|
"Παρ. 7: Το Πανεπιστηµιακό άσυλο καλύπτει όλους τους χώρους των Α.Ε.Ι. και συνίσταται στην απαγόρευση επέµβασης της δηµόσιας δύναµης στους χώρους αυτούς χωρίς την πρόσκληση ή άδεια του αρµόδιου οργάνου του Α.Ε.Ι., όπως αναφέρεται στη συνέχεια."
Πρόκειται για την διάταξη του άρθρου 2 του νόμου 1268/1982 που ορίζει το περίφημο άσυλο των πανεπιστημιακών χώρων απέναντι στις δυνάμεις της αστυνομίας και για τις οποίες τόσος μεγάλος ντόρος έχει γίνει. Από αυτήν και τις υπόλοιπες συναφείς διατάξεις διαφαίνονται δύο απλές αλήθειες για τον προσδιορισμό του ασύλου.
Πρώτον, ότι ουσιαστικά προστατεύει μόνο την διακίνηση κάθε ακαδημαϊκής και πολιτικής ιδέας, όχι το ποινικό έγκλημα, και, δεύτερον, οτι το πλαίσιο προστασίας είναι και "χωροταξικό", περιοριζόμενο στους χώρους των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Το όλο ζήτημα όπως φαίνεται από την ρύθμιση του 1982 δεν είναι άλλο παρα η αποφυγή της παρουσίας δυνάμεων καταστολής στους χώρους των πανεπιστημίων και μάλιστα στην μεταδικτατορική περίοδο (οπότε και ανάγεται ο νόμος) και την σχετική συναισθηματική φόρτιση της κοινωνίας που την συνόδευε, εξαιτίας των εικόνων με τον στρατό να ρίχνει την πύλη του Πολυτεχνείου. Μάλιστα ο ίδιος νόμος, κρατώντας τις ισορροπίες, κατ' εξαιρέση επιτρέπει την είσοδο των δυνάμεων ασφαλείας στην περίπτωση τέλεσης κακουργημάτων (των βαρύτερων δηλαδή εγκλημάτων) και αυτόφωρων εγκλημάτων κατά της ζωής, καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση με την άδεια οργάνου αποτελούμενου από μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας (φοιτητές, μέλη ΔΕΠ).
Επομένως, η ρητορική των σύχρονων γκεμπελίσκων της άκρας δεξιάς και των πρόσφατα αποκαλυφθέντων απογόνων του παλαιού καραμανλικού κέντρου, περί ασφαλείας και νομιμότητας δεν ισχύει σύμφωνα με τον σχετικό νόμο. Για τα σοβαρότερα εγκλήματα η αστυνομία μπορεί να εισέλθει αυτεπάγγελτα ενώ για τα λιγότερα σοβαρά με άδεια της αρμόδιας πανεπιστημιακής επιτροπής. Όμως ακόμα και στον χαρακτηρισμό των εγκληματικών πράξεων καθ' εαυτών υπάρχει τρομερή υποκρισία.
Όλοι ασκόντας κριτική στο ελληνικό πανεπιστήμιο θυμούνται μόνο χαμένες εξεταστικές, καταλήψεις, ναρκωτικά και κουκουλοφόρους να ρίχνουν μολώτοφ. Το παράλογο του πράγματος είναι οτι δεν αναφέρεται κανένας δημοσίως, στα κυριώτερα εγκλήματα που λαμβάνουν χώρα στο ελληνικό πανεπιστήμιο. Εγκλήματα που για την πάταξή τους δεν εμποδίζει κανένα άσυλο και δεν απαιτείται καμία παρέμβαση αστυνομικής δύναμης στους πανεπιστημιακούς χώρους: διαφθορά, πελατειακές σχέσεις με μεμονωμένους φοιτητές και μεγάλες συνδικαλιστικές παρατάξεις, περασμένα "από το παράθυρο" μάθηματα, πουλημένα πτυχία, μεταπτυχιακά και διδακτορικά, οικογενειοκρατικές προσλήψεις και κρίσεις διδακτικού και επιστημονικού προσωπικού, "χέρι" σε ερευνητικά προγράμματα... Εξάλλου, μήπως ναρκωτικά, εγκληματικότητα, βόμβες και επεισόδια υπάρχουν μόνο στους χώρους των ΑΕΙ; Είναι πιο επικίνδυνες περιοχές οι πανεπιστημιουπόλεις από την Ναυαρίνου και την Εγνατία στην Θεσσαλονίκη και την Ομόνοια στην Αθήνα; Παρατηρούμε δηλαδή μια τρομακτική μεροληψία στην ποιοτική κρίση της παρανομίας, η οποία αενάως αναπαράγεται από τα γνωστά τηλε-παπαγαλάκια.
Αλλά και στην ποιοτική κρίση των παρεχομένων υπηρεσιών και της επιστημονικής κατάρτισης των φοιτητών υπάρχει τρομερή υποκειμενικότητα. Εθελοτυφλώντας απέναντι στην υποχρηματοδότηση, τις ελλείψεις προσωπικού, την εργασιακή ανασφάλεια (ελαστικές συμβάσεις, εργολαβίες) και τις στοιχειώδεις υποδομές, οι περισσότεροι ρίχνουν το φταίξιμο της παρακμής στις δημοκρατικές διαδικασίες των φοιτητικών συλλόγων, στην πολιτικοποίηση των φοιτητών μέσω των πολιτικών παρατάξεων και στους αγώνες του φοιτητικού κινήματος. Οδηγούμστε τάχιστα σε μια απαξίωση και ποινικοποίηση των διαμαρτυριών και κινητοποιήσεων των φοιτητών, του πιο ενεργού (πολιτικά) κομματιού της ελληνικής κοινωνίας. Ναι, χάνονται μαθήματα και κλείνουν σχολές με τον ίδιο τρόπο που σε μια απεργία χάνονται μεροκάματα και ταλαιπωρούνται ορισμένες άλλες κοινωνικές ομάδες (πχ απεργία μέσων μαζικής μεταφοράς). Η κατάληψη είναι η απεργία των φοιτητών.
Εν τέλει, προκύπτει οτι η κριτική απέναντι στο άσυλο δεν γίνεται με νομικά αλλά με ξεκάθαρα πολιτικά επιχειρήματα συγκεκριμένης ιδεολογικής κατεύθυνσης. Η ύπαρξη του ασύλου διαχρονικά αποτελούσε καταφύγιο για κάθε μορφής κοινωνικές και πολιτικές διαμαρτυρίες, απαλλαγμένο από φαινόμενα αστυνομικών παρεμβάσεων και βίας. Άλλωστε, το άσυλο αφορά στους πανεπιστημιακούς χώρους και όσους θέλουν να δραστηριοποιούνται πολιτικά εκεί χωρίς να αποτελεί μονοπώλιο των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας. Δεν θα μπορούσε να νοηθεί διαφορετικά ο θεσμός που προστατεύει την ελεύθερη διακίνηση ιδεών, θα έχανε την ίδια την ουσία του. Επομένως, το οτι ήταν 300 μετανάστες που πρόσφατα κατέλαβαν την Νομική Αθήνας και όχι 300 φοιτητές της ίδιας σχολής δεν έχει καμία απολύτως σημασία. Αν το δούμε στενά νομικά είναι το ίδιο παράνομη πράξη και αν το δούμε με προοδευτικό δημοκρατικό πρίσμα το ίδιο θεμιτή.
Η συγκεκριμένη πολιτική κατεύθυνση όσων επικρίνουν το άσυλο δεν είναι άλλη παρά εκείνη που διατυμπανίζει ιδεολογήματα τάξης και ασφάλειας και καταγγέλλει τις δημοκρατικές διαδικασίες ως αργές, διεφθαρμένες και ακριβές (!). Η δε κυβέρνηση εξυπηρετείται απόλυτα από την επικράτηση τέτοιων ιδεολογημάτων, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που αναμένονται κοινωνικές αναταραχές, πυροδοτούμενες από τις νεοφιλελεύθερες και αντιλαϊκές πολιτικές της.
Παραδεκτό, το επιχείρημα, φυσικά, ότι ο νόμος του 1982 δεν εφαρμόζεται στην πράξη. Σε αυτό όμως ευθύνονται οι πολιτικοί προϊστάμενοι των δυνάμεων ασφαλείας και οι σχετικές αρμόδιες πανεπιστημιακές επιτροπές, που, υπό τον φόβο του πολιτικού κόστους, άκριτα αρνούται την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων ενός επαρκούς νόμου. Τελικό αποτέλεσμα των παραπάνω δεν είναι παρά ο ενορχηστρωμένος επηρεασμός, άλλοτε εκούσιος άλλοτε ακούσιος, της κοινής γνώμης εναντίον του πανεπιστημιακού ασύλου που αποτελεί "λόγο ανομίας", "εγκληματικό πυρήνα" και "πηγή φόβου και τρομοκρατίας". Δεκτό επίσης ότι ελευθερία διακίνησης ιδεών υπάρχει παντού στην Ελλάδα πλέον, κατοχυρωμένη απο το Σύνταγμα. Όπως όμως στην αρχή εκτέθηκε, το άσυλο έχει και την υφή συναισθηματικής ρύθμισης και θεσμικής παράδοσης, κάτι ανάλογο δηλαδή με θεσμούς όπως η, διακοσμητική και τυπική κατά τα άλλα, Προεδρεία της Δημοκρατίας, με την τελευταία όμως να κοστίζει ετησίως πολύ περισσότερο από τις περίφημες φθορές των αντεξουσιαστών στα πανεπιστήμια. Για τον ίδιο λόγο εξάλλου ο θέσμος του ασύλου διατηρείται και στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες (πχ Γαλλία).
Συμπερασματικά, είναι προφανές, ότι θέση κάθε μεμονωμένου φοιτητή και φοιτητικής παράταξης που είναι ή θέλει να αυτοχαρακτηρίζεται "αριστερή" και προοδευτική, δεν μπορεί να είναι παρά η με κάθε τρόπο προάσπιση αυτού του κοινωνικού κεκτημένου απέναντι σε κάθε μορφής και από κάθε πλευρά προσβολές.
Θα κλείσω με το εξής σουρεαλιστικό που συμβαίνει στην χώρα του παραλόγου: το άσυλο πολεμούν άνθρωποι που έχτισαν τις πολιτικές τους καριέρες στα "παρουσιολόγια" της (παράνομης κατά τα άλλα...) κατάληψης του Πολυτεχνείου και άνθρωποι που δεν βρίσκονται στην φυλακή, καλυπτόμενοι από το πολιτικό-κοινοβουλευτικό άσυλο...
Μήττας Μιχάλης
Φοιτητής Νομικής επί πτυχίω
Μέλος ΠΑΣΠ Νομικής ΑΠΘ
|