Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή στο πρώην δημοτικό σχολείο του Αγίου Προκοπίου εκδήλωση-ομιλία που διοργάνωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος του χωριού με θέμα: «Τεχνικές επέμβασης σε κτήρια παραδοσιακών οικισμών».
Για περισσότερες από δυο ώρες ο κ. Παναγιώτης Καρύδης, καθηγητής αντισεισμικών κατασκευών, παρουσίασε με άμεσο και εκλαϊκευτικό τρόπο τα πορίσματα πολύχρονων ερευνών όσον αφορά την αντισεισμική θωράκιση παραδοσιακών οικιστικών συνόλων.
Διπλός ο στόχος για τα παραδοσιακά κτίρια
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας έγινε σαφές ότι οποιαδήποτε παρέμβαση σε κτήρια παραδοσιακών οικισμών οφείλει να λαμβάνει υπόψιν, όχι μόνο αισθητικούς παράγοντες (πράγμα, φυσικά, καθόλου αυτονόητο), αλλά τη χρήση εκείνων των υλικών που δεν θα επιβαρύνουν την ήδη υπάρχουσα κατασκευή. Κλειδί για την επίτευξη αυτού του διπλού στόχου είναι η επανανακάλυψη της τεχνογνωσίας που “κρύβεται” στα παραδοσιακά κτήρια. Συμφωνά με τον Π. Καρύδη, το βάθος και το εύρος των τεχνικών που χρησιμοποιούσαν οι «παλιοί μαστόροι» δεν έχει μελετηθεί στην ολότητά του από τη σύγχρονη επιστήμη.
Με γλαφυρό τρόπο και με χρήση φωτογραφικού υλικού παρουσιαστήκαν μια σειρά παραδειγμάτων άστοχων επεμβάσεων σε παραδοσιακά κτήρια. Το μεγαλύτερο πρόβλημα έγκειται στη χρήση του μπετόν (τσιμεντοενέσεις, εκτοξευόμενο σκυρόδεμα) πλάι στα παραδοσιακά και δοκιμασμένα υλικά της πέτρας και του μαρμάρου. Τα αποτελέσματα τέτοιου είδους επεμβάσεων είναι ότι σε περίπτωση σεισμών, λόγω της διαφορετικής ταλάντωσης και της ασυμβατότητας μεταξύ των παραδοσιακών και σύγχρονων υλικών, να παρατηρούνται καταρρεύσεις κτηρίων και μη αναστρέψιμες ζημιές.
Δυστυχώς, όπως επισημάνθηκε στην εισήγηση αλλά και στη συζήτηση που ακολούθησε, οι παραπάνω λανθασμένες τεχνικές επέμβασης αποτελούν τη κυρίαρχη πρακτική τόσο στη Παλιά Πόλη της Κέρκυρας όσο και στους παραδοσιακούς οικισμούς της υπαίθρου. Αποτελούν δε, την άλλη όψη, τη λιγότερο φανταχτερή, της Παλιάς Πόλης της Κέρκυρας-Μνημείο της UNESCO και των 47 παραδοσιακών διατηρητέων οικισμών του νησιού που έχουν υποστεί πλείστες «βάρβαρες» επεμβάσεις. Οι συνέπειες, τελικά, δεν είναι μόνο αισθητικές αλλά τίθεται με επιτακτικό τρόπο θέμα ασφάλειας των κατοίκων σε ενδεχόμενο σεισμό, ο όποιος στατιστικά είναι μέσα στις πιθανότητες.
Εντύπωση πάντως προκάλεσε στο κοινό ότι οι προτεινόμενες από το Π. Καρύδη τεχνικές επέμβασης εκτός από βιώσιμες και ενισχυτικές της στατικότατος του κτιρίου είναι και κατά πολύ οικονομικότερες σε σχέση με τις τωρινές ακατάλληλες επεμβάσεις.
Η συζήτηση ανέδειξε, εκτός των άλλων, και το θεσμικό-νομικό κενό όσον αφορά τις επεμβάσεις στα παραδοσιακά κτήρια που φαίνεται να μην είναι ιδιοτυπία της Κέρκυρας ή της Ελλάδας αλλά παραμένει εν πολλοίς ζήτημα αναπάντητο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το σίγουρο, ωστόσο, είναι ότι χωρίς κεντρικό σχεδιασμό η σημερινή αρνητική κατάσταση δεν είναι αναστρέψιμη.
