Στην Ελλάδα, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία έχει προγραμματίσει κατά τη διάρκεια της άνοιξης μια σειρά δράσεων στα Ιόνια νησιά.
Αυτό το μήνα, την ίδια δηλαδή περίοδο που ασυνείδητοι λαθροθήρες θανατώνουν παράνομα όσα πουλιά διέρχονται από τα συγκεκριμένα νησιά για να φωλιάσουν στον Βορρά, η Ορνιθολογική διοργανώνει ενημερωτική εκδήλωση με τίτλο: «Το Ταξίδι είναι Ζωή: η μετανάστευση, το Τρυγόνι και εμείς».
Η εκδήλωση θα γίνει παρουσία τοπικών παραγόντων και διακεκριμένων επιστημόνων το Σάββατο 10 Μαΐου στη Συνεδριακή αίθουσα ΜΑΕΔΗΚ στο Φαληράκι όπου θα παρουσιαστεί η παγκόσμια αξία των Ιόνιων νησιών για την μετανάστευση των πουλιών, η μείωση του Τρυγονιού στην Ευρώπη και το πρόβλημα της παράνομης θανάτωσής του την άνοιξη, ενώ θα γίνουν και ειδικά workshop για δημοσιογράφους και εκπαιδευτικούς.
Επικοινωνιακή καμπάνια
Αυτή την περίοδο, παράλληλα, μεταδίδονται όπως και πέρσι σε τοπικά και εθνικής εμβέλειας ραδιόφωνα τα δύο ραδιοφωνικά σποτ αναφορικά με τη μετανάστευση και το παράνομο κυνήγι μέσα από τη φωνή του ηθοποιού Αντώνη Καφετζόπουλου.
Την επικοινωνιακή στρατηγική της φετινής εκστρατείας συμπληρώνουν τα δύο ενημερωτικά μανιφέστο, δημοσιευμένα σε τοπικής και εθνικής εμβέλειας εφημερίδες και ένα viral video, εστιάζοντας στον αγώνα της μετανάστευσης και στο κεντρικό σύνθημα της διεθνούς καμπάνιας «Το ταξίδι είναι ζωή».
Το καλοκαίρι, η παρουσία της Οργάνωσης στα νησιά θα συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό, στοχεύοντας στην ενημέρωση των ξένων επισκεπτών για την παράνομη αυτή πρακτική. Στο Διεθνές Συνέδριο για τις Βέλτιστες Πρακτικές για την Αντιμετώπιση της Παράνομης Θανάτωσης Μεταναστευτικών Πουλιών τον Ιούνιο του 2014 στη Ζάκυνθο θα συμμετέχουν εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των Διεθνών Συμβάσεων της Βέρνης και των Μεταναστευτικών Πουλιών, καθώς και διεθνείς εμπειρογνώμονες για τη μετανάστευση των πουλιών. Επιπλέον, τα ενημερωτικά περίπτερα της Οργάνωσης θα είναι ανοιχτά για ερωτήσεις από το κοινό μέχρι το τέλος Αυγούστου και στα δύο νησιά.
Λίγα λόγια για το Πρόγραμμα
Τα μεταναστευτικά πουλιά δεν έχουν καμία επιλογή: είναι αναγκασμένα να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις και τους κινδύνους της μετανάστευσης προκειμένου να επιβιώσουν. Και εκατομμύρια από αυτά το κάνουν μεταξύ των περιοχής φωλεοποίησης και διαχείμασης, δύο φορές τον χρόνο. Η Ευρωπαϊκή Οδηγία για τα Πουλιά προστατεύει όλα τα μεταναστευτικά είδη, εκ των οποίων μόνο λίγα είναι νόμιμα θηρευτικά είδη – υπό συγκεκριμένους όρους σχετικά με την περίοδο και τις μεθόδους κυνηγιού.
Δυστυχώς, όμως, η παράνομη θανάτωση πουλιών στην περιοχή της Μεσογείου αποτελεί ευρέως διαδεδομένη πρακτική και σοβαρότατη απειλή για τη διατήρηση πολλών πληθυσμών. Επιπλέον, τα πουλιά που θανατώνονται παράνομα είναι στην πλειονότητά τους μεταναστευτικά, συνεπώς ανήκουν στην κατηγορία που, μέσα στα τελευταία 40 χρόνια, έχει εμφανίσει σημαντική τάση μείωσης πληθυσμού. Αυτή η μείωση οφείλεται σε πολλά αίτια, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας ενδιαιτημάτων τόσο στις περιοχές αναπαραγωγής όσο και στις περιοχές διαχείμασης· το παράνομο κυνήγι, άλλος ένας παράγοντας που οδηγεί στο δυσοίωνο μέλλον των ειδών, θέτει σε ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο την επιβίωσή τους.
Στο παρελθόν, τα πουλιά, που εμφανίζονταν κάθε χρόνο σε πολυάριθμα σμήνη κατά τη διάρκεια της μετανάστευσης, αποτελούσαν σημαντική πηγή πρωτεϊνών και/ή εισοδήματος για τους κατοίκους της Μεσογείου. Στις μέρες μας, ωστόσο, τα πράγματα κάθε άλλο παρά έτσι είναι. Ειδικά στις βόρειες ακτές της Μεσογείου, η θανάτωση πουλιών που τελούν υπό την προστασία της Ευρωπαϊκής Οδηγίας και της εθνικής νομοθεσίας δικαιώνεται υπό το πρόσχημα της «πολιτιστικής παράδοσης». Οι παραδόσεις είναι μεν σημαντικές, αλλά ο ανθρώπινος πολιτισμός εξελίσσεται και πολλές «παραδόσεις», όπως οι δημόσιες εκτελέσεις ή η σωματική τιμωρία μαθητών, έχουν εγκαταλειφθεί ως απαράδεκτες. Η μη βιώσιμη και παράνομη θανάτωση των μεταναστευτικών πουλιών έχει παύσει πλέον να είναι αποδεκτή «παράδοση».
Οι εταίροι της BirdLife International στην Ιταλία (LIPU), την Ελλάδα (ΕΟΕ) και την Ισπανία (SEO), κρίνοντας τις συντονισμένες δράσεις και την από κοινού προσέγγιση ως προαπαιτούμενα για την αντιμετώπιση του προβλήματος, έχουν εξασφαλίσει την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω ενός προγράμματος LIFE +. Σκοπός του προγράμματος είναι η αλλαγή νοοτροπίας τοπικών κοινωνιών σε πέντε περιοχές ενδιαφέροντος: το Σούλτσις (ΝΔ Σαρδηνία), τα Ιόνια νησιά (Δυτ. Ελλάδα), την Καταλονία, τη Βαλένθια και τη ΝΑ Αραγονία (Ισπανία).
Σε καθεμία από τις παραπάνω περιοχές εφαρμόζεται μια ιδιαίτερη μέθοδος παράνομης θανάτωσης πουλιών: στο Σούλτσις στήνονται δόκανα, παγίδες και ψεύτικες φωλιές, για να σκοτώσουν κυρίως Κελαηδότσιχλες, Κότσυφες και άλλα είδη τσίχλας (Turdus sp.), το κύριο συστατικό για το «γκρίβε», μια τοπική σπεσιαλιτέ με ψητά πουλιά, που σερβίρεται την περίοδο των Χριστουγέννων· στην Ισπανία, τα πουλιά αιχμαλωτίζονται σε “parany”, περίπλοκες κατασκευές με ξόβεργες τοποθετημένες σε δέντρα. Στην Ελλάδα, το παράνομο κυνήγι λαμβάνει χώρα την άνοιξη, και τα τρυγόνια που φτάνουν –εξουθενωμένα μετά τη διάσχιση της Μεσογείου– στα Ιόνια νησιά γίνονται «δεκτά» με χιλιάδες τουφεκιές.
Αν και σε όλες τις περιπτώσεις οι δραστηριότητες είναι εκτός νόμου τόσο βάσει της Ευρωπαϊκής Οδηγίας όσο και βάσει των εθνικών νομοθεσιών, οι τοπικές αρχές τείνουν να εθελοτυφλούν ή, όπως συνέβη πρόσφατα με την Generalidad Valenciana, το ανώτατο διοικητικό όργανο της Βαλένθια, προσπαθούν να τις νομιμοποιήσουν. Οι δραστηριότητες αυτές δεν είναι τυχαία παράνομες: τα δόκανα, τα δίχτυα και οι ξόβεργες, ως μηχανισμοί που λειτουργούν αδιακρίτως, δεν αιχμαλωτίζουν μόνον το είδος-στόχος (τις τσίχλες, που αποτελούν νόμιμο θηρευτικό είδος), αλλά ένα μεγάλο ποσοστό (30% κατά προσέγγιση) των πουλιών που αιχμαλωτίζονται ανήκουν σε προστατευόμενα είδη, μεταξύ των οποίων μειούμενα και απειλούμενα. Το κυνήγι πουλιών κατά τη μετανάστευση προς τις περιοχές αναπαραγωγής τους είναι μη βιώσιμη πρακτική, εφόσον οι πληθυσμοί, έχοντας δεχθεί πλήγματα θνησιμότητας στη διάρκεια των δύο μεταναστευτικών ταξιδιών τους και του χειμώνα, βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδό τους αριθμητικά και αποτελούνται κατά κύριο λόγο από άτομα σε φάση αναπαραγωγής: η θανάτωσή τους, επομένως, επηρεάζει άμεσα την επιβίωση των ειδών.
Οι εταίροι της BirdLife International, με την υποστήριξη της διεθνούς εταιρείας επικοινωνίας και δημοσίων σχέσεων JWT, έχουν διοργανώσει εκστρατεία με τίτλο «Το ταξίδι είναι ζωή», η οποία έχει ως στόχο να εξηγήσει ότι τα μεταναστευτικά πουλιά έχουν το δικαίωμα της μετανάστευσης, καθώς αποτελεί σημαντικό κομμάτι του κύκλου ζωής τους, και ότι πρέπει να δοθεί τέλος στην παράνομη θανάτωσή τους.
Μέχρι στιγμής, το μήνυμα της εκστρατείας μέσω του ιστοτόπου, των δελτίων τύπου, των άρθρων, των καταχωρίσεων σε εφημερίδες και περιοδικά, και των ραδιοφωνικών σποτ, έχει φτάσει σε περισσότερους από 20 εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ αναμένεται αύξηση του αριθμού αυτού μέχρι το τέλος του προγράμματος, χάρη σε νέα διαδραστικά διαδικτυακά εργαλεία αλυσιδωτής μετάδοσης (viral), τα οποία προς το παρόν βρίσκονται στο στάδιο σχεδιασμού.
Παράλληλα με την εκστρατεία, οι εταίροι εξακολουθούν να ασχολούνται με πιο παραδοσιακές δραστηριότητες κατά του παράνομου κυνηγιού, με τη συμμετοχή εθελοντών για την απομάκρυνση παγίδων στη Σαρδηνία και τον εντοπισμό και κοινοποίηση σημείων με “parany” σε ισπανική ιστοσελίδα, καθώς επίσης και με τον αγώνα εναντίον όλων όσοι προσπαθούν να αγνοούν ή ακόμη και να νομιμοποιούν δραστηριότητες που θα έπρεπε να ανήκουν προ πολλού στο παρελθόν.
Περισσότερα για το πρόγραμμα:
http://www.leavingisliving.org
https://www.facebook.com/safehavenforwildbirds
