλην της αντοχής στο χρόνο…
Ν.Κ.: «Πολλά απ’ τα πράγματα που πραγματεύεται το κείμενο, μπορεί να μας φαίνεται “α, ο πατέρας αυτηνής που ερωτεύτηκε την τάδε, έγινε ό,τι έγινε και θίχτηκε η τιμή της”, αλλά ειδικά στις μικροκοινωνίες, πολλά απ’ αυτά υπάρχουν ακόμη. Ή το κουτσομπολιό, που αποτελεί… διαχρονικό, δομικό στοιχείο της κερκυραϊκής κοινωνίας (γελάει). Υπάρχει, θέλω να πω, το επίκαιρο… Επίσης, μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα κι αυτό: να δούμε και την πολιτική πλευρά του Θεοτόκη –με το γνωστό σοσιαλιστικό υπόβαθρο. Γιατί αυτά τα κείμενα είχαν κατηγορηθεί ότι είναι απλή ηθογραφία. Δεν το βλέπουμε έτσι. Έχει σημασία ότι είναι μια φτωχιά κοπέλα που δέχεται όλο αυτό το πράγμα. Να κάνει έναν γάμο, που, στην πραγματικότητα, θυμίζει κηδεία. Που δεν έχει άλλη επιλογή: ή θα παντρευτεί ή θα εκπορνευτεί στην πόλη. Το ότι, πάλι, ένας παπάς σκέφτεται την ώρα της λειτουργίας να μεταλάβει ή όχι μια κοπέλα για να μην αμαρτήσει, είναι, κατά τη γνώμη μου, αιρετικό. Έχει ήδη αμαρτήσει… Μας ενδιαφέρει όλο αυτό και ως μηχανισμός παράστασης: ξεκινάει ελαφρά και σιγά – σιγά σκοτεινιάζει και σκοτεινιάζει και σκοτεινιάζει. Αν και φύσει αισιόδοξος άνθρωπος αυτά τα κείμενα Μου βγάζουν κάτι παραπάνω από στεναχώρια. Είναι σκοτεινά κείμενα…»
●Εφάπτεται του κλασικού που λέγαμε παραπάνω;
«Ακριβώς. Το κλασικό κείμενο και η “φρέσκια” ματιά: ή θα μείνεις στο χωριό, στο κουμ-κουάτ και το σοφρίτο ή θα πας παρακάτω. Γιατί αυτό να είναι μόνο ένα θέμα κερκυραϊκό; Όχι, είναι ένα θέμα κλασικό. Κοινωνικό. Πολιτικό. Ισχύει για πάντα και παντού. Όπως ο Παπαδιαμάντης, ο Ροϊδης, έτσι και ο Θεοτόκης. Και πλέον, αυτή η ανάδειξή του ως κλασικός, υπάρχει ως δεδομένο πολύ περισσότερο από παλαιότερα. Κείμενά του υπάρχουν στα σχολεία του Δημοτικού. Γίνεται μάθημα στα Πανεπιστήμια. Πολύ σπουδαίος. Αξία πέρα, πια, από την Κέρκυρα…»
●Σαν προβληματίζει εάν το κερκυραϊκό κοινό θα αποδειχτεί «ανοικτό» να δεχτεί μια νέα πρόταση;
Ν.Κ.: «Θα δούμε. Δεν ξέρω. Αλλά, στην τελική, πάντα αυτό δε συμβαίνει; Κάτι, σε κάποιον αρέσει και σε κάποιον όχι. Δεν μπαίνουμε, όμως, σ’ αυτή τη διαδικασία. Το αντιμετωπίζουμε ως μια ευκαιρία να δείξουμε –όσο μπορούμε και με τα μέσα που έχουμε- την αισθητική και τη ματιά μας. Να τη δουν και να την κρίνουν…»
Μ.Ρ.: «Αυτά τα τελευταία χρόνια που βρίσκομαι στο νησί, ξέρεις τι διαπιστώνω; Ότι η πλειοψηφία έχει, πλέον, ανάγκη να δει κάτι διαφορετικό. Μια πιο σύγχρονη προσέγγιση. Κάτι νέο. Νέες εικόνες, νέες λογικές…»
●Υπάρχουν, όμως, και οι.,. επαγγελματίες «αφοριστές», του «έλα, μωρέ, που μας ήρθε ο άλλος, ο “προχώ” απ’ την Αθήνα να μας πει…»
Ν.Κ.: «Ας ξεκινήσουμε από αυτό: την αγαπάμε την Κέρκυρα. Και για μένα –η Μαίρη μένει εδώ- που έρχομαι για τέσσερις μήνες, είναι μεγάλη χαρά όταν μπορώ να κάνω τη δουλειά μου. Πολύ μεγάλη ανάσα. Το βλέπεις. Και με τα παιδιά που έχουμε δουλέψει παλαιότερα και σε άλλες παραγωγές του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., υπάρχει ένας ενθουσιασμός για “κάτι άλλο”. Από εκεί και πέρα, το έχουμε δει με μια ευγένεια το πράγμα. Δε λειτουργούμε “προβοκατόρικα”, ότι “γεια σας, ήρθαμε οι… μοντέρνοι, να βάλουν την άλλη να… κάνει διάφορα πάνω στη σκηνή. Εμένα με ενοχλεί όταν κάποιος πάει να μου “επιβάλει” κάτι. Δεν μπορείς να πας στον άλλον “επιθετικά” . Ή με το “εγώ” – “εγώ βλέπω γερμανικό θέατρο, Φαουσμπίντερ!” Είναι εξυπνακισμός. Ότι “ήρθα τώρα εγώ και θα σας… beep!” Aν του χρόνου ανεβάσεις μια Σάρα Καίην, φυσικά… Θα έχεις αίμα, σπέρμα και ιδρώτα! Δεν γίνεται αλλιώς. Πρέπει, όμως, να δεις λίγο και τι γίνεται. Ειδικά όταν απευθύνεσαι σε μια κοινωνία που… ντρεπόμαστε οι Κερκυραίοι να πούμε ότι είμαστε επαρχία! Μα, γιατί; Επαρχία είμαστε. Και τιμή μας…»
●Η επιλογή των ηθοποιών έγινε από εσένα;
Ν.Κ.: «Από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Αλλά… μια χαρά μου “έκατσε”!»
●Η διανομή;
Ν.Κ.: «Διαμορφώθηκε σιγά- σιγά το πράγμα. Στο πώς χωρίστηκε το κείμενο ουσιαστικά, γιατί, όπως σου είπα, διάλογοι δεν υπάρχουν…»
●Στο πλαίσιο της προετοιμασίας, τι προβλήματα αντιμετωπίσατε;
Ν.Κ.: «Τα προβλήματα που έχει κάθε δημόσιος οργανισμός. Και κάποιες φορές αυτό μπορεί να πάει τη δουλειά πίσω. Το έργο, θυμίζω, ήταν αρχικά προγραμματισμένο να ανέβει το καλοκαίρι στο “Ρένα Βλαχοπούλου”. Ευτυχώς, δεν ακυρώθηκε. Και πήγαμε για τώρα…»
●Ποια κριτική θα σε άφηνε ικανοποιημένο, την επόμενη της πρεμιέρας;
Ν.Κ:. «Ότι πήραν και ξεφτίλισαν τον Θεοτόκη (γελάει)! Σοβαρά, τώρα… Αυτό που μ’ ενδιαφέρει να γίνει εδώ, είναι αυτό που θέλω να συμβαίνει πάντα όταν κι εγώ παρακολουθώ κάτι: να μπω κάπου, να κάτσω, να ξεκινήσει και να μην καταλάβω πότε τελείωσε. Να πιάσω τον εαυτό μου να έχει “μετατοπιστεί”, σε μια άλλη κατάσταση. Και να μη σκέφτεσαι τίποτα την ώρα που το βλέπεις. Ό,τι θες, μετά. “Μου άρεσε, δε μου άρεσε”, o,τιδήποτε …»
Μ.Ρ.: «Να μην καταλάβεις πότε πέρασε ο χρόνος. Πότε ολοκληρώθηκε η παράσταση, να μη θέλεις να τελειώσει. Να νιώσεις ότι έχεις μπει ο ίδιος μέσα σε όλο αυτό…»
●Και μετά την παράσταση; Υπάρχει η προοπτική περαιτέρω συνεργασίας με το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.;
Ν.Κ.: «Υποθέτω πως ναι. Σίγουρα, όμως, αυτό είναι ένα πρώτο πράγμα. Και θα κριθεί. Και όχι μόνο απ’ τον κόσμο. Δεν μιλάμε, βέβαια, ότι… περνάμε οντισιόν (γελάει)! Σε καμία περίπτωση. Όπως και να ‘χει, χαιρόμαστε που το κάνουμε. Και θα χαρούμε περισσότερο αν αυτό αρέσει και στην Κέρκυρα. Θέλουμε να κάνουμε πράγματα εδώ. Η Μαίρη το έχει δείξει με το “Garage”. Eίναι ωραίο να υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι, όπως η Μαίρη και η Βαγγελιώ. Και είναι ωραίο τέτοιοι άνθρωποι να συνεργάζονται με θεσμούς και φορείς, όπως το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., για ν’ “ανοίξει” λίγο το πράγμα. Να μη βαλτώνει – οι ίδιοι και οι ίδιοι. Θα μπορούσε, φερ’ ειπείν, να ιδρυθεί μια Πειραματική Σκηνή, που να στηρίζει ανθρώπους σαν εμάς. Μακάρι το ΔΗΠΕΘΕ να κάνει ένα μεγάλο άνοιγμα και να φέρει κι άλλο κόσμο. Σκηνοθέτες, σκηνογράφους, μουσικούς. Να ξεκινήσει μια μόνιμη συνεργασία με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Με τα συγγενούς δράσης τμήματα. Ήχου- Εικόνας, Μουσικό, Μεταφραστικό- “Μεταφράστε μου Μολιέρο”! Με τις Φιλαρμονικές…»
●Η αλήθεια είναι πως έχουμε δει ανάλογες… θελήσεις, αλλά το… θεσμικό ή αυτοδιοικητικό κομμάτι συχνά εγείρει τοίχους!
Ν.Κ.: «Αν θες να κάνεις κάτι, είσαι διατεθειμένος και κάποιες εκπτώσεις να κάνεις –π.χ. σε επίπεδο παραγωγής- και να είσαι ευέλικτος. Αν θες να τσακωθείς, απλά θα τσακωθείς. Και δεν θα γίνει τίποτα. Γιατί; Θέλει καλή διάθεση. Κι ένα, τρόπον τινά, “δε βαριέσαι” για πράγματα που δε λειτουργούν. Για μένα το μεγαλύτερο, πάντως, πρόβλημα του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. είναι ότι δεν έχει δικό του θέατρο. Χώρο. Πολύ μεγάλο εμπόδιο και για τους ίδιους τους ανθρώπους που λειτουργούν το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. – δεν τους το χρεώνω. Τι δυνατότητες έχει ένας οργανισμός να κάνει όσα εμείς λέμε και ονειρευόμαστε, όταν δεν έχεις χώρο;
●Κοιτάξτε την… κάμερα και στείλτε μήνυμα στον κόσμο!
Ν.Κ.: «Θα είναι για μένα μεγάλη χαρά να έρθει κόσμος που συνήθως δεν πάει στο θέατρο. Νέο κοινό. Δεν το ξέρω το παλιό –και, βεβαίως, κι αυτό το θέλουμε – αλλά οι παλιοί θαμώνες να έρθουν, ούτως ή άλλως…»
Μ.Ρ.: «Και για μένα αυτός είναι ο στόχος. Και να καταλάβει αυτό το κοινό ότι υπάρχει η καλή πρόθεση να γίνουν ωραία πράγματα. Να το καταλάβουν και οι Φορείς. Όρεξη υπάρχει, διάθεση υπάρχει, θετική διάθεση, οπότε υπάρχει εκεί ένα πακέτο που μπορούν να “εκμεταλλευτούν” με πολύ ωραίο και ωφέλιμο τρόπο…»
Info
▌ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΘΕΟΤΟΚΗ, «ΥΠΟΛΗΨΗ»*
●Κυριακή 22-Παρασκευή 27 Οκτωβρίου (21.00)
Κεντρική Σκηνή Δημοτικού Θεάτρου
Παραγωγή: ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κέρκυρας
Παίζουν: Ναταλία Καποδίστρια, Αλεξάνδρα Παγιατάκη, Σοφία Τόμπρου
Σκηνοθεσία: Νέστωρ Κοψιδάς
Επιμέλεια κίνησης: Μαίρη Ράντου
Βίντεο mapping: Μιχάλης Κωνσταντίνου
Φωτισμοί: Κώστας Βλάχος
*Βασισμένο στα διηγήματα «Υπόληψη» & «Αμάρτησε».
Πηγή: CorfuMagazine